مشروعیت و ضرورت اجرای حدود اسلامی در زمان غیبت

از ویکی‌نور - دانشنامه تخصصی نور
پرش به: ناوبری، جستجو
‏ مشروعیت و ضرورت اجرای حدود اسلامی در زمان غیبت
NUR59564J1.jpg
پدیدآوران فاضل لنکرانی، محمدجواد (نويسنده)
ناشر مرکز فقهی ائمه اطهار
مکان نشر ايران - قم
سال نشر 1430ق
موضوع فقه جعفری - قرن 14، حدود (فقه)
زبان فارسی
تعداد جلد 1
کد کنگره
نورلایب مشاهده
کتابخوان مشاهده

مشروعیت اجرای حدود اسلامی در زمان غیبت، اثر محمدجواد فاضل لنکرانی، در موضوع فقه و به زبان فارسی در یک جلد به چاپ رسیده است.

ساختار

کتاب، فاقد مقدمه بوده و متن اصلی در ذیل عناوین متعدد تنظیم شده است.

گزارش محتوا

پاره‌ای از مطالب مطرح‌شده در این کتاب به شرح زیر است:

  1. یکی از ویژگی‎های مهم دین اسلام به‌عنوان یک دین جامع، تبیین جرم‎ها و گناهان و بیان ناهنجاری‎های شخصی و اجتماعی می‌باشد. سفارش به دوری از گناه، تقوا، دین‎داری و ترس از خدا مورد تأکید دین اسلام می‌باشد و برای برخی از گناهان نیز عقوبت‎هایی در نظر گرفته شده است که در فقه از آن به «حدود و تعزیرات» یاد شده است[۱].
  2. ملازمه مشروعیت قضا و مشروعیت اجرا: همان طور که حکم و قضا از شئون فقاهت است، اجرای حدود نیز چنین است. گویا وجود این ملازمه ارتکاز ذهنی فقها است و علتش آن است که اگر قضا مشروع باشد، ولی اجرای حدود مشروع نباشد، لغو بودن قضا در برخی موارد لازم می‎آید[۲].
  3. ملازمه نظریه ولایت فقیه و مشروعیت اجرای حدود: در کلمات برخی از محققان آمده است: مخالفت با جواز اقامه حدود در زمان غیبت، به معنای انکار نظریه ولایت فقیه نیست؛ چراکه میان این دو مبحث در اصطلاح اهل منطق، رابطه عموم و خصوص من وجه برقرار است[۳].
  4. دیدگاه‎های ارائه‌شده در مسئله فوق‎الذکر عبارتند از: جواز به‌نحو مطلق، عدم جواز به‌نحو مطلق، تفصیل در موارد جواز، تردید و توقف در مسئله.

قائلان به جواز و تفصیل خود پنج قسم هستند:

قول اول: جواز اقامه حدود برای فقیه جامع‎الشرائط به‌نحو مطلق و عدم جواز اقامه حدود برای غیر فقیه، مگر مولا نسبت به مملوک خویش.

قول دوم: جواز اقامه حدود برای فقیه به‌صورت مطلق و عدم جواز برای غیر فقیه، هرچند که مالک باشد.

قول سوم: جواز اقامه حدود فقط برای موالی و عدم جواز برای غیر آنها مطلقا.

قول چهارم: همان قول سوم، به انضمام جواز اقامه حدود برای پدران و شوهران. قول پنجم: جواز اقامه حدود برای فقیه، آباء، ازواج و موالی و عدم جواز برای غیر اینها[۴].

  1. برخی از مهم‎ترین دیدگاه‎های مطرح‌شده در مسئله جواز اجرای حدود در زمان غیبت: در این بخش، دیدگاه‎های مرحوم شیخ مفید، سلار، ابوالصلاح حلبی، ابن زهره، ابن سعید، شیخ طوسی، ابن ادریس، علامه حلی، شهید اول، محقق ثانی، شهید ثانی و فاضل مقداد، طرح و بررسی شده است[۵].
  2. مهم‌ترین ادله کسانی که معتقدند در زمان غیبت اجرای حدود جایز نیست: چهار دلیل و پاسخ‎هایی که به این ادله داده شده در این بخش بررسی شده است[۶].
  3. ادله کسانی که معتقد به جواز اجرای حدود در زمان غیبتند: در این بخش، ده دلیل بررسی شده که عبارتند از: اجماع، مقبوله عمر بن حنظله، مقبوله ابی‌خدیجه، توقیع شریف، روایت سلیمان، عدم جواز تعطیلی حدود، حکمت اجرای حدود، گسترش مفاسد در صورت تعطیلی حدود، روایات دال بر ترغیب اجرای حدود و برخی مؤیدات[۷].
  4. نقد مقاله «نظریه اقامه حدود»: در این بخش، نظریه آقای مصطفی محقق داماد، از کتاب قواعد فقه، بخش جزائی، نقل و سپس نقد شده است[۸].

وضعیت کتاب

پاورقی‌های کتاب به ذکر منابع و مآخذ اختصاص یافته است. فهرست مطالب در ابتدای کتاب و فهرست منابع و مآخذ در انتهای آن آمده است.

پانویس

  1. ‎ر.ک: متن کتاب، ص7-11
  2. ‎ر.ک: همان، ص‌11-12
  3. ‎ر.ک: همان، ص12-14
  4. ‎ر.ک: همان، ص14-15
  5. ‎ر.ک: همان، ص16-33
  6. ‎ر.ک: همان، ص34-41
  7. ‎ر.ک: همان، ص41-77
  8. ‎ر.ک: همان، ص‌77-86

منابع مقاله

متن کتاب.


وابسته‌ها

مشروعيت اقامه حدود و تعزيرات در عصر غيبت