مفتاح الجنات في الأدعية و الأعمال و الصلوات و الزيارات

از ویکی‌نور - دانشنامه تخصصی نور
پرش به: ناوبری، جستجو
مفتاح الجنات في الأدعیة و الأعمال و الصلوات و الزیارات
NUR14566J1.jpg
پدیدآوران امین، محسن (نویسنده)
عنوان‌های دیگر مفتاح الجنات
ناشر مؤسسة الأعلمي للمطبوعات
مکان نشر بیروت - لبنان
سال نشر 1420 ق
چاپ 3
موضوع

دعاها

زیارت نامه‎ها
زبان عربی
تعداد جلد 3
کد کنگره
‏BP‎‏ ‎‏267‎‏/‎‏8‎‏ ‎‏/‎‏الف‎‏8‎‏م‎‏7
نورلایب مشاهده

مفتاح الجنات في الأدعية و الأعمال و الصلوات و الزيارات، تأليف سيد محسن امين حسينى عاملى، به زبان عربى و مشتمل بر بيان اذكار و اعمال و ادعيه است.

مؤلف، كتاب را به درخواست گروهى از برادران و دوستان دينى و صالحان و مؤمنين تأليف نموده است و اين، به دليل نبودن كتاب عربى مفيد پيرامون اين موضوع كه از جميع جهات قابل دسترسى باشد و هم‌چنين به خاطر راه‌يافتن تحريف و تبديل و تصحيف در بيشتر كتاب‌هاى دعا، در شكل و الفاظ و اِعراب آنها، صورت گرفته است.[۱]

كتاب، در سال 1352ق، تأليف شده است.

ساختار

كتاب، در سه جلد تنظيم شده و مشتمل بر مقدمه مؤلف[۲] و متن است. متن كتاب، از يك مقدمه[۳] و بيست و نه باب[۴] تشكيل شده است.

مقدمه مؤلف، مقدمه كتاب و دوازده باب آن در جلد اول، باب سيزدهم و چهاردهم در جلد دوم و باب پانزدهم تا پايان باب بيست و نهم در جلد سوم بيان شده است. مفصل‌ترين باب كتاب، باب سيزدهم مى‌باشد.

مؤلف، ابتدا عنوان هر باب را ذكر مى‌كند و سپس مطالب آن باب را مى‌آورد و شرح و توضيح مى‌دهد.

گزارش محتوا

مؤلف، در مقدمه خويش، خاطرنشان كرده است كه مطالب كتاب، حاوى بيان ادعيه، اعمال، نمازها و زيارت‌هايى است كه در كتاب‌هاى معتبر با روايت از پيامبر(ص) و ائمه اطهار وجود دارد و وى نهايت سعى و تلاش خود را براى جمع‌آورى، ترتيب، تهذيب و تكميل مطالب به كار برده است.

اين مطالب، شامل ادعيه، اعمال، اوراد، نمازها، تعقبيات، مستحبات، مكروهات، حرزها، علل امراض، منافع و خواص، اعمال مخصوص در طول سال و ماه‌ها، روزها، شب‌ها، ساعات و زيارت‌هاى انبياء و ائمه و صلحاء و نماز ائمه مى‌باشد.

هم‌چنين در متن كتاب، به ثواب اعمال اشاره شده تا مشوقى براى انجام دادن آنها باشد.

او، در مقدمه كتاب، فوايد ارزش‌مندى را ذكر نموده است؛ فوايدى از قبيل:

  1. آيات و رواياتى كه تشويق به دعا نموده‌اند، مانند: «ادعونى استجب لكم»؛ «مرا بخوانيد تا درخواست شما را برآورده سازم» و «الدعاء ترس المؤمن و متى تكثر قرع الباب يفتح لك»؛ «دعا، سپر مؤمن است و هرگاه درى را فراوان بكوبى، به رويت گشوده خواهد شد»؛
  2. آدابى كه بايد دعاكننده دارا باشد تا با وجود آنها اميد اجابت حاصل شود؛ آدابى از قبيل طهارت، بوييدن بوى خوش، رو به قبله كردن، حضور قلب، حسن ظن به خدا، صدقه دادن قبل از دعا و...؛
  3. اسباب اجابت (افزون بر آنچه در بخش قبلى بيان شده است)؛ اسبابى از قبيل اوقات ويژه براى دعا كردن، مثل روز و شب جمعه؛ مكان خاص، مثل مسجد؛ حالات خاص، مثل دعا در حال روزه و...؛
  4. كسانى كه دعایشان به اجابت نمى‌رسد، مثل كسى كه در خانه بنشيند و بگويد: خدايا مرا روزى ده كه خدا در پاسخ وى مى‌گويد: من به تو دستور دادم كه تلاش كنى؛[۵]

مؤلف، در باب اول، از امورى كه بر بيمار لازم است، از قبيل «توبه»، «اداى حقوق واجب مردم»، «وصيت در مورد عبادات فوت‌شده» و امورى كه براى او مستحب است، مانند «صبر و شكر»، «شكايت نكردن از درد خويش در پيش هيچ‌كس، چه مؤمن و چه غير مؤمن»، «تا سه روز بيمارى خود را پنهان داشتن»، «تجديد توبه» و... و نيز از عيادت مريض كه از مستحبات مؤكده است و روايت شده كه عيادت مريض، عيادت خداست و هم‌چنين از واجبات، مكروهات و مستحبات احتضار، مانند رو به قبله گرداندن محتضر؛ به اين صورت كه به پشت خوابانده شود و باطن دو قدمش به‌طرف قبله قرار داده شود؛ به‌گونه‌اى كه اگر بنشيند، صورتش به طرف قبله باشد (اين، واجب است) و مثل خواندن قرآن؛ خصوصا سوره يس و الصافات در نزد وى (اين، مستحب است) و مثل حضور حائض و جنب در نزد وى (اين، مكروه است) و نيز از مستحبات و مكروهات پس از مرگ، مانند بستن دو چشم و دهان وى (اين، مستحب است) و تنها نهادن او (اين، مكروه است) و هم‌چنين از غسل، كفن، نماز و دفن ميت و واجبات و مستحبات و مكروهات مربوطه سخن گفته است.[۶]

در باب دوم، از نماز و مقدمات آن و ادعيه و مستحبات و آدب مربوطه بحث كرده است. در همين باب، مباحث مستحبات تخلى، مستحبات وضو، مستحبات غسل، ورود به مسجد و آداب و مستحبات آن، نوافل راتبه و تعداد ركعات نوافل و فرائض، نافله ظهر و مستحبات آن، مستحبات اذان و اقامه، مستحبات ركوع، مستحبات سجود، مستحبات سجود تلاوت، قنوت و ادعيه آن، نافله عصر و مستحبات آن، نافله مغرب و مستحبات آن، نماز غفيله، نماز وصيت، نافله عشاء، اعمال هنگام خواب، اعمال هنگام بيدار شدن از خواب در شب‌هنگام، آداب نماز شب، نافله شب و مستحبات آن، نافله صبح و مستحبات آن، تعقيب مشترك بين همه فرائض، تعقيب مخصوص به نماز ظهر، تعقيبات مخصوص به نماز عصر، تعقيب مخصوص به نماز مغرب، تعقيب مخصوص به نماز عشاء و تعقيب مخصوص به نماز صبح را مطرح نموده است.[۷]


مؤلف، در بقيه ابواب، به ترتيب از «ادعيه صبح و شام»[۸]، «ادعيه شب‌ها و روزها و ساعات و تعويذات و تسبيحات هر روزه»[۹]، «آداب، ادعيه و مستحبات سفر»[۱۰]، «استشفاء با قرآن و صدقه و دعا»[۱۱]، «ادعيه و نمازهاى برآورده شدن حاجات و رقعه‌هاى استغاثه»[۱۲]، «دعاهاى مخصوص»[۱۳]، «نمازهاى مخصوص»[۱۴]، «استخارات»[۱۵]، «امور مربوط به ازدواج و عقيقه و ختنه كردن»[۱۶]، «ادعيه مربوط به امور متفرقه»، «زيارات و اعمال مسجد كوفه و سهله و...»، «زيارات مخصوصه»، «اعمال ماه رجب»، «اعمال ماه شعبان»، «اعمال ماه رمضان»، «اعمال ماه شوال»، «اعمال ماه ذى‌القعدة»، «اعمال ماه ذى‌الحجة»، «اعمال ماه محرم»، «اعمال ماه صفر»، «اعمال ماه ربيع‌الاول»، «اعمال ماه ربيع الثانى»، «اعمال ماه جمادى‌الاول»، «اعمال ماه جمادى‌الثانى»، «اعمال هر ماه»، «اعمال نوروز»، «آب باران نيسان»، سخن گفته است.

وضعيت كتاب

فهرست مطالب و موضوعات هر جلد، در پايان همان جلد بيان شده است. كتاب، فاقد پاورقى است.

پانویس


منابع مقاله

مقدمه و متن كتاب.