مناسک حج مطابق با فتاوای حضرت آیت‌الله‌العظمی امام خمینی قدس‌سره‌الشریف و مراجع معظم تقلید دامت‌برکاتهم با تجدید نظر و اضافات

از ویکی‌نور - دانشنامه تخصصی نور
پرش به: ناوبری، جستجو
‏مناسک حج مطابق با فتاوای حضرت آیت‌الله‌العظمی امام خمینی قدس‌سره‌الشریف و مراجع معظم تقلید دامت‌برکاتهم با تجدید نظر و اضافات
NUR59632J1.jpg
پدیدآوران

موسوی خمینی، سید روح‌الله (نويسنده)

مراجع تقلید (نويسنده)
ناشر پژوهشکده حج و زیارت
مکان نشر ايران - قم
سال نشر 1397ش
زبان فارسی
تعداد جلد 1
کد کنگره
نورلایب مشاهده
کتابخوان مشاهده

مناسک حج (مطابق با فتاوای حضرت آیت‌الله‌العظمی امام خمینی قدس‌سره‌الشریف و مراجع معظم تقلید دامت‌برکاتهم)، اثر پژوهشکده حج و زیارت، کتابی است یک‌جلدی به زبان فارسی با موضوع فقه اسلامی. گردآورنده در این کتاب، به بیان احکام و فتاوای مراجع درباره حج پرداخته است.

حج از ارکانِ‌ رکین اسلام و داراى ابعاد مختلف فردى، اجتماعى، عبادى، سیاسى، اخلاقى و عرفانى است. عبادتى حیرت‌انگیز، دشوار و طولانى، آکنده از راز و رمز و اشارات اسرارآمیز که توأم با انجام مناسک خاص مى‌باشد. مناسک حج، مناسک بندگى و زندگى است، حج از یک‌سو چگونه با خدا زیستن را به انسان مى‌آموزد و از دیگر سو چگونه زیستن با بندگان خدا را. حاجیان در سفر الهى و معنوى حج مى‌کوشند خود را به خدا نزدیک کنند، حجاب‌ها و موانع قرب به حق را از سر راه بردارند، رنگ خدایى به خود بگیرند و جز رضاى او چیزى طلب نکنند. آنان در این تمرین زیباى عبودیت، ضمن اینکه لذت‌ها را بر خویشتن حرام کرده، تمرین مى‌کنند که با هم‌نوعانِ‌ خویش زندگى مسالمت‌آمیز داشته باشند و با اهتمام به حفظ‍‌ محیط‌زیست؛ متعرض امنیت حیوانات و گیاهان نیز نشوند.

نتیجه این اعمال روح‌بخش، به‌ویژه همراه ساختن آن با زیارت قبور رسول اکرم(ص) و اولیاى الهى در مدینه منوره، کسب نورانیت و رهایى از تیرگى گناه و حفظ‍‌ صفا و نورانیت حاصل از آن است، چنانچه از امام صادق(ع) نقل است: «الحَاجُّ‌ لایزالُ‌ عَلیه نُورُ الحَجِّ‌ مَالَم یلِمَّ‌ بِذَنبٍ‌».

گام نخست براى دستیابى به این هدف بزرگ، فراگیرى و انجام صحیح مناسک است. حج‌گزار وظیفه دارد که با این مناسک آشنا شود و عمل خویش را بر آن منطبق سازد؛ و در گام دوم به اسرار و معارف هر یک از آن‌ها پى ببرد.

مناسک حج از چنان گستردگى و اهمیتى برخوردار است که زراره گوید: روزى خدمت امام صادق(ع) رسیدم و گفتم مولاى من، چهل سال است از حضور شما و پدر بزرگوارتان مسائل حج را مى‌آموزم، آیا هنوز تمام نشده است‌؟ حضرت فرمود: «خانه‌اى که دو هزار سال قبل از حضرت آدم(ع)، فرشتگان پیرامون آن طواف مى‌کرده‌اند انتظار دارى مسائل آن در چهل سال تمام شود؟»

ازآنجاکه روحانیون محترم کاروان‌ها که وظیفه خطیر ارشاد زائران به مسائل شرعى را بر عهده دارند نیازمند مناسکى جامع هستند تا بر اساس آن بتوانند با سهولت از جدیدترین فتاواى مراجع عظام تقلید مطلع شوند، و به زائرین منتقل کنند؛ و از سوى دیگر لازم است در هر سال کتاب مناسک محشى حج مورد بازنگرى قرار گیرد تا نواقص چاپ‌هاى پیشین برطرف و تغییرات فتاواى مراجع و مسائل مستحدثه در آن طرح گردد. تهیه و تنظیم این مناسک با حواشى دوازده تن از مراجع بزرگوار تقلید (آیات عظام بهجت، تبریزى، خویى، خامنه‌اى، زنجانى، سبحانى، سیستانى، صافى، فاضل، گلپایگانى، مکارم، نورى)، توسط‍‌ بعثه مقام معظم رهبرى، گامى بزرگ در جهت آگاهى و آموزش مناسک حج همراه با جدیدترین فتاواى مراجع و مسائل مستحدثه محسوب مى‌شود. قابل ذکر است حواشى مراجع معظم بر اساس حروف الفبا تنظیم شده است.[۱]

چون مستحبات حج بیش از آن است که در این رساله بیان شود، به بیان مقدارى از آن‌ها اکتفا شده و بقیه به کتب مفصله واگذار شده است که به جا آوردن آن‌ها به امید ثواب اشکالى ندارد. نظر به اینکه این مناسک براى فارسی‌زبانان مى‌باشد و تکلیف آن‌ها عمره و حج تمتع است، در این کتاب، اکتفا به بیان احکام آن‌ها شده و قبل از شروع در مناسک، که مشتمل است بر دو باب و چند فصل و مسائلى چند، بعض مسائل و شرایط‍‌ وجوب حَجة الاسلام و بعض مسائل نیابت و وصیت به حج و چند مسئله دیگر بیان مى‌شود.[۲]

فتاوای امام در بالای صفحات کتاب قرار دارد و به‌وسیله خطی ممتد فتاوای دیگر علما از آن جدا شده است. در ابتدای فتاوای علما، نام آن عالم ذکر شده است. صفحات پانزده تا هفده کتاب حاوی رونوشت تصاویری از دستخط مراجع محترمی است که فتاوای آن‌ها در این رساله وجود دارد. در صفحه 13 از دیباچه کتاب از زحمات حجت‌الاسلام منصور ظاهری به جهت تهیه، تنظیم و تصحیح نهایی کتاب، تشکر شده است.

پانویس

  1. دیباچه کتاب، ص11-12
  2. ر.ک: مقدمه کتاب، ص18

منبع مقاله

دیباچه و مقدمه کتاب.


وابسته‌ها