نهاية الحكمة (فیاضی)

از ویکی‌نور - دانشنامه تخصصی نور
پرش به: ناوبری، جستجو
نهاية الحكمة
NUR13818J1.jpg
پدیدآوران

طباطبایی، محمدحسین (نویسنده)

فیاضی، غلامرضا (مصحح)
ناشر موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)، مرکز انتشارات
مکان نشر ايران - قم
چاپ 4
موضوع فلسفه‌اسلامی
تعداد جلد 4
کد کنگره
‏BBR‎‏ ‎‏139‎‏2‎‏ ‎‏/‎‏ن‎‏9‎‏ ‎‏13‎‏86‎‏

نهاية الحكمة، تعلیقه‎ و شرح و توضیح غلامرضا فیاضی (معاصر) بر تمام کتاب «نهاية الحكمة» علامه محمدحسین طباطبایی (متوفی 1360ش) در موضوع فلسفه اسلامی است. نگارش این اثر به زبان عربی در 14 رمضان 1422 به پایان رسیده و در چهار جلد منتشر شده است.

در مقدمه کتاب، اهمیت آثار علامه طباطبایی در تبیین مباحث حکمت متعالیه این‎گونه تبیین شده است: «در بین آثار متعدد علامه طباطبایی(ره) به‎حق مى‎توان دو کتاب نفیس و قیم بدایة الحکمة و نهایة الحکمة را بسان دو گوهر درخشان و پر تلألؤ بر حلقه حکمت صدرایى دانست. به‎راستی این دو کتاب توانستند زلال حکمت متعالیه را در ساغر پیراسته خود بریزند و از خس و خاشاک اوهام پاک و منزه بدارند تا به کام تشنه‎کامان رسانیده، صفحه زرین حقیقت را در جان آنان ورق بزند»[۱].

همچنین به برخی ویژگی‎های کتاب اشاره شده و نکاتی در رابطه با آن مطرح شده است:

  1. از جمله امتیازات این کتاب آن است که گرچه این تعلیقات محصول تراوش‎هاى اندیشه بلند و افکار ناب مؤلف فرزانه آن (غلامرضا فیاضی) است و در طى سال‎ها تدریس کتب مختلف فلسفى به‎خصوص کتاب شریف نهایة الحکمه به خامه تواناى ایشان مرقوم شده است، لیکن ازاین‎جهت که دست‎نویس‎هاى استاد بارها مورد مداقه برخى فضلا قرار گرفته از نظر محتوا درخور توجه شایان است، لذا ضرورى است خوانندگان گران‎قدر با نگرش عمیق به آن نگریسته تا معارف و مفاهیم آن را به نحو مطلوبى فرابگیرند[۲].
  2. نسخه‎هاى موجود از کتاب نهایة الحکمة حتى برخى از آن‎ها که با بازنگرى و تصحیح مجدد اخیراً به طبع رسیده است خالى از اغلاط نیست، ولى متنى که اکنون به همراه تعلیقات استاد منتشر شده است بارها مورد مداقه و تصحیح استاد قرار گرفته است و از نظر صحت و ویرایش متن در نوع خود کم‎نظیر است[۳].
  3. هدف اصلى از ارائه این تعلیقات تبیین و توضیح اسرار و رموز عبارات و مفاهیم کتاب نهایة الحکمه و رفع برخى از اشکالات طرح شده در مورد مطالب آن است و ازاین‎جهت براى عموم محصلین علوم عقلى و به‎خصوص براى مدرسین این کتاب شریف بسیار سودمند خواهد بود. ولى در مواردى که استاد تشخیص داده‎اند هرچند به اشاره و ایجاز به‎پای نقد و تحلیل آراء علامه ازیک‎طرف و نظرات فلاسفه از طرف دیگر نشسته‎اند و در مواضع مختلفى به این اندازه نیز اکتفا نکرده و به ارائه نظرات محققانه خود پرداخته‎اند[۴].
  4. برخى از نکات مهم که در تنظیم و صفحه‎بندى مطالب موردنظر قرار گرفته از قرار زیر است:
    1. شماره تعلیقات هر فصل از عدد 1 شروع مى‎شود و سلسه‎وار تا آخر فصل ادامه دارد. در تمامى فصل‎ها به این شیوه عمل شده است. علت این امر آن است که بعدها به هر علتى در صفحات کتاب تغییر داده شود با ذکر شماره تعلیقه هر فصل به‎راحتی مى‎توان به مطلب مورد نظر دست یافت.
    2. لفظ یا جمله مورد نظر در هر تعلیقه‎اى عیناً در ابتداى هر تعلیقه با «قوله» ذکر شده است و تعلیقه مربوط به هر شماره‎اى که در متن آمده در همان صفحه قابل رؤیت است. اصرار بر این نکته سبب شد که در پاره‎اى از موارد به علت طولانى بودن تعلیقه و ادامه آن تا صفحات بعد، متن کتاب نیز قطع شده و ادامه آن بعد از نقطه‎چین به صفحات بعد منتقل شود.
    3. گاهى براى یک لفظ یا جمله یا مطلب موجود در متن دو تعلیقه یا بیشتر وجود دارد که هرکدام از آن‎ها از زاویه‎ایى به آن لفظ یا جمله یا مطلب نگریسته است؛ ولى چون تمامى آن تعلیقات مربوط به یک لفظ یا جمله یا مطلب است فقط یک شماره براى آن در نظر گرفته شده است؛ هرچند براى تمایز بین تعلیقات مختلف عبارت متن بدون شماره تکرار شده است[۵].

فهرست مطالب هر جلد در ابتدای آن ذکر شده است. این نسخه به لحاظ تعداد و عناوین فصول با نسخه جامعه مدرسین تطابق دارد.

پانویس

  1. ر.ک: پیشگفتار، ص7
  2. ر.ک: همان، ص8
  3. ر.ک: همان
  4. ر.ک: همان، ص9-8
  5. ر.ک: همان، ص9

منابع مقاله

پیشگفتار و متن کتاب.

وابسته‌ها

نهاية الحكمة (ط. جامعه مدرسین)

بداية الحكمة