هوای وصال

از ویکی‌نور - دانشنامه تخصصی نور
پرش به: ناوبری، جستجو
هوای وصال
NUR36378J1.jpg
پدیدآوران رجایی نژاد، محمد (نویسنده)
عنوان‌های دیگر وصیت نامه‌های امام خمینی، همراه با توضیحات و احکام وصیت و وصیت نامه نگاری
ناشر ستاد مرکزی بزرگداشت حضرت امام خمینی(س)، معاونت فرهنگی
مکان نشر [بی جا] - [بی جا]
چاپ 1
زبان فارسی
تعداد جلد 1

هواى وصال، تأليف محمد رجائى‌نژاد، متن وصيت‌نامه‌هاى امام خمينى(ره) همراه با توضيحات و احكام وصيت و وصيت‌نگارى است.

ساختار

كتاب، مشتمل بر دو مقدمه از ناشر و مؤلف و چهار فصل است.

نویسنده ابتدا كليات بحث و روال نگارش وصيت‌نامه‌هاى امام(ره) و آخرين وصيت‌نامه را مورد بررسى قرار داده است. سپس در ادامه، احكام وصيت و وصيت‌نامه‌نگارى در آثار امام تبيين و در آخر دو وصيت‌نامه از فرزندان امام ارائه شده است.

گزارش محتوا

نویسنده، كتاب را با غزلى از امام كه نام كتاب هم برگرفته از يكى از ابيات آن است، آغاز كرده است.

ناشر در مقدمه‌اش، «وصيت‌نامه‌نويسى» را از آموزه‌هاى قرآنى دانسته كه امام خمينى(ره) به‌عنوان فقيه و مرجعى متعبد، پيش و بيش از مقلدان خود به اين مسئله اهتمام داشت... آن بزرگوار در طول عمر طولانى و بابركت خويش، در مقاطع مختلف و برهه‌هاى متعدد اقدام به نوشتن وصيت‌نامه كرده است. بعضى از اين وصيت‌نامه‌ها صرفاً جنبه شخصى دارد و بعضى ديگر مرتبط با شأن دينى - اجتماعى مرجعيت تقليد ايشان بوده است و البته در اين ميان «وصيت‌نامه سياسى - الهى» جايگاه ويژه و منحصربه‌فرد خود را دارد[۱]

نویسنده دلائل نگارش اين كتاب را چنين توضيح مى‌دهد: «با توجه به اينكه تاكنون فقط وصيت‌نامه سياسى - الهى امام خمينى(ره) مشهور شده و شرح و تفسير بر آن زده و از طرف ارگان‌ها و نهادها و انتشاراتى‌هاى مختلف به چاپ‌هاى متعدد رسيده است و از ساير وصيت‌نامه‌هاى ايشان غفلت شده است، بر آن شديم تا همه وصيت‌نامه‌هاى حضرت امام را همراه با توضيحات مختصر و احكام و استفتائات، يك‌جا جمع نموده و در قالب يك اثر ماندگار انتشار دهيم»[۲]

مطالب فصول كتاب به ترتيب عبارت است از:

  1. نویسنده در فصل اول كتاب ابتدا وصيت را به لحاظ لفظى و اصطلاحى معنا كرده و سپس انواع آن را متذكر شده است. به اعتقاد نویسنده وصيت را انواعى است، اما جامع‌ترين آن دو نوع است: وصيت شرعى و وصيت اخلاقى[۳] با بررسى آثار مكتوب حضرت امام(ره) روشن مى‌شود كه ايشان در طول حيات پربركت خود به تناسب موقعيت‌هاى شخصى، سياسى و اجتماعى احساس تكليف كرده و به وظيفه شرعى و اخلاقى عمل نموده و وصيت‌نامه‌هاى متعددى، اعم از شرعى و اخلاقى را به رشته تحرير درآورده‌اند[۴] وصيت‌نامه‌هاى موجود امام هشت فقره است كه در زمان‌هاى مختلف نوشته شده‌اند[۵] از بين تمام وصيت‌نامه‌ها، دو وصيت‌نامه كه از لحاظ محتوايى و موضوعى مهم بوده، مورد بررسى قرار گرفته است: يكى نخستين وصيت‌نامه موجود از حضرت امام به تاريخ بهمن 1331ش و ديگرى آخرين وصيت‌نامه (سياسى - الهى) به تاريخ بهمن 1361ش[۶]
  2. در اين فصل، متن كامل تمام وصيت‌نامه‌هاى موجود حضرت امام در طول زندگى پربركتشان ارائه شده است. نویسنده در يك دسته‌بندى منطقى در دو بخش، وصيت‌نامه‌هاى پيش و پس از انقلاب اسلامى در بهمن 57 را جداگانه ذكر كرده است. در بخش وصيت‌نامه‌هاى پيش از انقلاب، شهادت سيد مصطفى خمينى مبناى دسته‌بندى بوده است. در بخش وصيت‌نامه‌هاى پس از انقلاب نيز ابتدا وصيت‌نامه‌هاى شرعى (شخصى - حقوقى) و سپس در بخشى جدا وصيت‌نامه سياسى - الهى حضرت امام ذكر شده است[۷]
  3. حضرت امام نيز همچون ديگر علما و مراجع سلف نظرات خود را در زمينه وصيت و وصيت‌نامه‌نويسى به‌صورت مجزا در كتاب‌هاى مختلف فقهى آورده و توضيح داده‌اند؛ از جمله در چهار كتاب فقهى: «نجاة العباد»، «زبدة الأحكام»، «تحرير الوسيلة» و «توضيح المسائل».
    در فصل سوم سعى بر اين بوده كه در درجه اول، همه احكام مربوط به وصيت و وصيت‌نامه‌نگارى ايشان از منابع و آثار قديم و جديد يك‌جا جمع كرده و ارائه شود، اما با توجه به اينكه احكام و مسائل كتاب‌هاى «نجاة العباد» و «زبدة الأحكام»، هركدام مختصر بوده و همچنين در كتاب‌هاى تحرير و توضيح المسائل تكرار شده‌اند؛ لذا احكام و مسائل وصيت آن دو كتاب در اينجا مطرح نشده‌اند[۸]
    در انتهاى اين فصل، استفتائات حضرت امام(ره) در موضوع مورد بحث ذكر شده است.
  4. در آخرين فصل كتاب، متن دو وصيت‌نامه به قلم حاج سيد مصطفى و سيد احمد خمينى بدون هيچ‌گونه توضيحى آورده شده است.

وضعيت كتاب

فهرست مطالب در ابتدا و فهرست منابع و شعر انتظار سروده امام خمينى(ره) در انتهاى كتاب آمده است. منبع سخنان امام، صحيفه امام بوده كه با ذكر جلد و صفحه در پاورقى به آن اشاره شده است.

پانویس

  1. مقدمه ناشر، ص9
  2. مقدمه مؤلف، ص15
  3. متن كتاب، ص16
  4. همان، ص18
  5. همان، ص22
  6. ر.ک: همان، ص23
  7. ر.ک: همان، ص27-84
  8. ر.ک: همان، ص169-170


منابع مقاله

مقدمه و متن كتاب.


وابسته‌ها

وصیت نامه سیاسی - الهی امام خمینی(ره)

وصیت‌نامه امام خمینی(ره) (نسخه خطی)

وصیت نامه حضرت امام خمینی (جاوید نامه)

وصیت سیاسی - الهی امام یا مسئولیت امت از دیدگاه امام

وصيت‌نامه موضوعی

شرحی بر وصیت‌نامه سیاسی الهی حضرت امام خمینی(ره)

درآمدی بر وصیت‌نامه سیاسی - الهی حضرت امام خمینی قدس‌سره

درسهایی از وصیت‌نامه امام خمینی(ره)‌

شاخصهای راه امام در وصیت‌نامه سیاسی - الهی حضرت امام خمینی(ره)

چراغ راه