تغییرات

پرش به: ناوبری، جستجو

الطراز (الطراز المتضمن لأسرار البلاغة و علوم حقائق الإعجاز)

۶۲۴ بایت اضافه‌شده، ‏۲۴ فروردین ۱۳۹۸، ساعت ۰۹:۳۷
بدون خلاصه ویرایش
==گزارش محتوا==
در مقدمه محقق، به نام و موضوع کتاب، اشاره گردیده است.<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/3568/1/3 ر.ک: مقدمه محقق، ج1، ص3-‎4]</ref>.
در مقدمه نویسنده، خلاصه‎ای از محتوای فنون مذکور در کتاب، ارائه گردیده است.<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/3568/1/5 ر.ک: مقدمه مؤلف، همان، ص5-‎8]</ref>.
این اثر، حاوی ذکر برخی از قواعد مربوط به علم بلاغت یا معانی و بیان با رویکردی قرآنی است. در این کتاب، قوانین مختلف فصاحت و بلاغت همراه با شاهد و مثال‎های قرآنی بیان گردیده است. شرح و بررسی قواعدی مانند تمثیل، تشبیه، کنایه، استعاره، ایجاز، اطناب، مغالطه، موازنه، توریه، قلب، اطراد، تجاهل، تدبیح، توشیح، تردید، مبالغه، تذییل، استیعاب، تسمیط، تلمیح، توجیه، تفریغ، حذف و اضافه، محاوره و سایر صنایع ادبی به‎کارگرفته‎شده در قرآن کریم، از اصلی‎ترین مباحث مطرح‎شده در این نوشتار است.<ref>[http://hozehbook.rozblog.com/post/3 ر.ک: حوزه‎بوک]</ref>.
نگارنده پس از معرفی اجمالی هریک از قواعد نام‎برده‎شده و شرایط آن‎ها، به ذکر مؤونه‎های متعددی از آن‎ها در قرآن کریم پرداخته و در ذیل آیات قرآن به تبیین جزئیات مربوط به آن قاعده پرداخته است.<ref>[http://hozehbook.rozblog.com/post/3 ر.ک: همان]</ref>.
وی در این کتاب از روش [[سکاکی، یوسف بن ابی‌بکر|سکاکی]] که مشتمل بر مبالغه در تقسیم و تقعید و تعقید و نیز ایجاز و اختصار شدید است تا حدودی فاصله گرفته و از روش [[ابن اثیر، علی بن محمد|ابن اثیر]] در تحلیل ادبی بهره جسته است. هرچند به دلیل آنکه مؤلف، «[[مفتاح العلوم]]» [[سکاکی، یوسف بن ابی‌بکر|سکاکی]] را فراگرفته و تحت تأثیر آن قرار دارد، در بسیاری موارد قادر نیست خود را از قید تبعیت [[سکاکی، یوسف بن ابی‌بکر|سکاکی]] رها سازد<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/3568/1/3 ر.ک: مقدمه محقق، ج1، ص3]</ref>.
جلد اول، فن اول و قسمتی از فن دوم را در خود جای داده است. فن اول، در تفسیر و تشریح علم بیان بوده و در آن، به ماهیت، موضوع و منزلت این علم، در میان سایر علوم و نیز طریقه وصول به آن و همچنین بیان ثمرات آن و بیان ماهیت بلاغت و فصاحت و تفاوت میان آنها، پرداخته شده است.<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/3568/1/7 ر.ک: مقدمه نویسنده، ص‎7-‎8]</ref>.
این فن خود مشتمل بر پنج مقدمه، در موضوعات زیر است: تفسیر علم بیان؛ تقسیم الفاظ بر اساس معانی؛ حقیقت و مجاز و بیان اسرار آنها؛ مفهوم فصاحت و بلاغت و حصر مواقع غلط در لفظ مفرد و مرکب<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/3568/1/9 ر.ک: متن کتاب، ج1، ص9-‎95]</ref>.
در فن دوم، نخست مباحث مربوط به علم معانی، مورد اشاره قرار گرفته، سپس مباحث مربوط به علوم بیان و اقسام آن تشریح شده است. مباحث علم بدیع نیز در آن تبیین شده است.
این فن، دارای چهار باب به شرح زیر می‎باشد: در باب اول، به بررسی کیفیت استعمال مجاز و ذکر مواقع آن در بلاغت پرداخته شده و از جمله مباحث آن عبارتند از: ماهیت استعاره؛ اقسام استعاره؛ احکام استعاره؛ ماهیت تشبیه و..<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/3568/1/97 ر.ک: همان، ص97-215]</ref>.
جلد دوم، تتمه فن دوم را در خود جای داده است که برخی از مهم‎ترین مباحث آن، عبارتند از: مجاز در استعمال از حقیقت بلیغ‎تر است؛ احوال فصل و وصل؛ مباحث مربوط به حروف عاطفه؛ تقدیم و تأخیر؛ ایهام و تفسیر؛ ایجاز با حذف و بدون حذف؛ التفات؛ مراعات احوال تألیف و بیان ظهور معانی مرکب؛ اطناب و بیان معنای آن؛ اقسام اطناب؛ لف و نشر و..<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/3569/1/3 ر.ک: همان، ج2، ص3-212]</ref>.
جلد سوم، دربردارنده قسمتی از فن دوم (شامل مباحثی همچون: بیان معنای تخییل و امثله آن؛ استطراد؛ تسجیع و شروط و اقسام و امثله آن؛ تصریع و درجات آن؛ موازنه؛ مغالطه؛ منافرت بین الفاظ؛ توریه؛ توشیح؛ تجرید محض و غیر محض؛ تدبیج؛ تجاهل؛ تردید؛ تفویف؛ توشیع؛ تطریز؛ اطراد؛ قلب؛ تسمیط؛ کمال بیان و مراعات حسن آن؛ ایضاح؛ تتمیم؛ استیعاب؛ اکمال؛ تذییل؛ تفسیر؛ مبالغه؛ ایغال؛ تفریع؛ توجیه؛ تعلیل؛ تفریق و جمع و تقسیم؛ ائتلاف؛ ترجیع در محاوره؛ اقتسام؛ ادماج؛ تعلیق؛ تهکم؛ الهاب و تهییج؛ تسجیل؛ تلمیح؛ حذف و حسن تخلص) <ref>ر.ک: همان، ج3، ص3-‎115</ref> و تمام فن سوم می‎باشد. این فن، به‎منزله تتمه و تکمله علوم سه‎گانه است و از جمله مهم‎ترین موضوعات مطرح‎شده در آن، عبارت است از: بیان فصاحت قرآن و حسن تألیف آن<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/3569/1/119 ر.ک: همان، ص119-‎233]</ref>.
بنابراین، جلد سوم، شامل اصطلاحات بدیعی، موضوعات بیانی، بحث مستوفایی پیرامون بیان وجه اعجاز قرآن و موضوعات مربوط به علم معانی است.<ref>ر.ک: خرمشاهی، بهاءالدین، ج2، ص1047</ref>.
[[رده:قربانی-دی96]]
 
[[رده:25 اسفند الی 24 فروردین(97)]]
۳۲۸٬۶۲۶
ویرایش

منوی ناوبری

افتخارات saramad