پرش به محتوا

موسوی گلپایگانی، سید جمال‌الدین احمد: تفاوت میان نسخه‌ها

هیچ تغییری در اندازه به وجود نیامده‌ است. ،  ‏۱۱ سپتامبر ۲۰۲۰
بدون خلاصۀ ویرایش
جز (Hbaghizadeh@noornet.net صفحهٔ موسوی گلپایگانی، جمال‌الدین احمد را بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر به موسوی گلپایگانی، سید جمال‌الدین احمد منتقل...)
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱۱: خط ۱۱:
|-
|-
|نام پدر  
|نام پدر  
| data-type="authorfatherName" |آیت‌الله سيد حسين گلپايگانى
| data-type="authorfatherName" |آیت‌الله سید حسین گلپایگانى
|-
|-
|متولد  
|متولد  
خط ۱۷: خط ۱۷:
|-
|-
|محل تولد
|محل تولد
| data-type="authorBirthPlace" |سعيدآباد گلپايگان
| data-type="authorBirthPlace" |سعیدآباد گلپایگان
|-
|-
|رحلت  
|رحلت  
خط ۲۳: خط ۲۳:
|-
|-
|اساتید
|اساتید
| data-type="authorTeachers" |[[آخوند خراسانی، محمدکاظم بن حسین|آخوند ملا محمد كاظم خراسانى]]
| data-type="authorTeachers" |[[آخوند خراسانی، محمدکاظم بن حسین|آخوند ملا محمد کاظم خراسانى]]


[[نائینی، محمدحسین|ميرزاى نايينى]]
[[نائینی، محمدحسین|میرزاى نایینى]]


[[قشقایی، جهانگیر|جهانگيرخان قشقايى]]
[[قشقایی، جهانگیر|جهانگیرخان قشقایى]]
|-
|-
|برخی آثار
|برخی آثار
خط ۳۷: خط ۳۷:
</div>
</div>


'''سيد جمال‌الدين گلپايگانى''' (1295-1377ق)، فقیه، اصولی، عارف، مرجع تقلید، از شاگردان  [[آخوند خراسانی، محمدکاظم بن حسین|آخوند خراسانى]]، [[یزدی، محمدکاظم بن عبدالعظیم|سيد محمد كاظم يزدى]] و [[نائینی، محمدحسین|ميرزاى نايينى]]  
'''سید جمال‌الدین گلپایگانى''' (1295-1377ق)، فقیه، اصولی، عارف، مرجع تقلید، از شاگردان  [[آخوند خراسانی، محمدکاظم بن حسین|آخوند خراسانى]]، [[یزدی، محمدکاظم بن عبدالعظیم|سید محمد کاظم یزدى]] و [[نائینی، محمدحسین|میرزاى نایینى]]  


== ولادت ==
== ولادت ==
او فرزند آیت‌الله سيد حسين گلپايگانى، در سال 1295ق، در سعيدآباد گلپايگان متولد شد.  
او فرزند آیت‌الله سید حسین گلپایگانى، در سال 1295ق، در سعیدآباد گلپایگان متولد شد.  


== تحصیلات ==
== تحصیلات ==
خواندن و نوشتن را در روستاى خود فراگرفت و دروس حوزوى را در پيش برادران خود آموخت، سپس براى ادامه تحصيل عازم حوزه علميه گلپايگان شد.
خواندن و نوشتن را در روستاى خود فراگرفت و دروس حوزوى را در پیش برادران خود آموخت، سپس براى ادامه تحصیل عازم حوزه علمیه گلپایگان شد.


=== در حوزه گلپایگان ===
=== در حوزه گلپایگان ===
وى، بيشتر علوم عربى، بلاغت و منطق را از علماى گلپايگان آموخت. او، هر روز مسافت بين سعيدآباد و گلپايگان را براى آموختن علم پياده مى‌پيمود. وى، پس از آنكه چند سالى را در گلپايگان به تحصيل اشتغال داشت، در سال 1311ق، در حالى كه 16 سال بيشتر نداشت، براى ادامه تحصيل عازم اصفهان گرديد.
وى، بیشتر علوم عربى، بلاغت و منطق را از علماى گلپایگان آموخت. او، هر روز مسافت بین سعیدآباد و گلپایگان را براى آموختن علم پیاده مى‌پیمود. وى، پس از آنکه چند سالى را در گلپایگان به تحصیل اشتغال داشت، در سال 1311ق، در حالى که 16 سال بیشتر نداشت، براى ادامه تحصیل عازم اصفهان گردید.


=== در حوزه اصفهان ===
=== در حوزه اصفهان ===
در اصفهان، در مدرسه علميه الماسيه ثبت نام نمود و در همان‌جا به كسب علم پرداخت. مدتى گذشت تا اينكه به مدرسه شيخ محمد على ثقةالاسلام منتقل گرديد و سطوح عالى حوزوى را آغاز نمود و «قوانين» را پيش مرحوم حاجى ميرزا بديع آموخت و سپس«[[فرائد الاصول (طبع انتشارات اسلامی)|رسائل]]» و «[[كتاب المكاسب|مكاسب]]» را نزد بزرگانى همچون شيخ عبدالكريم گزى، سيد محمد خاتون‌آبادى، شيخ محمد على ثقةالاسلام، شيخ [[مدرسی، محمدتقی|محمدتقى مدرسى]] و آیت‌الله سيد محمدباقردُرچه‌اى فراگرفت. هم‌چنين علم درايه، رجال و علوم ديگر را از علماى اصفهان آموخت.
در اصفهان، در مدرسه علمیه الماسیه ثبت نام نمود و در همان‌جا به کسب علم پرداخت. مدتى گذشت تا اینکه به مدرسه شیخ محمد على ثقةالاسلام منتقل گردید و سطوح عالى حوزوى را آغاز نمود و «قوانین» را پیش مرحوم حاجى میرزا بدیع آموخت و سپس«[[فرائد الاصول (طبع انتشارات اسلامی)|رسائل]]» و «[[كتاب المكاسب|مکاسب]]» را نزد بزرگانى همچون شیخ عبدالکریم گزى، سید محمد خاتون‌آبادى، شیخ محمد على ثقةالاسلام، شیخ [[مدرسی، محمدتقی|محمدتقى مدرسى]] و آیت‌الله سید محمدباقردُرچه‌اى فراگرفت. هم‌چنین علم درایه، رجال و علوم دیگر را از علماى اصفهان آموخت.


وى، علم معقول و اخلاق را پيش بزرگانى همچون آخوند ملامحمد كاشى كه خود حكيم و عارفى بزرگ و از نوادر عصر خويش بود و [[قشقایی، جهانگیر|جهانگيرخان قشقايى]] كه از بزرگ‌ترين حكيمان و فيلسوفان اسلامى به شمار مى‌رفت، آموخت.
وى، علم معقول و اخلاق را پیش بزرگانى همچون آخوند ملامحمد کاشى که خود حکیم و عارفى بزرگ و از نوادر عصر خویش بود و [[قشقایی، جهانگیر|جهانگیرخان قشقایى]] که از بزرگ‌ترین حکیمان و فیلسوفان اسلامى به شمار مى‌رفت، آموخت.


او، در دورانى كه در اصفهان مشغول تحصيل بود، با [[بروجردی، حسین|آیت‌الله حاج آقا حسين بروجردى]]، هم‌درس و هم‌مباحثه بود. [[بروجردی، حسین|آیت‌الله بروجردى]]، چه هنگامى كه در بروجرد بود و چه اوقاتى كه به قم هجرت نمود، نامه‌هايى به ايشان مى‌نوشت و درباره بعضى از مسائل مشكل و حوادث كه واقع مى‌شد، از او استمداد مى‌نمود.
او، در دورانى که در اصفهان مشغول تحصیل بود، با [[بروجردی، حسین|آیت‌الله حاج آقا حسین بروجردى]]، هم‌درس و هم‌مباحثه بود. [[بروجردی، حسین|آیت‌الله بروجردى]]، چه هنگامى که در بروجرد بود و چه اوقاتى که به قم هجرت نمود، نامه‌هایى به ایشان مى‌نوشت و درباره بعضى از مسائل مشکل و حوادث که واقع مى‌شد، از او استمداد مى‌نمود.


=== در حوزه نجف اشرف ===
=== در حوزه نجف اشرف ===
سيد جمال‌الدين، در جمادى الاخر 1319ق، آهنگ نجف اشرف كرد. وى، زمانى كه در اصفهان بوده، احتمالاً به درجه اجتهاد رسيده بود.
سید جمال‌الدین، در جمادى الاخر 1319ق، آهنگ نجف اشرف کرد. وى، زمانى که در اصفهان بوده، احتمالاً به درجه اجتهاد رسیده بود.


او، هنگامى كه عازم نجف بود، در مسير خود از گلپايگان گذشت و مورد استقبال علماى آن ديار قرار گرفت و در اوايل ماه مبارک رمضان سال 1319ق، وارد نجف اشرف گرديد. وى، در نخستين روزهاى ورود به نجف، در درس [[آخوند خراسانی، محمدکاظم بن حسین|آخوند ملا محمد كاظم خراسانى]] حاضر شد و خارج فقه و اصول را در حوزه درس او فراگرفت. وى، دو دوره خارج اصول را پيش [[آخوند خراسانی، محمدکاظم بن حسین|آخوند خراسانى]] گذراند كه يك دوره آن را تقرير نمود و هنگامى كه دولت بعث عراق، در اوايل انقلاب اسلامى، ايرانيان را از عراق بيرون كرد، آن نوشته‌ها مفقود گرديد، ولى هم‌اكنون بعضى از تقريرات او در دست بستگان نزديك وى موجود است.
او، هنگامى که عازم نجف بود، در مسیر خود از گلپایگان گذشت و مورد استقبال علماى آن دیار قرار گرفت و در اوایل ماه مبارک رمضان سال 1319ق، وارد نجف اشرف گردید. وى، در نخستین روزهاى ورود به نجف، در درس [[آخوند خراسانی، محمدکاظم بن حسین|آخوند ملا محمد کاظم خراسانى]] حاضر شد و خارج فقه و اصول را در حوزه درس او فراگرفت. وى، دو دوره خارج اصول را پیش [[آخوند خراسانی، محمدکاظم بن حسین|آخوند خراسانى]] گذراند که یک دوره آن را تقریر نمود و هنگامى که دولت بعث عراق، در اوایل انقلاب اسلامى، ایرانیان را از عراق بیرون کرد، آن نوشته‌ها مفقود گردید، ولى هم‌اکنون بعضى از تقریرات او در دست بستگان نزدیک وى موجود است.


او، علاوه بر شركت در درس [[آخوند خراسانی، محمدکاظم بن حسین|آخوند خراسانى]]، از درس [[همدانی، رضا بن محمد هادی|حاج آقا رضا همدانى]] و [[یزدی، محمدکاظم بن عبدالعظیم|سيد محمد كاظم يزدى]] نيز بهره جست.
او، علاوه بر شرکت در درس [[آخوند خراسانی، محمدکاظم بن حسین|آخوند خراسانى]]، از درس [[همدانی، رضا بن محمد هادی|حاج آقا رضا همدانى]] و [[یزدی، محمدکاظم بن عبدالعظیم|سید محمد کاظم یزدى]] نیز بهره جست.


هم‌چنين از انفاس ملكوتى آقاى شيخ هادى طهرانى، آخوند [[نهاوندی نجفی، علی بن فتح‌الله|ملا على نهاوندى]]، شيخ محمد بهارى و سيد ابوتراب خوانسارى نيز استفاده كرد.  
هم‌چنین از انفاس ملکوتى آقاى شیخ هادى طهرانى، آخوند [[نهاوندی نجفی، علی بن فتح‌الله|ملا على نهاوندى]]، شیخ محمد بهارى و سید ابوتراب خوانسارى نیز استفاده کرد.  


=== در حوزه سامرا ===
=== در حوزه سامرا ===
مدتى هم در سامرا، در درس [[شیرازی، محمدتقی بن محب‌علی|آیت‌الله محمدتقى شيرازى]] شركت نمود و بخش زيادى از تقريرات او را به رشته تحرير درآورد و سپس به نجف بازگشت. سرانجام در سال 1329ق، [[آخوند خراسانی، محمدکاظم بن حسین|آخوند خراسانى]] دار فانى را وداع گفت و سيد جمال‌الدين كه مدت 10 سال در درس او شركت كرده بود، در درس هيچ‌كس حاضر نشد تا آن هنگام كه متوجه [[نائینی، محمدحسین|آیت‌الله ميرزا حسين غروى نايينى]] گرديد. شركت سيد جمال‌الدين، در درس [[نائینی، محمدحسین|آیت‌الله نايينى]]، عامل بزرگى براى شركت علما و فضلاى حوزه علميه نجف در درس ايشان شد. شركت او، در درس [[نائینی، محمدحسین|آیت‌الله نايينى]] باعث تعجب خيلى از علماى نجف شد، چون او، خود، يكى از استوانه‌هاى حوزه نجف بود. در واقع، او به‌عنوان مشاور علمى نايينى بوده است؛ يعنى [[نائینی، محمدحسین|مرحوم نايينى]] از وجود ايشان استفاده مى‌نمود. آنچه مؤيد اين مطلب است، اجازه اجتهادى است كه [[نائینی، محمدحسین|مرحوم نايينى]] به ايشان داده و از ايشان به‌عنوان حجت‌الاسلام ياد كرده و اين، در حالى است كه [[نائینی، محمدحسین|مرحوم نايينى]] چنين عنوانى را براى كمتر كسى به كار برده و شايد براى هيچ‌كدام از شاگردانش به كار نبرده است.
مدتى هم در سامرا، در درس [[شیرازی، محمدتقی بن محب‌علی|آیت‌الله محمدتقى شیرازى]] شرکت نمود و بخش زیادى از تقریرات او را به رشته تحریر درآورد و سپس به نجف بازگشت. سرانجام در سال 1329ق، [[آخوند خراسانی، محمدکاظم بن حسین|آخوند خراسانى]] دار فانى را وداع گفت و سید جمال‌الدین که مدت 10 سال در درس او شرکت کرده بود، در درس هیچ‌کس حاضر نشد تا آن هنگام که متوجه [[نائینی، محمدحسین|آیت‌الله میرزا حسین غروى نایینى]] گردید. شرکت سید جمال‌الدین، در درس [[نائینی، محمدحسین|آیت‌الله نایینى]]، عامل بزرگى براى شرکت علما و فضلاى حوزه علمیه نجف در درس ایشان شد. شرکت او، در درس [[نائینی، محمدحسین|آیت‌الله نایینى]] باعث تعجب خیلى از علماى نجف شد، چون او، خود، یکى از استوانه‌هاى حوزه نجف بود. در واقع، او به‌عنوان مشاور علمى نایینى بوده است؛ یعنى [[نائینی، محمدحسین|مرحوم نایینى]] از وجود ایشان استفاده مى‌نمود. آنچه مؤید این مطلب است، اجازه اجتهادى است که [[نائینی، محمدحسین|مرحوم نایینى]] به ایشان داده و از ایشان به‌عنوان حجت‌الاسلام یاد کرده و این، در حالى است که [[نائینی، محمدحسین|مرحوم نایینى]] چنین عنوانى را براى کمتر کسى به کار برده و شاید براى هیچ‌کدام از شاگردانش به کار نبرده است.


سيد جمال‌الدين، حدود 30 سال در درس [[نائینی، محمدحسین|ميرزاى نايينى]] شركت نمود و تقريرات زيادى از درس‌هاى او را به رشته تحرير درآورد. آقا جمال، مى‌فرمود: «من يك طاقچه تقريرات درس آقاى نايينى را دارم.»
سید جمال‌الدین، حدود 30 سال در درس [[نائینی، محمدحسین|میرزاى نایینى]] شرکت نمود و تقریرات زیادى از درس‌هاى او را به رشته تحریر درآورد. آقا جمال، مى‌فرمود: «من یک طاقچه تقریرات درس آقاى نایینى را دارم.»


وى، هيچ‌گاه از تهذيب نفس غافل نبود و در اين وادى از انفاس قدسيه آیت‌الله سيد مرتضى كشميرى و آية الحق سيد احمد كربلايى بهره‌ها برد و از اشارت عارف كامل، حاج شيخ على محمد نجف‌آبادى همواره بهره‌مند بود تا اينكه حائز رتبه‌اى از كرامات گرديد.
وى، هیچ‌گاه از تهذیب نفس غافل نبود و در این وادى از انفاس قدسیه آیت‌الله سید مرتضى کشمیرى و آیة الحق سید احمد کربلایى بهره‌ها برد و از اشارت عارف کامل، حاج شیخ على محمد نجف‌آبادى همواره بهره‌مند بود تا اینکه حائز رتبه‌اى از کرامات گردید.


== شاگردان ==
== شاگردان ==




پس از رحلت [[نائینی، محمدحسین|آیت‌الله نايينى]]، آیت‌الله سيد جمال‌الدين گلپايگانى، به تدريس دروس خارج فقه و اصول پرداخت. تعداد زيادى از فضلاى ايرانى، نجفى و لبنانى در درس او شركت می‌كردند كه اكثر آنها به درجه اجتهاد رسيدند. اينك به معرفى شمارى از شاگردان او مى‌پردازيم:
پس از رحلت [[نائینی، محمدحسین|آیت‌الله نایینى]]، آیت‌الله سید جمال‌الدین گلپایگانى، به تدریس دروس خارج فقه و اصول پرداخت. تعداد زیادى از فضلاى ایرانى، نجفى و لبنانى در درس او شرکت می‌کردند که اکثر آنها به درجه اجتهاد رسیدند. اینک به معرفى شمارى از شاگردان او مى‌پردازیم:


{{ستون-شروع|2}}
{{ستون-شروع|2}}
خط ۹۸: خط ۹۸:
سرانجام، وى، در عصر روز دوشنبه 29 محرم الحرام 1377ق، در 82 سالگى، چشم از جهان فانى فروبست.
سرانجام، وى، در عصر روز دوشنبه 29 محرم الحرام 1377ق، در 82 سالگى، چشم از جهان فانى فروبست.


وى، وصيت كرده بود كه مرا در مقبرة العلما دفن كنيد و اگر نشد، در وادى السلام. وقتى جنازه را به عللى نتوانستند در مقبرة العلماء دفن كنند، آن را به قبرستان وادى السلام آوردند، امّا جاى مناسبى پيدا نكردند كه او را دفن كنند؛ غير از مكانى كه در زمان حياتش هميشه مى‌آمد و در آن‌جا مى‌نشست و فاتحه و دعا مى‌خواند، ازاين‌رو، ايشان را همان‌جا دفن كردند.
وى، وصیت کرده بود که مرا در مقبرة العلما دفن کنید و اگر نشد، در وادى السلام. وقتى جنازه را به عللى نتوانستند در مقبرة العلماء دفن کنند، آن را به قبرستان وادى السلام آوردند، امّا جاى مناسبى پیدا نکردند که او را دفن کنند؛ غیر از مکانى که در زمان حیاتش همیشه مى‌آمد و در آن‌جا مى‌نشست و فاتحه و دعا مى‌خواند، ازاین‌رو، ایشان را همان‌جا دفن کردند.


== آثار ==
== آثار ==
# اجتهاد و تقليد؛
# اجتهاد و تقلید؛
# اجتماع امر و نهى؛
# اجتماع امر و نهى؛
# غيبت و چند مسئله فقهى؛
# غیبت و چند مسئله فقهى؛
#: اين سه كتاب، در يك مجلد، تحت عنوان كتاب [[فرائد الاصول (طبع انتشارات اسلامی)|رسائل]]، در سال 1370ق، توسط المطبعة الحيدرية، در نجف به چاپ رسيده است.
#: این سه کتاب، در یک مجلد، تحت عنوان کتاب [[فرائد الاصول (طبع انتشارات اسلامی)|رسائل]]، در سال 1370ق، توسط المطبعة الحیدریة، در نجف به چاپ رسیده است.
# الترتب؛
# الترتب؛
# جواز بقاء بر تقليد از ميت؛
# جواز بقاء بر تقلید از میت؛
# ديوان اشعار كه حاوى اشعار فارسى و عربى است؛
# دیوان اشعار که حاوى اشعار فارسى و عربى است؛
# رساله عمليّه؛
# رساله عملیّه؛
# رساله لا ضرر و لا ضرار؛
# رساله لا ضرر و لا ضرار؛
# رساله منجزات المريض؛
# رساله منجزات المریض؛
# كتاب صلات؛
# کتاب صلات؛
# حاشيه بر [[كتاب المكاسب|مكاسب]]؛
# حاشیه بر [[كتاب المكاسب|مکاسب]]؛
# يك دوره اصول فقه؛
# یک دوره اصول فقه؛
# قاعده فراغ و تجاوز؛
# قاعده فراغ و تجاوز؛
# حديث رفع؛
# حدیث رفع؛
# جعل طرق؛
# جعل طرق؛
# تقريرات درس خارج [[آخوند خراسانی، محمدکاظم بن حسین|آخوند خراسانى]]؛
# تقریرات درس خارج [[آخوند خراسانی، محمدکاظم بن حسین|آخوند خراسانى]]؛
# تقريرات درس خارج [[نائینی، محمدحسین|ميرزاى نايينى]]؛
# تقریرات درس خارج [[نائینی، محمدحسین|میرزاى نایینى]]؛
# تقريرات درس خارج محمدتقى شيرازى.
# تقریرات درس خارج محمدتقى شیرازى.


==وابسته‌ها==
==وابسته‌ها==
۴۲۵٬۲۲۵

ویرایش