یادنامه مفسر کبیر استاد علامه طباطبایی

از ویکی‌نور - دانشنامه تخصصی نور
پرش به: ناوبری، جستجو
یادنامه مفسر کبیر استاد علامه طباطبائی
NUR02834J1.jpg
پدیدآوران جمعی از دانشمندان (نويسنده)
عنوان‌های دیگر

رساله الولایه

یادنامه مفسر کبیر استاد علامه طباطبائی به ضمیمه رسالة الولایة
ناشر شفق
مکان نشر قم - ایران
سال نشر 1361 هـ.ش
چاپ 1
موضوع

طباطبایی، محمد حسین، 1281 - 1360 - یادنامه‌ها

مقاله‎های فارسی - قرن 14
زبان فارسی
تعداد جلد 1
کد کنگره
‏BP‎‏ ‎‏55‎‏/‎‏3‎‏ ‎‏/‎‏ط‎‏2‎‏ی‎‏2
نورلایب مشاهده

يادنامه مفسر كبير علامه طباطبايى، رساله‌اى است فارسى، به قلم آیت‌الله حسن‌زاده آملى با عنوان «احياى تفكر اسلامى» كه در زمان حيات علامه طباطبايى، به رشته تحرير درآمده است.

ساختار

مقاله، مشتمل بر مطالب متنوعى پيرامون زندگى و آثار علامه طباطبايى است كه با ذكر عنوان از هم منفك شده است.

گزارش محتوا

مطلع مقاله، سخنى از استاد شهيد مرتضى مطهرى(ره) است كه در آن، علامه طباطبايى را خدمت‌گزار بسيار بسيار بزرگ اسلام و مجسمه تقوى و معنويت معرفى كرده است.

اين مقاله، به قلم آیت‌الله حسن‌زاده در شرح زندگى علامه طباطبايى نگارش شده است. نويسنده، معتقد است كه آثار هر كس معرف دارايى اوست و بهترين معرف آن جناب، سير و سلوك انسانى و آثار علمى از تدريس و تأليف اوست. افاضل حوزه علميه قم كه شاغل كرسى تدريس اصول معارف حقه جعفريه‌اند از تلامذه اويند و تفسير عظيم الشان «الميزان» كه عالم علم را مايه فخر و مباهات است، يكى از آثار نفيس قلمى و ام الكتاب مؤلفات او است. پس از آن، مطالب متنوعى از تحصيلات و شيوه علمى علامه ذكر شده است.

نويسنده، در بخش ديگرى از مقاله به ذكر سلسله اساتيد علامه به نقل از خود ايشان پرداخته، مى‌نويسند: «استاد ما مرحوم قاضى رضوان‌الله‌عليه(آیت‌الله حاج سيد على قاضى طباطبايى قدس‌سره العزيز) بود، و استاد قاضى مرحوم حاج سيد احمد كربلايى و استاد ايشان، مرحوم آخوند مولى حسينقلى همدانى و استاد ايشان، مرحوم حاج سيد على شوشترى و استاد ايشان، ملا قلى جولا و بعد از ملا قلى جولا را نمى‌شناسیم و نمى‌دانيم كه ملا قلى جولا چه كسى بود و خود حاج سيد على شوشترى هم او را نمى‌شناخت.»

رساله محاكمات علامه طباطبايى كه بين مكاتبات عارف بزرگ سيد احمد كربلايى و حكيم نام‌دار كمپانى در معناى يك بيت از ابيات شيخ عطار جريان يافته، از ديگر مطالب مقاله است. نويسنده، پس از ذكر بخشى از رساله محاكمات، ذكر دقايق عرفانى اين رساله را به نوشتارى ديگر موكول مى‌كند: «در محاكمات، دقيقه‌هاى لطيف عرفانى و نظرهاى بلند فلسفى دارد كه اقتحام در آن را مجالى ديگر و وقتى وسيع‌تر بايد.»

يكى از مؤلفات علامه طباطبايى رساله ارزش‌مند«على و الفلسفة الالهية» است. در مقاله‌اى كه علامه به مناسبت تأسيس كنگره هزاره نهج‌البلاغه در تهران، نگارش كرده‌اند، نكته‌اى بسيار بلند قريب به اين مضمون افاده فرموده كه در ميان جميع صحابه رسول‌الله(ص) از كسى جز اميرالمؤمنين على(ع) اين همه گفتار در بيان معارف حقه الهيه نقل نشده است. نويسنده، در ذيل اين مطلب، به سخنان چند تن از اعاظم مانند ابن سينا و محى‌الدين بن عربى پيرامون شخصيت امام على(ع) اشاره مى‌كند.

آیت‌الله حسن‌زاده با طرح اين موضوع كه هدف سفراى الهى تعليم و تأديب بشر بوده است، علامه طباطبايى را مصداق كامل دو اصل تعليم و تربيت مطرح شده در كتاب تحصيل السعاده معلم ثانى ابونصر فارابى معرفى مى‌كند. وى مى‌افزايد: «هر يك از تأليفات جناب استاد علامه طباطبايى در اين دو اصل مذكور حائز اهميت بسزا و حاوى نقادى‌هاى دقيق و عميق است». سپس عناوين آثار ايشان را متذكر مى‌شود.

نويسنده، در خاتمه اثر چنين مى‌نويسد: «اين چند سطر را به طور عجاله به اندازه درايت خودم از معظم‌له تحرير و به حضور ارباب فضل تقديم داشتم و مقرم كه حق ترجمه را در حق صاحب ترجمه ايفا نكرده‌ام.» وى اظهار اميدوارى مى‌كند كه در فرصت بيشتر بتواند وظيفه قدر شناسى نسبت به استاد را به‌جاى آورد.

منابع مقاله

مقدمه و متن كتاب.