انقلاب اسلامی و ریشه‌های آن بر محور وصیت‌نامه سیاسی الهی حضرت امام خمینی قدس‌سره

از ویکی‌نور - دانشنامه تخصصی نور

(تفاوت) → نسخهٔ قدیمی‌تر | تجدیدنظر مورد تأیید واقع شد. (تفاوت) | نمایش نسخهٔ فعلی (تفاوت) | نسخهٔ جدیدتر ← (تفاوت)
پرش به: ناوبری، جستجو
انقلاب اسلامی و ریشه‌های آن بر محور وصیت‌نامه سیاسی الهی حضرت امام خمینی قدس‌سره
NUR36537J1.jpg
پدیدآوران

باغانی، علی‌اصغر (نویسنده)

دانشگاه شهید بهشتی. دفتر نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری (نویسنده)
ناشر نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه شهید بهشتی
مکان نشر تهران - ایران
چاپ 1
زبان فارسی
تعداد جلد 1

انقلاب اسلامی و ریشه‌های آن بر محور وصیت‌نامه سیاسی الهی حضرت امام خمینی قدس‌سره، توسط على‌اصغر باغانى به‌مناسبت اولين سالگرد ارتحال حضرت امام خمينى(ره) نگارش شده است.

ساختار

كتاب در دو جلد، مشتمل بر پيشگفتار، يك مقدمه مفصل، چهار فصل و يك خاتمه تنظيم شده است. عناوين فصول كتاب به ترتيب عبارت است از: 1. در بيان ريشه‌هاى انقلاب؛ 2. در ماهيت انقلاب اسلامى؛ 3. عوامل پيشرفت و گسترش انقلاب؛ 4. موانع و آفات انقلاب. خاتمه نيز در بيان دستاوردهاى انقلاب اسلامى است.

از آنجا كه تنها جلد اول كتاب در دسترس بود، در اين نوشتار تنها به مباحث اين جلد پرداخته شده است. در انتهاى كتاب، نویسنده كتاب وعده داده است كه باقى مباحث را در جلد دوم مطرح خواهد كرد.[۱]

گزارش محتوا

مقدمه كتاب، مشتمل بر تعريف انقلاب، تعريف اسلام و انقلاب اسلامى، مرورى بر اوضاع سياسى و اجتماعى جهان در عصر طلوع اسلام، سرعت انتشار مكتب مقدس اسلام، پى‌ريزى تداوم نظام اسلام بر محور امامت و ولايت و قضيه غدير خم و شرح حديث ثقلين است.[۲]

فصل اول، مشتمل بر بيان علل و انگيزه‌ها در شكل‌گيرى انقلاب اسلامى: انگيزه دينى، انگيزه سياسى، انگيزه اقتصادى و اجتماعى، مرورى بر تلاش و فعالیت‌های سيد‌‎جمال‌الدين اسدآبادى، قضيه تنباكو و رهبرى روحانیت شيعه، اوضاع نابسامان ایران در قرن اخير و بسته شدن معاهدات و قراردادهاى ذلت‌بار و اسارت‌آور به‌وسيله قاجاريه و دودمان ننگين پهلوى، مسئله كاپيتالاسيون، كودتاى 1299 و روى كار آمدن رضاخان ميرپنج، قضيه نفت و ملى شدن آن، كودتاى 28 مرداد 1332 و بازگشت محمدرضاى خائن، قضيه انجمن‌هاى ايالتى و ولايتى در 1341 و شروع مبارزات امام خمينى(ره) عليه رژيم، كشتار 15 خرداد، زندانى شدن امام و قضيه تبعيد امام به تركيه است.[۳]

نویسنده در ابتداى اين فصل، عنوان كتاب را اين‌گونه توضيح مى‌دهد: «منظور از ريشه‌هاى انقلاب، علل و انگيزه‌هايى است كه باعث به حركت درآمدن مردم گرديد و آنها را به طغيان و عصيان عليه حاكميت موجود وادار كرد تا انقلاب، محقق و پيروز گرديد»  .[۴]

وى معتقد است كه در رأس همه انگيزه‌ها، به‌خطرافتادن دين و مبانى احكام دين مردم بود كه بر اثر جريحه‌دار شدن عواطف دينى و احساس خطر جدى مردم بر دين و حاكميت دينى، مردم را به طغيان و عصيان واداشت.[۵]

فصل دوم، در ماهيت انقلاب اسلامى و اينكه از همه انقلاب‌هاى جهان جدا و ممتاز است. گفتار امام در اين زمينه، گفتار شهيد مطهرى، شرح وصيت‌نامه مسائل وحدت حوزه و دانشگاه، مسائل تعليم و تربيت، مسائل پاک‌سازى دانشگاه‌ها از شرق و غرب‌زدگى و... است.

نویسنده در ابتداى اين فصل به همه‌جانبه بودن انقلاب اسلامى اشاره كرده، مى‌نويسد: «انقلاب اسلامى ما همه‌جانبه است؛ لذا غير از همه انقلاب‌هاست. شهيد مطهرى منشأ انقلاب‌ها را يكى از سه چيز مى‌داند: يا اقتصادى و يا آزادى‌خواهى و انسانى و يا ايدئولوژيك و دينى؛ براى اولى مثال به انقلاب اكتبر مى‌توان زد و براى دومى انقلاب كبير فرانسه را مى‌توان مثال زد و براى سومى انقلاب انبياء، انقلاب اسلام به‌وسيله پيامبر(ص) و انقلاب اسلامى ما را مى‌توان مثال آورد».[۶]

امام خمينى(ره) نيز در بخشى از وصيت‌نامه مى‌فرمايند: «اين ملت با اين وضعيت يك‌پارچه قيام كنند و در سرتاسر كشور با ايده واحد و فرياد «الله أكبر» و فداكارى‌هاى حيرت‌آور و معجزه‌آسا تمام قدرت‌هاى داخل و خارج را كنار زده و خود مقدرات كشور را به دست گيرند. بنابراین شك نبايد كرد كه انقلاب اسلامى ایران از همه انقلاب‌ها جداست؛ هم در پيدايش و هم در كيفيت مبارزه و هم در انگيزه انقلاب و قيام. ترديد نيست كه اين يك تحفه الهى و هديه غيبى بوده كه از جانب خداوند منان بر اين ملت مظلوم غارت‌زده عنايت شده است».[۷]

فصل سوم، مشتمل بر مباحثى همچون: عوامل گسترش انقلاب، نقش تبليغات در ايجاد انقلاب و هم در گسترش آن، رهبرى امام و روحانیت و... است.

باغانى دهمين عامل گسترش و تثبيت انقلاب را رهبرى انقلاب دانسته است كه به‌منزله قطب است كه آسياى حكومت و سياست اسلامى بر محور او مى‌چرخد. او با اشاره به آيات 73 از سوره انبيا و آيه 24 از سوره سجده، ويژگى‌هاى پيشواى حق را برمى‌شمارد كه از آن جمله است: هدايت‌گرى، انجام كارهاى خير، به‌پا داشتن نماز، پرداخت زكات و عبادت خداوند.[۸]وى در ادامه اين مبحث به اهميت محوريت ولايت فقه در نظام اسلامى اشاره كرده و تداوم نظام اسلامى را بر محور ولايت فقيه امكان‌پذير مى‌داند.[۹]

امام در جمع علماى غرب تهران مى‌فرمايند: «قضيه ولايت فقيه يك چيزى نيست كه مجلس خبرگان ايجاد كرده باشد. ولايت فقيه يك چيزى است كه خداى تبارك و تعالى درست كرده است؛ همان ولايت رسول‌الله است».[۱۰]

وضعيت كتاب

فهرست مطالب در ابتداى كتاب آمده است. نص آيات، منابع و ارجاعات در پاورقى‌هاى كتاب ذكر شده است.

پانویس

  1. متن كتاب، ص249
  2. پيشگفتار، صفحه اول
  3. همان، صفحه آخر
  4. متن كتاب، ص67
  5. همان، ص68
  6. همان، ص128
  7. همان، ص129
  8. همان، ص237
  9. همان، ص241
  10. همان، ص243

منابع مقاله

مقدمه و متن كتاب.