دروس تمهيدية في القواعد الفقهية

از ویکی‌نور - دانشنامه تخصصی نور
پرش به: ناوبری، جستجو
دروس تمهیدیه فی القواعد الفقهیه
NUR00632J1.jpg
پدیدآوران ایروانی، باقر (نویسنده)
ناشر موسسة الفقه، للطباعة والنشر
مکان نشر قم - ایران
سال نشر 1384 ش
موضوع فقه - قواعد
زبان عربی
تعداد جلد 2
کد کنگره
‏BP‎‏ ‎‏169‎‏/‎‏5‎‏ ‎‏/‎‏الف‎‏9‎‏د‎‏4
نورلایب مشاهده


دروس تمهيدية في القواعد الفقهية در دو جلد توسط جناب استاد آقاى باقر ايروانى نگاشته شده و به بحث درباره انواع قواعد فقهى كه كاربردهاى فراوانى در ابواب مختلف فقه دارد پرداخته است.

اين مجموعه توسط دار الفقه للطباعة و النشر در قم منتشر شده است.

در پايان هر جلد فهرستى تفصيلى از عناوين ارائه شده است. در پاورقى كتاب نيز مستندات مؤلف در استخراج قواعد فقيهه درج شده است.

انگيزه تأليف

گردآورى قواعد فقهى در يك مجموعه براى دسترسى آسان طلاب علوم دينى و شيفتگان فقه اهلبيت.

ساختار

با استفاده از ادله عقلى و نقلى و كلام فقها، قواعد فقهى استخراج و موارد كاربرد آنها همراه با شروط اجراى اين قواعد بررسى شده است.

گزارش محتوا

در جلد اول از اين مجموعه، نگارنده ضمن بيان اهميت قواعد فقهى به تاريخ بحث از اين قواعد در فقه پرداخته و فرق ميان قاعده فقهى و قاعده اصولى و همچنين فرق بين قاعده فقهى با مسئله فقهى و موارد امتياز و اشتراك آنها را بررسى كرده است.

وى معتقد است كه قواعد فقهى در عدد خاصى متعين نيست.او ابتدا به مفاد قاعده «لا تعاد» و مضمون اين قاعده و مدارک و مستندات آن و موارد شمول و موارد عدم اجراى اين قاعده اشاره كرده و سپس به قاعده «فراغ و تجاوز» و مضمون و مدارک و كاربردهاى اين قاعده در نماز و وضو پرداخته و شروط اجراى آن را بررسى نموده است.

«أصالة الصحة» نيز يكى ديگر از قواعد فقهى است كه نگارنده به بررسى مستندات روايى و عقلى آن پرداخته و شروط اجراى اين قاعده را بيان كرده است.

قاعده «لا ضرر» و كاربردهاى فراوان آن در فقه معاملات و مستندات عقلى و نقلى اين قاعده به همراه شمول اين قاعده بر برخى از مسائل فقهى از مباحث بعدى كتاب است.

در ادامه مباحث كتاب در جلد اول، نگارنده به قاعده «نفى حرج» و قاعده «يد» و مضمون اين دو قاعده و موارد اجراى آن در ابواب فقهى مختلف و ادله عقلى و نقلى مربوط به اين دو قاعده پرداخته است.

در جلد دوم قواعد فقهى مهم ديگرى مانند قاعده «قرعه»، مضمون و موارد كاربرد آن و كيفيت اجراى قرعه در امور مشكل فقهى به ويژه در باب قضاء بيان گرديده است.

قاعده «طهارت» و جريان يافتن اين قاعده در باب نجاسات و شك در آنها نيز از مباحث بعدى كتاب است كه نگارنده مضمون اين قاعده و مدارک فقهى آن را از روايات استخراج نموده است.

مضمون و مدرك قاعده «الزام» و كاربردهاى آن در مسائل فقهى، و قواعد ديگر فقهى مانند قاعده «سوق مسلمين»، قاعده «سلطنت»، قاعده «ميسور»، قاعده «على اليد»، قاعده «غرور»، قاعده «اقرار» و قاعده «فراش» و مفاد اين قواعد و مدارک عقلى و نقلى آن‌ها و همچنين كاربردهاى آن در ابواب مختلف فقهى به ويژه فقه معاملات و همچنين نحوه اجراى اين قواعد و موارد استثناى آنها، از ديگر مباحث مندرج در جلد دوم اين كتاب است.