باز کردن منو اصلی

ویکی‌نور - دانشنامه تخصصی نور β

به

ویکی نور

خوش آمدید

دانشــنامه تخصـصی کتاب‌شـناسی و زندگی‌نامـه

(با 10848 مقاله فارسی)
مقاله برگزیده
تاریخ قم یا حریم مطهر بانوی عالیقدر اهل‌بیت عصمت و طهارت حضرت فاطمه معصومه سلام‌الله‌علیها

تاریخ قم یا حریم مطهر بانوی عالیقدر اهل‌بیت عصمت و طهارت حضرت فاطمه معصومه سلام‌الله‌علیها اثر محمدحسین ناصر الشريعه كه به زبان فارسى پيرامون شهر قم، حضرت معصومه و عالمان مدفون در اين شهر و اماكن مقدسه سخن مى‌گويد. این کتاب با تصحیح و مقدمه و تعلیقات و اضافات حجةالاسلام علی دوانی به چاپ رسیده است.

نويسنده نخست به فضيلت شهر قم ازصدر اسلام تاكنون پرداخته و مركز تشيع براى قم، اوضاع شهر قم صفويه و وجود عالمان بزرگ اسلامى در اين شهر را بررسى و بيان مى‌كند. وى آنگاه به معرفى اماكن متبركه استان قم پرداخته و حدود چهل امامزاده مدفون در شهر قم را به صورت اجمالى معرفى كرده است. توصيف مرقد حضرت معصومه، معرفى مساجد موجود در قم، معرفى راويان و محدثان معروف قم و فهرست شاعران قمى از ديگر مباحث اين كتاب است.

در باب اول ذيل سيزده فصل از موقعيت جغرافيايى و تاريخى قم سخن مى‌رود، همچنين به برخى حوادث طبيعى از جمله سيل‌هاى عظيم اشاره مى‌گردد كه به اين شهر خساراتى وارد نموده است. ورود نخستين طايفه عرب اشعرى به قم و برخى مطالب تاريخى ديگر، مطالب باب اول را تشكيل مى‌دهد.

باب دوم در دو فصل تدوين شده به رواياتى درباره اين شهر اختصاص دارد. در اين باب به راه‌هاى قم در زمان قديم و امروز اشاره شده است.

باب سوم با شرح ورود حضرت معصومه(س) به قم آغاز مى‌شود و در پى آن، تاريخچه گنبد و بارگاه با اشاره به پادشاهان مدفون در قم درج مى‌گردد. همچنين امامزاده‌هايى كه در قم و اطراف اين شهر دفن شده‌اند، معرفى مى‌شوند.

مؤلف در باب چهارم مساجد و مدارس قم را معرفى مى‌كند. فصل پنجم به معرفى فقها، راويان، محدثين و دانشمندان نامى قم از عصر محقق قمى تا عصر حاضر اختصاص يافته است.

تربت پاکان

تربت پاكان، كتابى است به زبان فارسى در معرفى شهر قم و مرقد حضرت معصومه سلام‌الله‌عليها و ديگر مراقد و آثار تاريخى موجود در اين شهر.

اين كتاب بخشى از بررسى‌ها و مطالعات چندين ساله نويسنده كه پيرامون بناها و آثار قديم شهرستان قم صورت گرفته مى‌باشد. در اين نوشته خصوصيات بناها و آثار قديمى شهرستان قم به نحو تفصيلى معرفى گرديده است. لازم به ذكر است كه در اين كتاب تنها به معرفى آثار دوره اسلامى پرداخته شده و از بناهاى دوره پيش از اسلام؛ مانند آتشكده‌ها و پرستشگاه‌ها و نقوش كوه‌ها و تپه‌ها و غيره سخنى به ميان نيامده است.

در بخش نخست تاريخ آستانه به همراه كتاب‌شناسى آن ارائه گرديده است. در اين بخش مؤلف اجمالى از تاريخچه ورود حضرت فاطمه معصومه(س) به قم ارائه كرده و به مورد توجه بودن مرقد مطهر اين بى بى از روز نخست، از سوى پيروان و دوستداران اهل بيت عليهم‌السلام اشاره نموده است.

پس از آن به مدفون شدن چند تن از نوادگان امام جواد(ع) در فاصله ميانه دو قرن سوم و چهارم هجرى در كنار حضرت معصومه(ع) اشاره شده و از تجديد بناهايى كه طى تاريخ، به ويژه در دوران صفويه و نيز قاجاريه، در اين آستانه مقدسه صورت گرفته سخن گفته شده است. مؤلف دراين بخش به برخى شاهان صفوى نظير شاه صفى و نيز شاه عباس دوم كه در اين آستانه مدفونند، اشاره كرده و از فتحعلى‌شاه و نيز محمدشاه قاجار به عنوان برخى مدفونين دراين آستانه نام برده و به معرفى مكان مقبره ايشان پرداخته است. در پايان اين بخش، كتابنامه مآخذ مربوط به آستانه مقدسه قم ارائه گرديده است.

در بخش دوم، با عنوان «مجموعه بنا» به معرفى بناهاى موجود در اين شهر و نيز تزيينات آنها پرداخته شده است. در اين بخش ابتدا به تفصيل به معرفى حرم و بيوتات متبرك در اين شهر پرداخته شده و از بانيان آنها و نيز كتيبه‌هاى موجود در آنها سخن گفته، به ميان آمده است. معرفى تربت مطهر، حرم، گنبد، رواق‌ها، مسجد بالاسر، مسجد موزه، ايوان طلا و مرافق و مناره‌ها، ايوان آينه و مناره‌هاى آن از جمله موضوعاتى است كه در ابتداى اين بخش بدان‌ها پرداخته شده است.

در قسمت دوم اين بخش، صحن عتيق و ايوان‌هاى آن و نيز بقاع موجود در آن معرفى گرديده است.

چگونه ویکی‌نویس شویم

logo-samandehi