طباطبایی، محمدحسین

از ویکی‌نور - دانشنامه تخصصی نور
پرش به: ناوبری، جستجو
طباطبایی، محمدحسین
نام طباطبایی، محمدحسین
نام های دیگر علامه طباطبایی

علامه طباطبائی، محمد حسین

طباطبایی تبریزی، محمد حسین

قاضی طباطبایی تبریزی، محمد حسین

Muhammad Husayn Tabataba'i

نام پدر حاج سید محمد آقا طباطبایی
متولد 1281 ش یا 1904 م
محل تولد تبریز
رحلت 1360 ش یا 1402 ق یا 1981 م
اساتید آیت‌الله شیخ محمدحسین اصفهانى(ره)

آیت‌الله نایینى

سید ابوالحسن اصفهانى

آیت‌الله حجّت کوه‌کمرى

برخی آثار شیعه در اسلام

شیعه: مجموعه مذاکرات با پرفسور هانری کربن (خسروشاهی)

المیزان في تفسیر القرآن

‏اصول فلسفه و روش رئالیسم

کد مؤلف AUTHORCODE1436AUTHORCODE

آیت‌الله سید محمدحسين طباطبایی (1281-1360ش)، معروف به علامه طباطبایی، فقیه، عارف، فیلسوف، مفسر بزرگ و مشهور دوران معاصر، نویسنده تفسیر المیزان، بدایة الحکمة و نهایة الحکمة، و اصول فلسفه و روش رئالیسم

ولادت

او در آخرین روز ماه ذیحجه سال 1321 هـجری قمری مطابق با 1281ش در شاد آباد تبریز، در میان یک خانواده عالِم متولد شد.

اجداد علامه طباطبایی از طرف پدر از اولاد حضرت امام حسن مجتبی (ع) و از اولاد ابراهیم بن اسماعیل دیباج هستند و از طرف مادر اولاد حضرت امام حسین (ع) هستند. 

در پنج سالگى مادر و در نُه سالگى پدر را از دست داد. پس از فوت مادر و پدر یکی از محترمان فامیل، یعنی پدر شهید قاضی طباطبایی (شهید محراب) که حاج میرزا باقر قاضی نام داشت، کفالت اوضاع مالی و زندگی او و بردارش را به عهده می گیرد.

تحصیلات

آن دو زیر نظر مرحوم حاج میرزا باقر قاضی رشد می‌کنند و نخست به سبک آن زمان، کتابهایی چون گلستان، قرآن، نصاب و... را می‌خوانند و سپس بلافاصله آنها را به مدارس کلاسیک می‌فرستند که شاید نخستین مدرسه در ایران در تبریز دایر شده بود.

این کلاس‌ها به سبک کلاس‌های فرانسه تهیه شده بود و زبان فرانسه در آن تدریس می‌شد. این دو برادر با هم مشغول تحصیل می‌شوند و پس از کلاس ششم، در سال 1297، همزمان با حضور در کلاس هفتم، برای تحصیل صرف، تصریف و جامع‌المقدمات به مدرسه طالبیه می‌فرستند این قضیه تا سال 1304 طول می‌کشد. در این مدت آنها کتاب‌های سطح را خیلی سریع به پایان می‌رسانند، چون در آن زمان بیش از این در تبریز تدریس نمی‌شد، برای ادامه تحصیل به نجف اشرف هجرت می‌کنند.

سفر به نجف

در سال 1304 براى تکمیل تحصیلات خود عازم حوزه علمیه نجف گردید و در مجلس درس مرحوم آیت‌الله شیخ محمدحسین اصفهانى(ره)، مرحوم آیت‌الله نایینى، مرحوم آیت‌الله آقاى سید ابوالحسن اصفهانى حاضر گردید. کلّیات علم رجال را نیز پیش مرحوم آیت‌الله حجّت کوه‌کمرى، فلسفه را نزد حکیم و فیلسوف معروف وقت مرحوم آقا سید حسین بادکوبى کسب کرد.

«منظومه» سبزوارى و «اسفار» و «مشاعر» ملا صدرا و دوره «شفا»ى بوعلى و کتاب «اثولوجیا» و «تمهید» ابن تُرکه و «اخلاق» ابن مسکویه را نیز تحصیل نمود. ریاضیات را نزد مرحوم آقا سید ابوالقاسم خوانسارى که ریاضی‌دان زبردستى بود، آموخت.

علامه طباطبائی در زمان تحصیل در نجف اشرف؛ نزد مرحوم آیةالحق سیدعلی‌آقا قاضی طباطبائی تبریزی رحمةالله تحت تربیت سلوکی و عرفانی قرار گرفت و در زمره شاگردان خاص ایشان شد.

در سال 1314 بر اثر اختلال وضع معاش ناگزیر به مراجعت شده، به زادگاه اصلى خویش (تبریز) برگشت و ده سال و اندى در آن سامان به سر برد. در سال 1325، زادگاه اصلى را ترک گفت و متوجّه حوزه قم گردید و تا پایان عمر شریف و بابرکت خویش به تدریس و تألیف مشغول شد.

وفات

وی در یکشنبه ۲۴ آبان ۱۳۶۰ش (۱۸ محرم ۱۴۰۲ق) به دیدار حق شتافت، فردای آن روز از مسجد امام حسن عسکری تا حرم حضرت معصومه تشییع شد. آیت‌الله سید محمدرضا گلپایگانی بر پیکرش نماز خوانددر مسجد بالاسر حرم حضرت معصومه(س) به خاک سپرده شد.

آثار

  1. الميزان في تفسير القرآن؛
  2. سنن النبي؛
  3. اصول فلسفه و روش رئالیسم؛
  4. الرسائل التوحيدية؛
  5. نهاية الحكمة؛
  6. بداية الحكمة؛
  7. شیعه در اسلام؛
  8. قرآن در اسلام؛
  9. وحى یا شعور مرموز؛
  10. حکومت در اسلام؛
  11. اعجاز؛
  12. علي و الفلسفة الإلهية؛
  13. حواشى بر کتاب كفاية الأصول؛
  14. حواشى بر کتاب الحكمة المتعالية في الأسفار العقلية الأربعة؛
  15. تعلیقاتى بر شش جلد اول تا ششم بحارالأنوار؛

و...


منابع مقاله

پایگاه اطلاع رسانی حوزه

وابسته‌ها


تفسیر البیان فی الموافقة بین الحدیث و القرآن

سنن النبي صلی‌الله‌علیه‌و‌آله

سنن النبي صلی‌الله‌علیه‌و‌آله (تصحیح و ترجمه فقهی)

سنن النبي(ص): آداب، سنن و روش رفتاري پیامبر گرامی اسلام

سنن النبي صلی‌الله‌علیه‌و‌آله (ترجمه فقهی)

المنتقی من کتاب سنن النبي(ص)

آداب زندگی پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله (ترجمه سنن النبی)

ترجمه سنن النبی صلی‌الله‌علیه‌‌و‌آله

الحکمة المتعالیة في الأسفار العقلیة الأربعة

توحيد مفضل

الإعجاز و التحدي في القرآن الكريم

اصول فلسفه و روش رئالیسم

بدایة الحکمة

نهایة الحکمة

بداية الحكمة (طالبیان و غرویان)

حاشية الكفاية (علامه طباطبایی)

الرسائل التوحیدیة

الإنسان قبل الدنيا

الإنسان فی الدنيا

الإنسان بعد الدنيا

رسالة فی‌الأسماء

رسالة في افعال‌الله

رسالة الوسائط

الشیعة في الإسلام

الشیعة

مقالات تأسیسیة في الفکر الإسلامي

قرآن در اسلام (طبع قدیم)

فی رحاب اهل البیت(ع)

شیعه در اسلام

شیعه: مجموعه مذاکرات با پرفسور هانری کربن (خسروشاهی)

الشيعة نص الحوار مع المستشرق كوربان

المیزان في تفسیر القرآن

ترجمه تفسیر المیزان

مختصر الميزان في تفسير القرآن

ترجمه بدایة الحکمة

اعجاز قرآن

توحید علمی و عینی در مکاتیب حکمی و عرفانی میان آیتین علمین: حاج سید احمد کربلائی و حاج شیخ محمد حسین اصفهانی (کمپانی)

رسالة لب اللباب في سير و سلوك أولی الألباب

نم یم (قرآن شناسی عرفانی)

نهایة الحکمة

فهرست راهنمای موضوعی المیزان (عربی- فارسی)

أصول الفلسفة

مجموعه رسائل (علامه طباطبایی)

شرح نهایة الحکمة علامه طباطبائی (حقانی)

برهان

نهاية الحكمة (فیاضی)

ترجمه و شرح نهایة الحکمة

شرح نهایة الحکمة (مصباح)

نهایت فلسفه (ترجمه نهایة الحکمة)

الإنسان و العقیدة

مجموعة رسائل العلامة الطباطبائی

علی علیه‌السلام و فلسفه الهی

تجلی پیام در افق رسانه ملی

آغاز فلسفه (ترجمه بدایة الحکمة)

شرح نهایة الحکمة (صمدی)

بررسی های اسلامی

رسالت تشیع در دنیای امروز (گفت و گویی دیگر با هانری کربن)

شیعه در اسلام (طبع جدید)

روابط اجتماعی در اسلام به ضمیمه چند رساله دیگر

انسان از آغاز تا انجام

رسائل توحیدی

قرآن در اسلام

اصول فلسفه رئالیسم

تحریری بر اصول فلسفه و روش رئالیسم

ترجمه و شرح بدایة الحکمة

فروغ حکمت: ترجمه و شرح نهایة الحکمة علامه سید محمدحسین طباطبائی

شرح نهایة الحکمة (علمی)

آثار العلامه الحیدری

تعالیم اسلام

شرح نهایة الحکمة الإلهیات بالمعنی الأخص

شرح بدایة الحکمة

دروس فی الحکمة المتعالیة

شیعه در اسلام/ باللغه الانجلیزیه

العقائد الإسلامیة

عرفان النفس

تاریخ الانبیاء

شرح نهایة الحکمة: العقل و العاقل و المعقول

حياة ما بعد الموت

ولايت نامه

رساله لب اللباب در سیر و سلوک أولی الألباب

راز دل: شرحی برمنظومه ی «گلشن راز»، سروده ی «نجم‌الدین شیخ محمود شبستری»

دروس من القرآن

سیره نبوی

درسهایی از تاریخ، یا، داستان زنده‌ها

الکبائر و الصغائر

طریق عرفان (ترجمه رسالة الولایة)

عالم الآخرة

ایضاح الحکمه ترجمه و شرح بدایة الحکمه حکیم الهی علامه طباطبایی «قدس‌سره»

آزادی از دیدگاه علامه طباطبایی

معنویت تشیع به ضمیمه چند مقاله دیگر

رسالة الولایة

کتاب الانسان

یهود در المیزان

شرح مصطلحات فلسفی بدایه الحکمه و نهایه الحکمه

بدایة الحکمة (زارعی سبزواری)

حکمت و فلسفه شرح بدایه الحکمه

گلچینی از معارف تشیع

شرح و توضیح بدایه الحکمه

بدایه الحکمه (همراه با مصطلحات فارسی و انگلیسی)

حکمت برین: ترجمه و شرح تطبیقی بدایة الحکمه علامه سید محمد حسین طباطبائی


Islamic Teachings in Brief

A Shi ite Anthology

Light Within Me

Muhammad in the Mirror of Islam

Quran in Isalm

The Spiritual Message of Shi ism

Al Mizan

شیعه: مصاحبات علامه طباطبائی با هانری کربن (شاهجوئی)

ز مهر افروخته

رسائل توحیدی

سيری کوتاه در زندگانی ائمه عليهم‌السلام

الفردوس الأعلي

نهاية الحکمة

آغاز فلسفه (ويرايش جديد)

الـميزان في تفسير القرآن (فارسی)

شيعه در اسلام (ويرايش جديد)

بررسی هاي اسلامی، شامل: مجموعه مقالات و رسائل

برگزيده الميزان في تفسير القرآن

تفسير الميزان

علي(ع) و فلسفه الهي

فرازهائي از اسلام

الشيعة في الإسلام

شیعه در اسلام

بررسی هاي اسلامی (طبع قديم)

انسان از آغاز تا انجام (نشر الزهرا)

اعجاز از نظر عقل و قرآن

عناصر متافيزيک اسلامی

قرآن در اسلام

اجمالی از آموزهای اسلامی

المیزان فی تفسیر القرآن

المیزان: تفسیری بر قرآن

شیعه در اسلام

نهایة الحکمة

گلچین شیعه

شیعه

خلاصه تاریخ زندگی ائمه(ع)

خلاصه‌ای از زندگی امام دوازدهم

داستان زندگی امام دوازدهم(ع)

نوری در درون من

القرآن فی الإسلام

امامت و اهل بيت در الميزان

نسب نامه خاندان طباطبائی (اولاد امیر سراج الدین عبدالوهاب)

المیزان في تفسیر القرآن

ایضاح الحکمة فی شرح بدایة الحکمة

الحکمة المتعالیة في الأسفار العقلیة الأربعة

بحثی درباره مرجعیت و روحانیت

محمد در آیینه اسلام

گلچینی از معارف شیعه

شیعه در اسلام

اسلام و انسان معاصر

اسلام و انسان معاصر

معنویت تشیع (به ضمیمه چند مقاله دیگر)

قرآن در اسلام

علی(ع) و فلسفه الهی

وعایة الحکمة في شرح نهایة الحکمة

علامه در المیزان از منظر پرسش و پاسخ