ابن ماسویه، یوحنا بن ماسویه: تفاوت میان نسخه‌ها

    از ویکی‌نور
    (صفحه ای تازه حاوی «<div class='wikiInfo'> [[پرونده:NUR03101.jpg|بندانگشتی» ایجاد کرد.)
     
     
    (۴۵ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد)
    خط ۱: خط ۱:
    <div class='wikiInfo'>
    <div class="wikiInfo">
    [[پرونده:NUR03101.jpg|بندانگشتی|ابن ماسویه، یوحنا بن ماسویه]]
    [[پرونده:NUR03101.jpg|بندانگشتی|ابن ماسویه، یوحنا بن ماسویه]]
    {| class="wikitable aboutAuthorTable" style="text-align:Right" |+ |
    {| class="wikitable aboutAuthorTable" style="text-align:Right" |+ |
    |-
    |-
    ! نام!! data-type='authorName'|ابن ماسویه، یوحنا بن ماسویه
    ! نام!! data-type="authorName" |ابن ماسویه، یوحنا بن ماسویه
    |-
    |-
    |نام های دیگر  
    |نام‌های دیگر  
    |data-type='authorOtherNames'| ابن ماسویه، ابو زکریا یوحنا
    | data-type="authorOtherNames" | ابن ماسویه، ابوزکریا یوحنا


    یحیی بن ماسویه
    یحیی بن ماسویه
    |-
    |-
    |نام پدر  
    |نام پدر  
    |data-type='authorfatherName'|
    | data-type="authorfatherName" |ماسویه
    |-
    |-
    |متولد  
    |متولد  
    |data-type='authorbirthDate'|
    | data-type="authorbirthDate" |ح163یا 172
    |-
    |-
    |محل تولد
    |محل تولد
    |data-type='authorBirthPlace'|
    | data-type="authorBirthPlace" |
    |-
    |-
    |رحلت  
    |رحلت  
    |data-type='authorDeathDate'|243 هـ.ق
    | data-type="authorDeathDate" |243 ق
    |-
    |-
    |اساتید
    |اساتید
    |data-type='authorTeachers'|
    | data-type="authorTeachers" |جبرئيل بن بختيشوع
    |-
    |-
    |برخی آثار
    |برخی آثار
    |data-type='authorWritings'|
    | data-type="authorWritings" |[[الجواهر و صفاتها]]
    |-class='articleCode'
     
    |کد مولف
    [[ثلاث رسائل في الطب العربي الإسلامي (الرازي - ماسويه - ابن سينا)]]
    |data-type='authorCode'|AUTHORCODE3101AUTHORCODE
     
    [[سه رساله در طب (تدبیر الصبیان، في الجنین و کونه في الرحم، أرجوزة في الحمیات)]]
    |- class="articleCode"
    |کد مؤلف
    | data-type="authorCode" |AUTHORCODE03101AUTHORCODE
    |}
    |}
    </div>
    </div>


    '''ابوزكريا يحيى (يوحنا) بن ماسویه خوزى''' (ح163یا 172-243ق)، پزشک ایرانی نژاد و از پزشکان بزرگ مسیحی نسطوری دربار عباسى در قرن سوم هجرى است. گفته‌اند كه‌پدرش (ماسویه) در بيمارستان جندى شاپور به داروسازى مشغول بود و جبرئيل بن بختيشوع، پزشك مشهور جندى شاپورى ساكن بغداد، به معرفى و توصيه دهشتك، رئيس بيمارستان جندى شاپور، او را برای كار در بيمارستانى كه به دستور هارون الرشيد در بغداد ساخته مى‌شد، دعوت‌كرد. ماسویه در آنجا به كمك جبرئيل، با كنيز داوود بن سرابيون ازدواج كرد و يوحنا و برادرش میخائيل از آن زن زاده شدند.


    «ابوزكريا يحيى (يوحنا) بن ماسويه خوزى»، از پزشكان بزرگ دربار عباسى در قرن سوم هجرى است. گفته‌اند كه‌پدرش (ماسويه) در بيمارستان جندى شاپور به داروسازى مشغول بود و جبرئيل بن بختيشوع، پزشك مشهور جندى شاپورى ساكن بغداد، به معرفى و توصيه دهشتك، رئيس بيمارستان جندى شاپور، او را براى كار در بيمارستانى كه به دستور هارون الرشيد در بغداد ساخته مى‌شد، دعوت‌كرد. ماسويه در آنجا به كمك جبرئيل، با كنيز داوود بن سرابيون ازدواج كرد و يوحنا و برادرش ميخائيل از آن زن زاده شدند.
    وى مدتى همراه برادرش به شاگردى جبرئيل بن بختيشوع پرداخت. به روايت ابن جلجل، هارون الرشيد او را به ترجمه کتاب‌هاى طبى كه از آنقره (آنكارا) و عموريه آوردند، مأمور كرد و نویسندگانى ماهر در خدمتش گماشت. از این رو به‌نظر مى‌رسد كه يوحنا جز سريانى و عربى، زبان يونانى نيز مى‌دانسته است.
     
    وى مدتى همراه برادرش به شاگردى جبرئيل بن بختيشوع پرداخت. به روايت ابن جلجل، هارون الرشيد او را به ترجمه كتاب‌هاى طبى كه از آنقره (آنكارا) و عموريه آوردند، مأمور كرد و نويسندگانى ماهر در خدمتش گماشت. از اين رو به‌نظر مى‌رسد كه يوحنا جز سريانى و عربى، زبان يونانى نيز مى‌دانسته است.
     
    با اين حال شهرت يافتن وى به عنوان طبيبى بلند آوازه از زمان مأمون عباسى به بعد است. وى پس از مأمون، در درگاه واثق و سپس متوكل جايگاه ارزنده‌اى داشت، به گونه‌اى كه ابن جلجل درباره او مى‌نويسد: «پادشاهان عباسى و خانواده آن‌ها هيچ غذايى را نمى‌خوردند مگر با حضور و اجازه ابن ماسويه».
     
    مشهورترين شاگرد او حنين بن اسحاق بود، هر چند پس از مدتى به سبب سؤالات پى در پى او، ابن ماسويه او را از خود راند.
     
    == تأليفات ==
     
     
    حدود 50 اثر از وى ياد شده و يا به او منسوب شده است كه بيشتر آن‌ها در زمينه پزشكى است. ظاهراً شمارى از آن‌ها به‌نام‌ها و عناوين مختلفى شهرت يافته كه بعدها هر يك از آن‌ها را اثر مستقلى پنداشته‌اند.
     
    1. «كتاب‌الازمنة يا الازمنة و الامكنة»، درباره فصول و ماه‌هاى سال و ارتباط آن‌ها با خوردنى‌ها و نوشيدنى‌هايى كه‌بدن به آن‌ها نيازمند است.
     
    2. «جواهر الطيب المفردة باسمائها و صفاتها و معادنها».
     
    3. «الجواهر و صفاتها و فى اى بلد هى وصفة الغواصين والتجار».
     
    4. «الحميات».
     
    5. «دغل العين»، كه كهن‌ترين كتاب درسى چشم‌پزشكى‌اى است كه اكنون در دست‌است.
     
    6. «الكناش‌المشجّر».
     
    7. «ماءالشعير».
     
    8. «النوادر الطبية» يا «الفصول الحكمية و النوادر الطبية» يا «الفصول».
     
    9. «كتاب‌الادوية المسهلة».
     
    10. «البستان وقاعدة الحكمة و شمس‌الاداب».


    11. «تركيب طبقات العين و عللها و ادويتها».
    با این حال شهرت يافتن وى به عنوان طبيبى بلند آوازه از زمان مأمون عباسى به بعد است. وى پس از مأمون، در درگاه واثق و سپس متوكل جايگاه ارزنده‌اى داشت، به گونه‌اى كه ابن جلجل درباره او مى‌نویسد: «پادشاهان عباسى و خانواده آن‌ها هيچ غذايى را نمى‌خوردند مگر با حضور و اجازه ابن ماسویه».


    12. «كتاب‌التشريح».
    مشهورترين شاگرد او حنين بن اسحاق بود، هرچند پس از مدتى به سبب سؤالات پى در پى او، ابن ماسویه او را از خود راند.


    13. «كتاب‌الجذام».
    ==وفات==


    14. «كتاب‌الحيوان».
    وى در روز یک شنبه دوم جمادى الثانى سال 243ق در بغداد در گذشت و به امر متوكل عباسى با احترام به خاک سپرده شد.


    15. خواص الاغذية و البقول و الفواكه».
    ==آثار==


    16. «الماليخوليا و اسبابها و علامتها و علاجها».


    17. «السموم و علاجها».
    حدود 50 اثر از وى ياد شده و يا به او منسوب شده است كه بيشتر آن‌ها در زمینه پزشكى است. ظاهراً شمارى از آن‌ها به‌نام‌ها و عناوین مختلفى شهرت يافته كه بعدها هر یک از آن‌ها را اثر مستقلى پنداشته‌اند.


    18. «معرفة محنة الكحالين».
    # «کتاب‌الازمنة يا الازمنة و الامكنة»، درباره فصول و ماه‌هاى سال و ارتباط آن‌ها با خوردنى‌ها و نوشيدنى‌هایى كه‌بدن به آن‌ها نيازمند است.
    # «جواهر الطيب المفردة باسمائها و صفاتها و معادنها».
    # «الجواهر و صفاتها و في اى بلد هى وصفة الغواصين والتجار».
    # «الحمیات».
    # «دغل العين»، كه كهن‌ترين کتاب درسى چشم‌پزشكى‌اى است كه اكنون در دست‌است.
    # «الكناش‌المشجّر».
    # «ماءالشعير».
    # «النوادر الطبية» يا «الفصول الحكمیة و النوادر الطبية» يا «الفصول».
    # «کتاب‌الادویة المسهلة».
    # «البستان وقاعدة الحكمة و شمس‌الاداب».
    # «تركيب طبقات العين و عللها و ادویتها».
    # «کتاب‌التشريح».
    # «کتاب‌الجذام».
    # «کتاب‌الحيوان».
    # خواص الاغذية و البقول و الفواكه».
    # «الماليخولیا و اسبابها و علامتها و علاجها».
    # «السموم و علاجها».
    # «معرفة محنة الكحالين».
    # «الصوت و البحة».
    # «کتاب في الفصد و الحجامة».


    19. «الصوت و البحة».
    خوشبختانه بسيارى از کتاب‌هاى او اكنون به دست ما رسيده و از گزند حوادث روزگار مصون مانده است.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/publication/entryview/2831 مؤذن جامی، محمدهادی، ج4، ص563]</ref>


    20. «كتاب فى الفصد و الحجامة».
    ==پانویس==
    <references/>


    خوشبختانه بسيارى از كتاب‌هاى او اكنون به دست ما رسيده و از گزند حوادث روزگار مصون مانده است.


    == وفات ==
    == منابع مقاله ==


    [https://www.cgie.org.ir/fa/publication/entryview/2831 مؤذن جامی، محمدهادی، دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی زیر نظر کاظم موسوی بجنوردی، تهران، مرکز دائره‌المعارف بزرگ اسلامی، چاپ دوم، 1377]


    وى در روز يك شنبه دوم جمادى الثانى سال 243ق در بغداد در گذشت و به امر متوكل عباسى با احترام به خاك سپرده شد.


    ==وابسته‌ها==
    {{وابسته‌ها}}


    == وابسته‌ها ==
    [[الجواهر و صفاتها]]  
    [[الجواهر و صفاتها]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده


    [[ثلاث رسائل في الطب العربي الإسلامي (الرازی - ماسویه - ابن سینا)]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
    [[ثلاث رسائل في الطب العربي الإسلامي (الرازي - ماسويه - ابن سينا)]]  


    [[سه رساله در طب (تدبیر الصبیان، في الجنین و کونه في الرحم، أرجوزة في الحمیات)]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
    [[سه رساله در طب]]  


    [[رده:زندگی‌نامه]]
    [[رده:زندگی‌نامه]]
    [[رده:پزشکان]]

    نسخهٔ کنونی تا ‏۱۴ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۴۳

    ابن ماسویه، یوحنا بن ماسویه
    نام ابن ماسویه، یوحنا بن ماسویه
    نام‌های دیگر ابن ماسویه، ابوزکریا یوحنا

    یحیی بن ماسویه

    نام پدر ماسویه
    متولد ح163یا 172
    محل تولد
    رحلت 243 ق
    اساتید جبرئيل بن بختيشوع
    برخی آثار الجواهر و صفاتها

    ثلاث رسائل في الطب العربي الإسلامي (الرازي - ماسويه - ابن سينا)

    سه رساله در طب (تدبیر الصبیان، في الجنین و کونه في الرحم، أرجوزة في الحمیات)

    کد مؤلف AUTHORCODE03101AUTHORCODE

    ابوزكريا يحيى (يوحنا) بن ماسویه خوزى (ح163یا 172-243ق)، پزشک ایرانی نژاد و از پزشکان بزرگ مسیحی نسطوری دربار عباسى در قرن سوم هجرى است. گفته‌اند كه‌پدرش (ماسویه) در بيمارستان جندى شاپور به داروسازى مشغول بود و جبرئيل بن بختيشوع، پزشك مشهور جندى شاپورى ساكن بغداد، به معرفى و توصيه دهشتك، رئيس بيمارستان جندى شاپور، او را برای كار در بيمارستانى كه به دستور هارون الرشيد در بغداد ساخته مى‌شد، دعوت‌كرد. ماسویه در آنجا به كمك جبرئيل، با كنيز داوود بن سرابيون ازدواج كرد و يوحنا و برادرش میخائيل از آن زن زاده شدند.

    وى مدتى همراه برادرش به شاگردى جبرئيل بن بختيشوع پرداخت. به روايت ابن جلجل، هارون الرشيد او را به ترجمه کتاب‌هاى طبى كه از آنقره (آنكارا) و عموريه آوردند، مأمور كرد و نویسندگانى ماهر در خدمتش گماشت. از این رو به‌نظر مى‌رسد كه يوحنا جز سريانى و عربى، زبان يونانى نيز مى‌دانسته است.

    با این حال شهرت يافتن وى به عنوان طبيبى بلند آوازه از زمان مأمون عباسى به بعد است. وى پس از مأمون، در درگاه واثق و سپس متوكل جايگاه ارزنده‌اى داشت، به گونه‌اى كه ابن جلجل درباره او مى‌نویسد: «پادشاهان عباسى و خانواده آن‌ها هيچ غذايى را نمى‌خوردند مگر با حضور و اجازه ابن ماسویه».

    مشهورترين شاگرد او حنين بن اسحاق بود، هرچند پس از مدتى به سبب سؤالات پى در پى او، ابن ماسویه او را از خود راند.

    وفات

    وى در روز یک شنبه دوم جمادى الثانى سال 243ق در بغداد در گذشت و به امر متوكل عباسى با احترام به خاک سپرده شد.

    آثار

    حدود 50 اثر از وى ياد شده و يا به او منسوب شده است كه بيشتر آن‌ها در زمینه پزشكى است. ظاهراً شمارى از آن‌ها به‌نام‌ها و عناوین مختلفى شهرت يافته كه بعدها هر یک از آن‌ها را اثر مستقلى پنداشته‌اند.

    1. «کتاب‌الازمنة يا الازمنة و الامكنة»، درباره فصول و ماه‌هاى سال و ارتباط آن‌ها با خوردنى‌ها و نوشيدنى‌هایى كه‌بدن به آن‌ها نيازمند است.
    2. «جواهر الطيب المفردة باسمائها و صفاتها و معادنها».
    3. «الجواهر و صفاتها و في اى بلد هى وصفة الغواصين والتجار».
    4. «الحمیات».
    5. «دغل العين»، كه كهن‌ترين کتاب درسى چشم‌پزشكى‌اى است كه اكنون در دست‌است.
    6. «الكناش‌المشجّر».
    7. «ماءالشعير».
    8. «النوادر الطبية» يا «الفصول الحكمیة و النوادر الطبية» يا «الفصول».
    9. «کتاب‌الادویة المسهلة».
    10. «البستان وقاعدة الحكمة و شمس‌الاداب».
    11. «تركيب طبقات العين و عللها و ادویتها».
    12. «کتاب‌التشريح».
    13. «کتاب‌الجذام».
    14. «کتاب‌الحيوان».
    15. خواص الاغذية و البقول و الفواكه».
    16. «الماليخولیا و اسبابها و علامتها و علاجها».
    17. «السموم و علاجها».
    18. «معرفة محنة الكحالين».
    19. «الصوت و البحة».
    20. «کتاب في الفصد و الحجامة».

    خوشبختانه بسيارى از کتاب‌هاى او اكنون به دست ما رسيده و از گزند حوادث روزگار مصون مانده است.[۱]

    پانویس


    منابع مقاله

    مؤذن جامی، محمدهادی، دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی زیر نظر کاظم موسوی بجنوردی، تهران، مرکز دائره‌المعارف بزرگ اسلامی، چاپ دوم، 1377


    وابسته‌ها