الألفية و النفلية: تفاوت میان نسخه‌ها

    از ویکی‌نور
    جز (جایگزینی متن - 'محمد حسين' به 'محمدحسین')
    جز (جایگزینی متن - '↵↵| ' به ' | ')
     
    (۴۰ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد)
    خط ۱: خط ۱:
    <div class='wikiInfo'>
    {{جعبه اطلاعات کتاب
    [[پرونده:NUR00035J1.jpg|بندانگشتی|الألفیة و النفلیة]]
    | تصویر =NUR00035J1.jpg
    {| class="wikitable aboutBookTable" style="text-align:Right"
    | عنوان =الألفیة و النفلیة
    |+ |
    | عنوان‌های دیگر =
    |-
    | پدیدآوران =  
    ! نام کتاب!! data-type='bookName'|الألفیة و النفلیة
    [[دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم. مرکز مطالعات و تحقیقات اسلامی]] (محقق)
    |-
    |نام های دیگر کتاب
    |data-type='otherBookNames'|
    |-
    |پدیدآورندگان
    |data-type='authors'|[[دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم. مرکز مطالعات و تحقیقات اسلامی]] (محقق)


    [[شهید اول، محمد بن مکی]] (نويسنده)
    [[شهید اول، محمد بن مکی]] (نویسنده)


    [[فاضل قائینی نجفی، علی]] (محقق)
    [[فاضل قائینی نجفی، علی]] (محقق)
    |-
    | زبان =عربی
    |زبان  
    | کد کنگره =-
    |data-type='language'|عربی
    | موضوع =
    |-
    نماز
    |کد کنگره  
    |data-type='congeressCode' style='direction:ltr'|-
    |-
    |موضوع  
    |data-type='subject'|نماز


    فقه جعفری - قرن 8ق.
    فقه جعفری - قرن 8ق.
    |-
    | ناشر =
    |ناشر  
    دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، مرکز انتشارات
    |data-type='publisher'|دفتر تبليغات اسلامی حوزه علميه قم، مرکز انتشارات
    | مکان نشر =قم - ایران
    |-
    | سال نشر = 1408 ‌‎ق
    |مکان نشر  
    | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE00035AUTOMATIONCODE
    |data-type='publishPlace'|قم - ایران
    | چاپ =1
    |-
    | تعداد جلد =1
    |سال نشر  
    | کتابخانۀ دیجیتال نور =00035
    |data-type='publishYear'| 1408 هـ.ق
    | کتابخوان همراه نور =00035
    |-class='articleCode'
    | کد پدیدآور =
    |کد اتوماسیون
    | پس از =
    |data-type='automationCode'|AUTOMATIONCODE35AUTOMATIONCODE
    | پیش از =
    |}
    }}
    </div>
    '''الألفية و النفلية''' تألیف [[شهید اول، محمد بن مکی|شمس‌الدين محمد بن مكى بن محمد عاملى نباطى جزينى]]، معروف به [[شهيد اول]] (م 786 ق).
     
     
    ==مؤلف==
     
     
    '''الألفية و النفلية''' تألیف [[شهید اول، محمد بن مکی|شمس‌ الدين محمد بن مكى بن محمد عاملى نباطى جزينى]]، معروف به [[شهيد اول]] (م 786 ق).
     
    ==اعتبار كتاب==


    كتاب «الألفيّة» از مشهورترين و مهم‌ترين آثار فقهى بجاى مانده از [[شهيد اول]] «قده» مى‌باشد.


    كتاب «الألفيّة» از مشهورترين و مهم‌ترين آثار فقهى بجاى مانده از [[شهيد اول]] «قده» مى‌باشد.
    ==ساختار و گزارش محتوا==


    اين كتاب شامل هزار واجب از نماز است كه مكررا چاپ شده است و حواشى و تعليقه‌هاى زيادى بر آن زده شده است كه [[آقا بزرگ تهرانى]] در [[الذريعة إلی تصانيف الشيعة|الذريعة]] به بيش از 30 مورد آن اشاره نموده است. ([[الذريعة إلی تصانيف الشيعة|الذريعة]]/13 107).
    اين كتاب شامل هزار واجب از نماز است كه مكررا چاپ شده است و حواشى و تعليقه‌هاى زيادى بر آن زده شده است كه [[آقا بزرگ تهرانى]] در [[الذريعة إلی تصانيف الشيعة|الذريعة]] به بيش از 30 مورد آن اشاره نموده است. ([[الذريعة إلی تصانيف الشيعة|الذريعة]]/13 107).
    خط ۶۸: خط ۵۰:




    با توجه به تاريخ اجازۀ شهيد به شيخ شمس‌ الدين محمد بن عبدالعلى بن نجده (م 808 ق) كه در آن اجازۀ كتاب «الألفيّة في فقه الصلاة» را در سال 770ق داده است كتاب الفيّه قبل از سال 770ق نوشته شده است. ([[بحار الأنوار]] ج /104 201).
    با توجه به تاريخ اجازۀ شهيد به شيخ شمس‌الدين محمد بن عبدالعلى بن نجده (م 808 ق) كه در آن اجازۀ كتاب «الألفيّة في فقه الصلاة» را در سال 770ق داده است كتاب الفيّه قبل از سال 770ق نوشته شده است. ([[بحار الأنوار]] ج /104 201).


    ==زمان چاپ==
    ==زمان چاپ==




    كتاب ألفيه مكررا در سال‌هاى 1271، 1308، 1312، 1319 در تهران و 1403ق در بيروت چاپ شده است. (مقدمه‌اى بر فقه شيعه، ص 141).
    كتاب ألفيه مكررا در سال‌هاى 1271، 1308، 1312، 1319 در تهران و 1403ق در بيروت چاپ شده است. (مقدمه‌اى بر فقه شيعه، ص141).


    اين كتاب گاهى با «رسالۀ نفليّه» و گاهى با شرح [[شهيد ثانى]]، موسوم به «المقاصد العليّة» چاپ شده است. (ريحانة الأدب /3 277).
    اين كتاب گاهى با «رسالۀ نفليّه» و گاهى با شرح [[شهيد ثانى]]، موسوم به «المقاصد العليّة» چاپ شده است. (ريحانة الأدب /3 277).
    خط ۸۲: خط ۶۴:




    در تحقيق و تصحيح كتاب از يك نسخۀ خطى كه متعلّق به كتابخانۀ آیت‌الله نجفى مرعشى «قده» در قم، كه مربوط به سال 953ق است استفاده شده است. اين نسخه به خط محمد بن شهاب نوشته شده و در فهرست كتابخانه با شمارۀ 2074 مشخص شده است.
    در تحقيق و تصحيح كتاب از یک نسخۀ خطى كه متعلّق به كتابخانۀ آیت‌الله نجفى مرعشى «قده» در قم، كه مربوط به سال 953ق است استفاده شده است. اين نسخه به خط محمد بن شهاب نوشته شده و در فهرست كتابخانه با شمارۀ 2074 مشخص شده است.


    هم‌چنين از ساير حواشى مثل حاشيۀ [[محقق کرکی، علی بن حسین|محقق كركى]] و حاشيۀ شيخ على بن حسين بحرانى و شروح ديگر استفاده‌هاى فراوان برده شده است.
    هم‌چنين از ساير حواشى مثل حاشيۀ [[محقق کرکی، علی بن حسین|محقق كركى]] و حاشيۀ شيخ على بن حسین بحرانى و شروح ديگر استفاده‌هاى فراوان برده شده است.


    ==مطالب==
    ==مطالب==




    كتاب ألفيه شامل يك مقدمه و سه فصل و يك خاتمه است.
    كتاب ألفيه شامل یک مقدمه و سه فصل و یک خاتمه است.


    فصل اول: مقدمات نماز كه 6 تا هستند و عبارتند از:
    فصل اول: مقدمات نماز كه 6 تا هستند و عبارتند از:


    1 - طهارت
    # طهارت
     
    # ازالۀ نجاسات
    2 - ازالۀ نجاسات
    # ستر عورتين
     
    # مراعات وقت
    3 - ستر عورتين
    # مكان نمازگزار
     
    # قبله.
    4 - مراعات وقت
     
    5 - مكان نمازگزار
     
    6 - قبله.


    فصل دوم: مقارنات نماز كه عبارتند از:
    فصل دوم: مقارنات نماز كه عبارتند از:


    - نيت
    # - نيت
     
    # - مبطلات نماز در قرائت
    - مبطلات نماز در قرائت
    # - واجبات قرائت
     
    # - قيام
    - واجبات قرائت
    # - ركوع
     
    # - سجود
    - قيام
    # - تشهد
     
    # - سلام.
    - ركوع
     
    - سجود
     
    - تشهد
     
    - سلام.


    فصل سوم: نواقض طهارت و نماز كه 25 مورد از آنها ذكر شده است.
    فصل سوم: نواقض طهارت و نماز كه 25 مورد از آنها ذكر شده است.
    خط ۱۲۷: خط ۹۷:
    خاتمه: شامل دو مبحث است:
    خاتمه: شامل دو مبحث است:


    - احكام خلل
    # - احكام خلل
     
    # - خصوصيات باقى نمازها.
    - خصوصيات باقى نمازها.


    ==شروح و حواشى==
    ==شروح و حواشى==




    كتاب ألفيه داراى شروح متعددى است كه در [[الذريعة إلی تصانيف الشيعة|الذريعة]] جلد دوم صفحات 296 و 297، و جلد 13 صفحات 107 تا به بيش از 30 شرح و حاشيه اشاره شده است كه اشتباها در مقدمۀ ناشر كتاب موجود، شروح و حواشى در جلد 13 را براى كتاب النفليّة ذكر كرده است.
    كتاب ألفيه داراى شروح متعددى است كه در [[الذريعة إلی تصانيف الشيعة|الذريعة]] جلد دوم صفحات 296 و 297، و جلد 13 صفحات 107 تا به بيش از 30 شرح و حاشيه اشاره شده است كه اشتباها در مقدمۀ ناشر كتاب موجود، شروح و حواشى در جلد 13 را برای كتاب النفليّة ذكر كرده است.


    در كتاب مقدمه‌اى بر فقه شيعه نيز در صفحات 141 تا 148 به 33 شرح و حاشيۀ كتاب الفيّه اشاره شده است. اما مهم‌ترين شروح كتاب عبارتند از:
    در كتاب مقدمه‌اى بر فقه شيعه نيز در صفحات 141 تا 148 به 33 شرح و حاشيۀ كتاب الفيّه اشاره شده است. اما مهم‌ترين شروح كتاب عبارتند از:
    خط ۱۴۰: خط ۱۰۹:
    1 - المقاصد العليّة
    1 - المقاصد العليّة


    تأليف شهيد زين‌ الدين، شهيد دوّم (م 966 ق).
    تأليف شهيد زين‌الدين، شهيد دوّم (م 966 ق).


    علاوه بر اين شرح، دو حاشيۀ ديگر نيز از شهيد دوم بر اين كتاب وجود دارد. (مقدمه‌اى بر فقه شيعه، ص 144).
    علاوه بر اين شرح، دو حاشيۀ ديگر نيز از شهيد دوم بر اين كتاب وجود دارد. (مقدمه‌اى بر فقه شيعه، ص144).


    2 - شرح شيخ ابراهيم بن سليمان قطيفى، نوشته شده در سال 939 ق.
    2 - شرح شيخ ابراهیم بن سليمان قطيفى، نوشته شده در سال 939 ق.


    3 - شرح شيخ ابوالعباس احمد بن محمد بن فهد حلى (م 841 ق).
    3 - شرح شيخ ابوالعباس احمد بن محمد بن فهد حلى (م 841 ق).


    4 - شرح شيخ [[ابن شهید ثانی، حسن بن زین‌الدین|حسن بن زين‌ الدين]] شهيد، [[ابن شهید ثانی، حسن بن زین‌الدین|صاحب معالم]] (م 1011 ق).
    4 - شرح شيخ [[ابن شهید ثانی، حسن بن زین‌الدین|حسن بن زين‌الدين]] شهيد، [[ابن شهید ثانی، حسن بن زین‌الدین|صاحب معالم]] (م 1011 ق).


    5 - شرح شيخ حسين بن عبدالصمد، پدر [[شیخ بهایی، محمد بن حسین|شيخ بهايى]] (م 984 ق).
    5 - شرح شيخ حسین بن عبدالصمد، پدر [[شیخ بهایی، محمد بن حسین|شيخ بهایى]] (م 984 ق).


    6 - شرح [[محقق کرکی، علی بن حسین|محقق كركى]]، على بن عبدالعالى (م 940 ق).
    6 - شرح [[محقق کرکی، علی بن حسین|محقق كركى]]، على بن عبدالعالى (م 940 ق).
    خط ۱۵۸: خط ۱۲۷:
    8 - حاشيۀ [[عاملی موسوی، محمد بن علی|صاحب مدارك]]  
    8 - حاشيۀ [[عاملی موسوی، محمد بن علی|صاحب مدارك]]  


    سيد شمس‌ الدين [[موسوی عاملی، محمد بن علی|محمد بن على عاملى]] (م 1009 ق).
    سيد‌ ‎شمس‌الدين [[موسوی عاملی، محمد بن علی|محمد بن على عاملى]] (م 1009 ق).


    9 - الأنوار العليّة
    9 - الأنوار العليّة


    تأليف شيخ احمد بن محمد سبيعى، شاگرد ابن المتوّج، پايان يافته در سال 853 ق. ([[الذريعة إلی تصانيف الشيعة|الذريعة]]/16 101، أعيان /3 124).
    تأليف شيخ احمد بن محمد سبيعى، شاگرد ابن المتوّج، پایان يافته در سال 853 ق. ([[الذريعة إلی تصانيف الشيعة|الذريعة]]/16 101، أعيان /3 124).


    10 - أحسن العطيّة
    10 - أحسن العطيّة


    تأليف سيد محمد باقر خوانسارى، صاحب روضات الجنات. ([[الذريعة إلی تصانيف الشيعة|الذريعة]]/11 35).
    تأليف سيد‌ ‎محمدباقرخوانسارى، صاحب روضات الجنات. ([[الذريعة إلی تصانيف الشيعة|الذريعة]]/11 35).


    11 - مكمل البقيّة من أحسن العطيّة
    11 - مكمل البقيّة من أحسن العطيّة


    تأليف سيد محمد مهدى بن محمد باقر خوانسارى. ([[الذريعة إلی تصانيف الشيعة|الذريعة]]/13 114، ج /22 181).
    تأليف سيد‌ ‎محمد مهدى بن محمدباقرخوانسارى. ([[الذريعة إلی تصانيف الشيعة|الذريعة]]/13 114، ج /22 181).


    وى در اين كتاب شرح پدرش سيد محمد باقر خوانسارى را تكميل كرده است.
    وى در اين كتاب شرح پدرش سيد‌ ‎محمدباقرخوانسارى را تكميل كرده است.


    12 - معراج المؤمنين
    12 - معراج المؤمنين
    خط ۱۸۰: خط ۱۴۹:
    13 - الاعلام الجليّة
    13 - الاعلام الجليّة


    تأليف حسين بن على بن حسين اوالى، شاگرد [[محقق کرکی، علی بن حسین|محقق كركى]] (زنده در 950 ق).
    تأليف حسین بن على بن حسین اوالى، شاگرد [[محقق کرکی، علی بن حسین|محقق كركى]] (زنده در 950 ق).


    14 - الدرة السنّية
    14 - الدرة السنّية
    خط ۱۹۲: خط ۱۶۱:
    16 - كفاية الطالبين
    16 - كفاية الطالبين


    تأليف سيد شرف‌ الدين على بن حجة الله شولستانى.
    تأليف سيد‌ ‎شرف‌الدين على بن حجة الله شولستانى.


    17 - كفاية البهيّة
    17 - كفاية البهيّة
    خط ۲۰۰: خط ۱۶۹:
    18 - التحفة الحسينيّة
    18 - التحفة الحسينيّة


    تأليف شيخ محمد بن ابى جمهور احسائى. ([[الذريعة إلی تصانيف الشيعة|الذريعة]]/3 427).
    تأليف شيخ محمد بن ابی‌جمهور احسائى. ([[الذريعة إلی تصانيف الشيعة|الذريعة]]/3 427).


    19 - مسالك الجامعة
    19 - مسالك الجامعة


    تأليف سيد محمد بن على بن ابى جمهور احسائى. ([[الذريعة إلی تصانيف الشيعة|الذريعة]]/13 114).
    تأليف سيد‌ ‎محمد بن على بن ابی‌جمهور احسائى. ([[الذريعة إلی تصانيف الشيعة|الذريعة]]/13 114).


    ==ترجمه‌ها==
    ==ترجمه‌ها==
    خط ۲۱۵: خط ۱۸۴:
    2 - ترجمۀ الفيۀ شهيد
    2 - ترجمۀ الفيۀ شهيد


    تأليف سيد عبدالحى بن عبدالوهاب بن على حسينى، مؤلف رسالۀ «معضلات» (زنده در 959). ([[الذريعة إلی تصانيف الشيعة|الذريعة]]/4 81).
    تأليف سيد‌ ‎عبدالحى بن عبدالوهاب بن على حسینى، مؤلف رسالۀ «معضلات» (زنده در 959). ([[الذريعة إلی تصانيف الشيعة|الذريعة]]/4 81).


    3 - ترجمة الألفية و النفليّة
    3 - ترجمة الألفية و النفليّة


    تأليف آقا نجفى اصفهانى، شيخ محمدتقى بن محمد باقر (م 1332 ق). ([[الذريعة إلی تصانيف الشيعة|الذريعة]]/4 81).
    تأليف آقا نجفى اصفهانى، شيخ محمدتقى بن محمدباقر(م 1332 ق). ([[الذريعة إلی تصانيف الشيعة|الذريعة]]/4 81).


    4 - شرح فارسى الفيّه
    4 - شرح فارسی الفيّه


    تأليف ملا محمد سليم گيلانى، نوشته شده در سال 1185 ق. ([[الذريعة إلی تصانيف الشيعة|الذريعة]]/13 111).
    تأليف ملا محمد سليم گیلانى، نوشته شده در سال 1185 ق. ([[الذريعة إلی تصانيف الشيعة|الذريعة]]/13 111).


    5 - ترجمۀ شرح الفيّۀ شهيد
    5 - ترجمۀ شرح الفيّۀ شهيد
    خط ۲۳۸: خط ۲۰۷:
    2 - الدرة الصفيّة
    2 - الدرة الصفيّة


    تأليف نور‌ الدين على بن عبدالصمد عاملى (زنده در 954 ق).
    تأليف نور‌الدين على بن عبدالصمد عاملى (زنده در 954 ق).


    تذكر
    تذكر
    خط ۲۴۵: خط ۲۱۴:




    == وابسته‌ها ==
    ==وابسته‌ها==
    {{وابسته‌ها}}
    {{وابسته‌ها}}
    [[الحاشیة الأولی علی الألفیة]]
    [[الحاشیة الأولی علی الألفیة]]


    خط ۲۵۴: خط ۲۲۵:


    [[الحاشیة الثانیة علی الألفیة]]
    [[الحاشیة الثانیة علی الألفیة]]
    == پیوندها ==
     


    [[رده:کتاب‌شناسی]]
    [[رده:کتاب‌شناسی]]

    نسخهٔ کنونی تا ‏۱۲ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۵۹

    الألفیة و النفلیة
    الألفية و النفلية
    پدیدآوراندفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم. مرکز مطالعات و تحقیقات اسلامی (محقق)

    شهید اول، محمد بن مکی (نویسنده)

    فاضل قائینی نجفی، علی (محقق)
    ناشردفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، مرکز انتشارات
    مکان نشرقم - ایران
    سال نشر1408 ‌‎ق
    چاپ1
    موضوعنماز فقه جعفری - قرن 8ق.
    زبانعربی
    تعداد جلد1
    کد کنگره
    -
    نورلایبمطالعه و دانلود pdf

    الألفية و النفلية تألیف شمس‌الدين محمد بن مكى بن محمد عاملى نباطى جزينى، معروف به شهيد اول (م 786 ق).

    كتاب «الألفيّة» از مشهورترين و مهم‌ترين آثار فقهى بجاى مانده از شهيد اول «قده» مى‌باشد.

    ساختار و گزارش محتوا

    اين كتاب شامل هزار واجب از نماز است كه مكررا چاپ شده است و حواشى و تعليقه‌هاى زيادى بر آن زده شده است كه آقا بزرگ تهرانى در الذريعة به بيش از 30 مورد آن اشاره نموده است. (الذريعة/13 107).

    اگر چه شهيد اول داراى كتب فقهى مشهورى همچون «اللمعة الدمشقية»، «ذكرى الشيعة»، «الدروس» و «غاية المراد» مى‌باشد اما كتاب الفيّه نيز با همۀ اختصارش از شهرت فراوانى برخوردار است.

    مؤلف در مقدمۀ كتاب پس از اشاره به اين كه اين كتاب واجبات نماز را در بر دارد وعدۀ نوشتن كتابى در مستحبات نماز را داده است كه بعدها با نام «النفليّة» تأليف نموده است. اين دو كتاب گاهى به صورت مجزا و گاهى نيز با هم به چاپ رسيده‌اند.

    شيوۀ تأليف

    روش تأليف كتاب، فقه رساله‌اى و موجز است كه مؤلف در آن به خلاصه‌ترين وجه مباحث مقدمات، مقارنات و نواقض نماز را همراه با احكام خلل و بقيۀ نمازها بيان نموده است.

    آقا بزرگ تهرانى در الذريعة دربارۀ اين كتاب مى‌نويسد: هو من جلائل الكتب الفقهيّة و مهامها و لذلك تلقّاه العلماء و الفقهاء بالشرح و التعليق. (الذريعة/13 107).

    زمان تأليف

    با توجه به تاريخ اجازۀ شهيد به شيخ شمس‌الدين محمد بن عبدالعلى بن نجده (م 808 ق) كه در آن اجازۀ كتاب «الألفيّة في فقه الصلاة» را در سال 770ق داده است كتاب الفيّه قبل از سال 770ق نوشته شده است. (بحار الأنوار ج /104 201).

    زمان چاپ

    كتاب ألفيه مكررا در سال‌هاى 1271، 1308، 1312، 1319 در تهران و 1403ق در بيروت چاپ شده است. (مقدمه‌اى بر فقه شيعه، ص141).

    اين كتاب گاهى با «رسالۀ نفليّه» و گاهى با شرح شهيد ثانى، موسوم به «المقاصد العليّة» چاپ شده است. (ريحانة الأدب /3 277).

    كتاب موجود در سال 1408ق به وسيلۀ مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامى در قم انتشار يافته است. تحقيق اين كتاب توسط مركز تحقيقات اسلامى و محقق آن فاضل قائينى نجفى بوده است.

    نسخه‌ها

    در تحقيق و تصحيح كتاب از یک نسخۀ خطى كه متعلّق به كتابخانۀ آیت‌الله نجفى مرعشى «قده» در قم، كه مربوط به سال 953ق است استفاده شده است. اين نسخه به خط محمد بن شهاب نوشته شده و در فهرست كتابخانه با شمارۀ 2074 مشخص شده است.

    هم‌چنين از ساير حواشى مثل حاشيۀ محقق كركى و حاشيۀ شيخ على بن حسین بحرانى و شروح ديگر استفاده‌هاى فراوان برده شده است.

    مطالب

    كتاب ألفيه شامل یک مقدمه و سه فصل و یک خاتمه است.

    فصل اول: مقدمات نماز كه 6 تا هستند و عبارتند از:

    1. طهارت
    2. ازالۀ نجاسات
    3. ستر عورتين
    4. مراعات وقت
    5. مكان نمازگزار
    6. قبله.

    فصل دوم: مقارنات نماز كه عبارتند از:

    1. - نيت
    2. - مبطلات نماز در قرائت
    3. - واجبات قرائت
    4. - قيام
    5. - ركوع
    6. - سجود
    7. - تشهد
    8. - سلام.

    فصل سوم: نواقض طهارت و نماز كه 25 مورد از آنها ذكر شده است.

    خاتمه: شامل دو مبحث است:

    1. - احكام خلل
    2. - خصوصيات باقى نمازها.

    شروح و حواشى

    كتاب ألفيه داراى شروح متعددى است كه در الذريعة جلد دوم صفحات 296 و 297، و جلد 13 صفحات 107 تا به بيش از 30 شرح و حاشيه اشاره شده است كه اشتباها در مقدمۀ ناشر كتاب موجود، شروح و حواشى در جلد 13 را برای كتاب النفليّة ذكر كرده است.

    در كتاب مقدمه‌اى بر فقه شيعه نيز در صفحات 141 تا 148 به 33 شرح و حاشيۀ كتاب الفيّه اشاره شده است. اما مهم‌ترين شروح كتاب عبارتند از:

    1 - المقاصد العليّة

    تأليف شهيد زين‌الدين، شهيد دوّم (م 966 ق).

    علاوه بر اين شرح، دو حاشيۀ ديگر نيز از شهيد دوم بر اين كتاب وجود دارد. (مقدمه‌اى بر فقه شيعه، ص144).

    2 - شرح شيخ ابراهیم بن سليمان قطيفى، نوشته شده در سال 939 ق.

    3 - شرح شيخ ابوالعباس احمد بن محمد بن فهد حلى (م 841 ق).

    4 - شرح شيخ حسن بن زين‌الدين شهيد، صاحب معالم (م 1011 ق).

    5 - شرح شيخ حسین بن عبدالصمد، پدر شيخ بهایى (م 984 ق).

    6 - شرح محقق كركى، على بن عبدالعالى (م 940 ق).

    7 - شرح شيخ ابوعبدالله فاضل مقداد اسدى حلى سيورى (م 821 ق).

    8 - حاشيۀ صاحب مدارك

    سيد‌ ‎شمس‌الدين محمد بن على عاملى (م 1009 ق).

    9 - الأنوار العليّة

    تأليف شيخ احمد بن محمد سبيعى، شاگرد ابن المتوّج، پایان يافته در سال 853 ق. (الذريعة/16 101، أعيان /3 124).

    10 - أحسن العطيّة

    تأليف سيد‌ ‎محمدباقرخوانسارى، صاحب روضات الجنات. (الذريعة/11 35).

    11 - مكمل البقيّة من أحسن العطيّة

    تأليف سيد‌ ‎محمد مهدى بن محمدباقرخوانسارى. (الذريعة/13 114، ج /22 181).

    وى در اين كتاب شرح پدرش سيد‌ ‎محمدباقرخوانسارى را تكميل كرده است.

    12 - معراج المؤمنين

    تأليف شيخ محمدحسن بن جعفر شريعتمدارى (م 1318 ق). (الذريعة/21 234)، اين كتاب شرح هر دو كتاب «الفيّه» و «نفليّه» مى‌باشد.

    13 - الاعلام الجليّة

    تأليف حسین بن على بن حسین اوالى، شاگرد محقق كركى (زنده در 950 ق).

    14 - الدرة السنّية

    تأليف ملا عبدالله شاه‌آبادى يزدى.

    15 - المطالب السنّية في شرح الألفيّة الشهيديّة

    تأليف محمد على بن حاج حسن اردكانى. (الذريعة/21 139).

    16 - كفاية الطالبين

    تأليف سيد‌ ‎شرف‌الدين على بن حجة الله شولستانى.

    17 - كفاية البهيّة

    تأليف شيخ محمدحسین بن محمد جعفر سرابى تبريزى. (الذريعة/18 89).

    18 - التحفة الحسينيّة

    تأليف شيخ محمد بن ابی‌جمهور احسائى. (الذريعة/3 427).

    19 - مسالك الجامعة

    تأليف سيد‌ ‎محمد بن على بن ابی‌جمهور احسائى. (الذريعة/13 114).

    ترجمه‌ها

    1 - ترجمۀ الفيۀ شهيد در واجبات نماز

    مترجم آن مشخص نيست. (الذريعة/4 81).

    2 - ترجمۀ الفيۀ شهيد

    تأليف سيد‌ ‎عبدالحى بن عبدالوهاب بن على حسینى، مؤلف رسالۀ «معضلات» (زنده در 959). (الذريعة/4 81).

    3 - ترجمة الألفية و النفليّة

    تأليف آقا نجفى اصفهانى، شيخ محمدتقى بن محمدباقر(م 1332 ق). (الذريعة/4 81).

    4 - شرح فارسی الفيّه

    تأليف ملا محمد سليم گیلانى، نوشته شده در سال 1185 ق. (الذريعة/13 111).

    5 - ترجمۀ شرح الفيّۀ شهيد

    تأليف شيخ محمد جعفر سبزوارى. (الذريعة/13 109).

    نظم و شعر

    1 - الحمانة البهيّة

    تأليف حسن بن راشد حلى (زنده در 825 ق).

    2 - الدرة الصفيّة

    تأليف نور‌الدين على بن عبدالصمد عاملى (زنده در 954 ق).

    تذكر

    شهيد دوم (م 966 ق) علاوه بر نوشتن «المقاصد العليّة» در شرح الفيّه و همين طور «القوائد المليّة» در شرح النفليّة، در سال 951ق كتابى را به نام «التنبيهات العليّة على وظائف الصلاة القلبيّة و أسرارها» تأليف نموده است.


    وابسته‌ها