الحاشية علی مدارك الأحكام: تفاوت میان نسخه‌ها

    از ویکی‌نور
    (صفحه ای تازه حاوی «<div class='wikiInfo'> [[پرونده:NUR00128J1.jpg|بندانگش» ایجاد کرد.)
     
    جز (A-esmaili@noornet.net صفحهٔ الحاشیه علی مدارک الاحکام را به الحاشية علی مدارك الأحکام منتقل کرد)
    (بدون تفاوت)

    نسخهٔ ‏۳ ژوئیهٔ ۲۰۱۶، ساعت ۱۵:۲۲

    الحاشیه علی مدارک الاحکام
    نام کتاب الحاشیه علی مدارک الاحکام
    نام های دیگر کتاب شرایع الاسلام فی مسائل الحلال و الحرام. شرح

    مدارک الاحکام فی شرح شرایع الاسلام. حاشیه

    پدیدآورندگان مؤسسة آل البیت علیهم السلام لاحیاء التراث (محقق)

    وحید بهبهانی، محمدباقر بن محمداکمل (نويسنده)

    زبان عربی
    کد کنگره ‏BP‎‏ ‎‏182‎‏ ‎‏/‎‏م‎‏3‎‏ ‎‏ش‎‏40283‎‏2
    موضوع فقه جعفری - قرن 7ق.

    محقق حلی، جعفر بن حسن، 602 - 676ق. شرایع الاسلام فی مسایل الحلال و الحرام - نقد و تفسیر

    موسوی عاملی، محمد بن علی، ۹۴۶ - ۱۰۰۹ق. مدارک الاحکام فی شرح شرایع الاسلام - نقد و تفسیر

    ناشر موسسة آل البیت (علیهم السلام) لإحیاء التراث
    مکان نشر مشهد مقدس - ایران
    سال نشر 1419 هـ.ق
    کد اتوماسیون AUTOMATIONCODE128AUTOMATIONCODE


    مؤلف

    علامه محمد باقر بن محمد.... مشهور به وحيد بهبهانى

    درباره كتاب

    شايد قديمي ترين و بارزترين شروح شرايع مدارك الاحكام عاملى و مسالك الافهام شهيد ثانى كه اولى در خصوص عبادات و دومى در جمع ابواب بويژه در معاملات است. اما مدارك الاحكام عبادات را هم باتمام نرسانده است.

    آنچه در دسترس و موجود است تا آخر كتاب حج مى‌باشد و غرض مولف همانگونه كه در مقدمه مدارك ذكر كرده اين است كه اختصار و ايجازي كه شهيد ثانى در باب عبادات داشته جبران نمايد چون در باب معاملات مرحوم شهيد ثانى معاملات را با بحثها و نقدهاى اقوال متعدد است ايفاء نموده ليكن در ابواب عبادات به اختصار و ايجاز اكتفاء نموده است.

    بايد گفت سودمندترين شروح شرايع بعد از كتاب جواهر همين دو كتاب مدارك و مسالك است بگونه‌اى كه هيچ يك از شروح به پايه آنها نمى‌رسد.

    و به همين جهت تعليقات مناقشات علماء و محققين در مورد اين دو كتاب بسيار بوده است.

    اين دو كتاب به ضميمه هم شرحى زيبا بر شرايع و منبعى مهم در فقه استدلالى بشمار مى‌روند.خصوصا كه مولفان اين كتاب از كبار فقهاء و از بارزترين محققين و مدققين هستند كه هيچ فقيهى در بحثهاى استدلالى خود مستغنى از آثار اين دو بزرگوار نيست.

    دور از صواب نيست اگر بگوئيم مدارك بيش از مسالك مورد توجه و مراجعه فقهاء بوده و اين به علت اين است كه مدارك در باب عبادات همه مسالك را در بر دارد.

    بعلاوه كتاب مسالك را در باب معاملات مى‌توان گفت به اندازه كافى بحث كرده و به همين دليل قلت تحشيه و تعليق بر آن منطقى به نظر مى‌رسد.

    سوم اينكه سيره فقهاء در آن زمانها اين بوده است كه دروسشان را از ابتداى فقه يعنى از كتاب طهارت شروع و در صورت كفاف عمر تا آخر فقه بحث ها را ادامه مى‌دادند. به همين دليل كتاب مدارك بيشتر مد نظر آنها بوده و لذا يكى ديگر از علل كثرت حاشيه بر مدارك همين مطلب است.

    در هر حال كتاب مدارك الاحكام از كتب بسيار ارزشمند و درجه اول فقهى شيعه است. تا آنجا كه معروف است كه اين كتاب شناخته شده‌تر از مولف آن است و اين ويژگى ها است كه سبب شده علمايى همچون فاضل تونى، محدث يوسف بحرانى،صاحب مفتاح الكرامه، صاحب رياض، به اين كتاب حاشيه بزنند ليكن حاشيه وحيد بهبهانى در بين اين حواشى از امتياز ويژه‌اى برخوردار است و از جهت عمق فكرى و استدلالات و تتبعات در بين آنها مى‌درخشد.

    حاشيه وحيد بر مدارك

    بارزترين امتيازات علمى اين حاشيه عبارت‌اند از:

    1 - تحقيقات وسيع و عميق رجالى.

    2 - تبيين و تعيين مبانى فقهى و اصولى صاحب مدارك و مناقشه با او.

    3 - زيبايى بيان مرحوم وحيد در مورد مرادات يا محتملات عبارات سيد.

    4 - استدراك و جبران فروع فقهيه‌اى كه سيد عاملى از آنها غفلت نموده است.

    5 - كثرت تتبعات روايى مربوط به فروع فقهى‌اى كه صاحب مدارك به آنها توجه نداشته.

    6 - امتياز روش استدلالى مرحوم بهبهانى اين است كه همه وجوه استدلال را به كار مي گيرد. مثلا وقتى امارات شرعيه بر حكمى وجود دارد به اصول عمليه هم استدلال مى‌كند اين خصوصيت در آثار شيخ انصارى هم ديده مي شود.

    7 - اشباع بحث از نظر فقهى و اصولى و عنايت ويژه و مفصل نسبت به مباحث اصولى.

    8 - فهم سليم و قوى نسبت به روايات.

    9 - عنايت و اعتناى فراوان نسبت به نظريات و فتاواى علماى شيعه.

    10 - ذكر نام علما و كتب مربوط به اقوال مندرج در كتاب.

    11 - تحقيقات لغوى وسيع و عميق.

    نسخ مورد تحقيق

    1 - نسخه كتابخانه رضوى به شماره 14799 با حرف رمز ( أ).

    2 - نسخه دوم كتابخانه رضوى به شماره 14375 با حرف رمز (ب).

    3 - نسخه كتابخانه آيت اله نجفى مرعشى بشماره 4312 با حرف رمز (ج).

    4 - نسخه كتابخانه رضوى به شماره 7587 با حرف رمز (د).

    5 - نسخه مدرسه شهيد مطهرى با حرف رمز (ه).

    علاوه بر اين نسخ خطى، دو نسخه چاپ سنگى كه در حاشيه مدارك درج شده بود نيز مورد استفاده قرار گرفت.


    پیوندها

    مطالعه کتاب الحاشیه علی مدارک الاحکام در پایگاه کتابخانه دیجیتال نور