الخمس في الشريعة الإسلامية الغراء: تفاوت میان نسخه‌ها

    از ویکی‌نور
    بدون خلاصۀ ویرایش
    جز (جایگزینی متن - '== ساختار == ' به '== ساختار == ')
    خط ۳۸: خط ۳۸:


    == ساختار ==
    == ساختار ==
    تبيين استدلالى مبناى فقهى هر مسئله و شناسايى اقوال، و توضيح دلالت‌هاى روايات و مصادر از روش‌هاى كلى اين كتاب است.
    تبيين استدلالى مبناى فقهى هر مسئله و شناسايى اقوال، و توضيح دلالت‌هاى روايات و مصادر از روش‌هاى كلى اين كتاب است.



    نسخهٔ ‏۹ اوت ۲۰۱۸، ساعت ۱۵:۴۳

    الخمس في الشریعة الإسلامیة الغراء
    الخمس في الشريعة الإسلامية الغراء
    پدیدآورانیزدی، محمدکاظم بن عبدالعظیم (نويسنده) سبحانی تبریزی، جعفر (نويسنده)
    عنوان‌های دیگرعروه الوثقی. برگزیده. شرح
    ناشرموسسه امام صادق علیه‌السلام
    مکان نشرقم - ایران
    سال نشر1420 ق
    چاپ1
    شابک964-6243-51-7
    موضوعخمس

    فقه جعفری - قرن 14

    یزدی، محمدکاظم بن عبدالعظیم، 1247؟ - 1338؟ق. العروه الوثقی - نقد و تفسیر
    زبانعربی
    تعداد جلد1
    کد کنگره
    ‏BP‎‏ ‎‏183‎‏/‎‏5‎‏ ‎‏/‎‏ی‎‏4‎‏ ‎‏ع‎‏4023523
    نورلایبمطالعه و دانلود pdf

    الخمس في الشريعة الإسلامية اثر آیت‌الله سبحانى، شرح و تبيين مفصل مبانى و ادله و مسائل خمس و احكام و فروعات آن است. مطالب، حاصل دروس نويسنده در تشريح مباحث خمس از كتاب العروة الوثقی بوده است.

    انگيزه تأليف

    احياى توجه به نقش خمس در حيات اجتماعى و نظام سياسى اسلام و شناسايى منابع مالى حكومت اسلامى، هدف اصلى نويسنده است.

    ساختار

    تبيين استدلالى مبناى فقهى هر مسئله و شناسايى اقوال، و توضيح دلالت‌هاى روايات و مصادر از روش‌هاى كلى اين كتاب است.

    گزارش محتوا

    ابتدا اشاراتى كلى به منابع مالى حكومت اسلامى شده است. انفال، زكات، زكات فطره، خراج، جزيه، خمس، مظالم، لقطه، اوقاف و ماليات‌ها از منابع تأمين امور مالى حكومت اسلامى است. سپس با نقل مقدمه كتاب خمس عروه الوثقى در نقش و اهميت خمس در آيات و روايات، به نحوه طرح اين مبحث در كتب فقهى پرداخته شده است.

    فى المثل شيخ طوسى باب خاصى را براى بخش خمس تدوين نكرده بلكه بيشتر مسائل آن را در كتاب جهاد و وقف و زكات آورده و به دليل رعايت اتحاد ميان مسلمانان اين شيوه را اتخاذ كرده است.

    در مبحث آنچه خمس به آن تعلق مى‌گيرد در7 فصل هم ادله قرآنى خمس و روايات متعدد درباره آن نقل و بررسى شده و هم مفهوم غنيمت از ديدگاه لغوى و فقهى تبيين و استفاده ناصحيح اهل سنت از آيه خمس كه آن را منحصر در غنيمت جنگى دانسته‌اند، رد شده است.

    گفته شده است كه غنيمت، مفهومى كلى دارد و آن‌گاه استعمالات قرآنى و شواهد لغوى آن و سپس راه‌هاى به دست آوردن اموال غنيمتى و جنگى و نحوه تقسيم خمس آنها بررسى گرديده و مصاديق خمس به تفصيل بحث شده است.

    به نظر نويسنده استدلال كسانى كه اراضى را از موارد خمس خارج مى‌كنند ناتمام و ناقص است بلكه خمس به المؤن، الجعائل، صفايا الغنائم، صوافى الملوك و قواطع الملوك تعلق مى‌گيرد سپس مبانى فقهى و ادله روايى هر يك از اين مصداق‌ها بررسى و تبيين شده است.

    در تبيين مفهوم جزيه و ارتباط آن با خمس از فرقه‌ها و گروه‌هايى كه مسلمانان به آنان حمله كرده و اموالشان را تصاحب مى‌كنند ياد شده و به مناسبت اين بحث از مفهوم ناصب و مال ناصبى و اموال بغاه هم بحث شده است.

    درباره ادله تعلق خمس به معادن بحث تفصيلى صورت گرفته و به فروعات زيادى هم اشاره شده است. مبحث بعدى غواصى و مال حلال مخلوط به حرام و كنز است كه به اختصار به نحوه استدلال به روايات مربوطه اشاره شده است.

    مال حلال مخلوط به حرام فروعات گسترده‌اى دارد و در متن عروه و ذيل آن مباحث تحليلى استدلالى متعددى طرح شده است. از خمس ارباح مكاسب، مفهوم مئونه، مال موصى به، خمس جوائز، مفهوم ربح، نحوه تقسيم خمس و مستحقان آن، كيفيت مصرف و متصديان مصرف خمس بحث شده است.

    در مصرف خمس به تفصيل از اقوال مختلف فقها (پنج قول) سخن رفته و دلايل و مبانى هر يك و نحوه مديريت خمس توسط ولى فقيه بحث شده است.