الفوائد و القواعد

    از ویکی‌نور
    (تفاوت) → نسخهٔ قدیمی‌تر | نمایش نسخهٔ فعلی (تفاوت) | نسخهٔ جدیدتر ← (تفاوت)
    الفوائد و القواعد
    الفوائد و القواعد
    پدیدآورانثمانيني، عمر بن ثابت (نويسنده) کحله، عبدالوهاب محمود (محقق)
    ناشرمؤسسة الرسالة
    مکان نشرلبنان - بیروت
    سال نشر1422ق - 2002م
    چاپ1
    شابک-
    زبانعربی
    تعداد جلد1
    کد کنگره
    /ث8ف9 6151 PJ
    نورلایبمطالعه و دانلود pdf

    الفوائد و القواعد، نوشته عمر بن ثابت ثمانینی (متوفای 443ق)، ادیب و نحوی است. این اثر در موضوع ادبیات (نحو) به نگارش درآمده و توسط عبدالوهاب محمود کحله تحقیق شده است.

    این کتاب از آثار ارزشمند ادبی در نیمه اول قرن پنجم هجری است. بسیاری از نویسندگان بعدی از آن بهره گرفته و برخی از آنان به نام آن شاره کرده‌اند. گویا ابن یعیش (متوفای 643ق) از این اثر در شرح کتاب «المفصل» زمخشری (متوفای 538ق) بهره برده، اما نامی از آن به میان نیاورده است. بااین‌وجود نویسندگانی مانند قرافی (متوفای 684ق) و زرکشی (متوفای 794ق) در آثارشان از آن نام برده‌اند[۱]. احتمال داده شده است این کتاب با کتاب دیگر نویسنده یعنی شرح «اللمع» نوشته ابن جنی یکی باشد[۲].

    کاربرد برخی اصطلاحات توسط نویسنده به‌اضافه ذکر آرای نحوی و رد آرای مخالف مکتب بصره، نشان از پیروی وی از این مکتب نحوی دارد؛ بااین‌وجود تمایل او به مکتب بصره مانع از آن نشده تا در مواردی علاوه بر مخالفت با آرای بصریان، آرای ویژه خود را مطرح نماید[۳]. نویسنده هیچ اشاره‌ای به مصادری که از آنها در تدوین اثر بهره برده، نکرده است و تنها در مواردی به نام صاحبان آراء اشاره کرده است. وی برخلاف روش‌ نوشته‌های پیش از خود، روشی آموزشی را در این کتاب مد نظر قرار داده است[۴].

    نویسنده در این کتاب، متعرض تمام ابواب نحو شده است. وی نخست به تعریف کلمه پرداخته، سپس اقسام کلام، اعراب و بنا و احکام مرفوعات، منصوبات، مجررورات و توابع را ذکر کرده است. در ادامه به مسائلی که ارتباطی با صرف دارند، همچون: جمع مکسر، تصغیر و نسب، همزه قطع و وصل اشاره کرده و در پایان به بحث از موضوع اماله پرداخته است[۵].

    محقق در پاورقی به ذکر آدرس آیات وارد‌شده در متن، ارجاع شواهد شعری به مصادر، به‌اضافه توضیح و بیان برخی از عبارات و مطالب دشوار پرداخته است[۶].

    پانویس

    1. ر.ک: مقدمه محقق، صفحه ج و صفحه ک – کا
    2. رک: همان، صفحه ط و صفحه یج
    3. ر.ک: همان، صفحه ز - ح
    4. ر.ک: همان، صفحه که
    5. ر.ک: همان، صفحه کد - ‌که
    6. ر.ک: همان، صفحه یه - ‌یز

    منابع مقاله

    مقدمه محقق.

    وابسته‌ها