المحكم و المحيط الأعظم: تفاوت میان نسخه‌ها

    از ویکی‌نور
    جز (جایگزینی متن - 'مولف' به 'مؤلف')
    جز (جایگزینی متن - 'مقدمه و متن كتاب رده:کتاب‌شناسی' به 'مقدمه و متن كتاب ==وابسته‌ها== {{وابسته‌ها}} رده:کتاب‌شناسی')
     
    (۲۴ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد)
    خط ۱: خط ۱:
    <div class='wikiInfo'>
    {{جعبه اطلاعات کتاب
    [[پرونده:NUR00782J1.jpg|بندانگشتی|المحکم و المحیط الأعظم]]
    | تصویر =NUR00782J1.jpg
    {| class="wikitable aboutBookTable" style="text-align:Right"
    | عنوان =المحکم و المحیط الأعظم
    |+ |
    | عنوان‌های دیگر =
    |-
    | پدیدآوران =  
    ! نام کتاب!! data-type='bookName'|المحکم و المحیط الأعظم
    [[ابن سیده، علی بن اسماعیل]] (نویسنده)
    |-
    |نام های دیگر کتاب
    |data-type='otherBookNames'|
    |-
    |پدیدآورندگان
    |data-type='authors'|[[ابن سیده، علی بن اسماعیل]] (نويسنده)


    [[هنداوی، عبدالحمید]] (محقق)
    [[هنداوی، عبدالحمید]] (محقق)
    |-
    | زبان =عربی
    |زبان  
    | کد کنگره =‏PJ‎‏ ‎‏6620‎‏ ‎‏/‎‏الف‎‏28‎‏ ‎‏م‎‏3
    |data-type='language'|عربی
    | موضوع =
    |-
    زبان عربی - واژه‌نامه‌ها
    |کد کنگره  
    | ناشر =
    |data-type='congeressCode' style='direction:ltr'|‏PJ‎‏ ‎‏6620‎‏ ‎‏/‎‏الف‎‏28‎‏ ‎‏م‎‏3
    دار الکتب العلمية، منشورات محمد علي بيضون
    |-
    | مکان نشر =بیروت - لبنان
    |موضوع  
    | سال نشر = 1421 ق یا 2000 م
    |data-type='subject'|زبان عربی - واژه نامه‎ها
    |-
    |ناشر  
    |data-type='publisher'|دار الکتب العلمية، منشورات محمد علي بيضون
    |-
    |مکان نشر  
    |data-type='publishPlace'|بیروت - لبنان
    |-
    |سال نشر  
    |data-type='publishYear'| 1421 هـ.ق یا 2000 م
    |-class='articleCode'
    |کد اتوماسیون
    |data-type='automationCode'|AUTOMATIONCODE782AUTOMATIONCODE
    |}
    </div>


    | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE00782AUTOMATIONCODE
    | چاپ =1
    | تعداد جلد =11
    | کتابخانۀ دیجیتال نور =00782
    | کتابخوان همراه نور =00782
    | کد پدیدآور =
    | پس از =
    | پیش از =
    }}


    == معرفى اجمالى==
    '''المحكم و المحيط الأعظم''' از معاجم لغت قرن پنجم هجرى اثر [[ابن سیده، علی بن اسماعیل|ابن سيده، على بن اسماعيل]] (398-458ق) است كه صفى‌الدين محمود بن محمد ارموى عراقى (متوفى 723ق) تصحيح آن را انجام داده است. اين فرهنگ از جمله بهترين آثار در نوع خود است كه در يازده جلد منتشر شده است.
     
     
    '''المحكم و المحيط الاعظم''' از معاجم لغت قرن پنجم هجرى اثر ابن سيده، على بن اسماعيل(398-458ق) است كه صفى الدين محمود بن محمد ارموى عراقى (متوفى 723ق) تصحيح آن را انجام داده است. اين فرهنگ از جمله بهترين آثار در نوع خود است كه در يازده جلد منتشر شده است.


    == ساختار==
    == ساختار==
     
    در ابتداى كتاب دو مقدمه از محقق و مؤلف آمده است. نویسنده كتاب را بر اساس فاء الفعل و با حروف حلقى شروع كرده و با حروف لبى و حروف بدون جايگاه (جوف) به پایان برده است
     
    در ابتداى كتاب دو مقدمه از محقق و مؤلف آمده است. نويسنده كتاب را بر اساس فاء الفعل و با حروف حلقى شروع كرده و با حروف لبى و حروف بدون جايگاه(جوف) به پايان برده است


    == گزارش محتوا==
    == گزارش محتوا==
     
    ابن سيده در اين اثر، نظام كتاب [[العين]] [[خلیل بن احمد|خليل بن احمد]] را اساس كار خود قرار داده و با استفاده از آثار دانشمندانى چون ابوعبيدة اصمعى، ابوعمرو شيبانى، ابن جنى، ابوزيد انصارى، ابوعبيد قاسم بن سلاّم هروى، ابن دريد و [[دینوری، احمد بن داود|ابوحنيفة دينورى]] به تأليفى جامع دست زده است كه آن را از بهترين آثار در نوع خود به شمار آورده‌اند.
     
    ابن سيده در اين اثر، نظام كتاب [[العين]] [[خلیل بن احمد|خليل بن احمد]] را اساس كار خود قرار داده و با استفاده از آثار دانشمندانى چون ابوعبيدة اصمعى، ابوعمرو شيبانى، ابن جنى، ابوزيد انصارى، ابوعبيد قاسم بن سلاّم هروى، ابن دريد و ابوحنيفة دينورى به تأليفى جامع دست زده است كه آن را از بهترين آثار در نوع خود به شمار آورده‌اند.


    ابوالحكم عبدالسلام بن عبدالرحمان معروف به ابن برجان ردّى بر اين كتاب نوشته و در آن اشتباهات مؤلف را متذكر شده است. اين ردّيه اكنون در دست نيست. سهيلى نيز در الروض الانف (357/3) اين اثر را مورد انتقاد شديد قرار داده و آن را سراسر اشتباه دانسته است.
    ابوالحكم عبدالسلام بن عبدالرحمان معروف به ابن برجان ردّى بر اين كتاب نوشته و در آن اشتباهات مؤلف را متذكر شده است. اين ردّيه اكنون در دست نيست. سهيلى نيز در الروض الانف (357/3) اين اثر را مورد انتقاد شديد قرار داده و آن را سراسر اشتباه دانسته است.


    مؤلف ذيل هر حرف، در ابتدا به ترجمه‌ى واژگان ابواب ثناعى مضاعف(واژگانى كه دو حرفى هستند و حرف مورد نظر تكرار شده است) مى‌پردازد. در ادامه به ترجمه‌ى ثلاثى صحيح از آن حرف مى‌پردازد، سپس واژگانى كه ثناعى مضاعف هستند يعنى يكى از حروفشان تكرار شده و داراى حروف عله مى‌باشند را ترجمه نموده است.
    مؤلف ذيل هر حرف، در ابتدا به ترجمه‌ى واژگان ابواب ثنایی مضاعف(واژگانى كه دو حرفى هستند و حرف مورد نظر تكرار شده است) مى‌پردازد. در ادامه به ترجمه‌ى ثلاثى صحيح از آن حرف مى‌پردازد، سپس واژگانى كه ثنایى مضاعف هستند يعنى يكى از حروفشان تكرار شده و داراى حروف عله مى‌باشند را ترجمه نموده است.


    مؤلف بعد از باب فوق به ذكر ترجمه‌ى واژگانى كه ثلاثى معتل مى‌باشند؛ يعنى واژگانى كه سه حرف اصلى بدون تكرار و يك يا چند حرف آن از حروف عله مى‌باشد، مى‌پردازد. سپس به ثلاثى لفيف يعنى ذكر واژگانى كه دو حرف از سه حرف آن عله و سپس رباعى و خماسى و سداسى اشاره مى‌كند.
    مؤلف بعد از باب فوق به ذكر ترجمه‌ى واژگانى كه ثلاثى معتل مى‌باشند؛ يعنى واژگانى كه سه حرف اصلى بدون تكرار و يك يا چند حرف آن از حروف عله مى‌باشد، مى‌پردازد. سپس به ثلاثى لفيف يعنى ذكر واژگانى كه دو حرف از سه حرف آن عله و سپس رباعى و خماسى و سداسى اشاره مى‌كند.
    خط ۶۹: خط ۵۰:
    جلد سوم حاوى تتمه حرف حاء تا باب ثلاثى معتل از اين حرف مى‌باشد.
    جلد سوم حاوى تتمه حرف حاء تا باب ثلاثى معتل از اين حرف مى‌باشد.


    جلد چهارم حاوى تتمه‌ى حرف حاء تا پايان؛ بعلاوه ترجمه‌ى واژگانى كه فاء الفعل آنها با حرف هاء شروع مى‌شود و نيز حرف خاء تا باب ثلاثى صحيح آن در اين جلد ذكر شده است.
    جلد چهارم حاوى تتمه‌ى حرف حاء تا پایان؛ بعلاوه ترجمه‌ى واژگانى كه فاء الفعل آنها با حرف هاء شروع مى‌شود و نيز حرف خاء تا باب ثلاثى صحيح آن در اين جلد ذكر شده است.


    ديگر مجلدات نيز تا جلد دهم به ترجمه ديگر واژگان اختصاص دارد و جلد يازدهم نيز حاوى فهارس كتاب است.
    ديگر مجلدات نيز تا جلد دهم به ترجمه ديگر واژگان اختصاص دارد و جلد يازدهم نيز حاوى فهارس كتاب است.


    == وضعيت كتاب==
    == وضعيت كتاب==
     
    كتاب پيش از اين در شش جزء، به كوشش محققان مختلف، ميان سالهاى 1377 تا 1392ق در قاهره و به كوشش محمدعلى نجار در 1977م در قاهره منتشر شده است. پاورقى كتاب مشتمل بر آدرس شواهد و اشعار كتاب است. در مجلد آخر فهارس آيات احاديث، امثال و اقوال عرب، اشعار، ارجاز (رجزها و شعرهاى حماسى)، مواد لغوى، و در پایان فهرست مصادر تحقيق ذكر شده است.
     
    كتاب پيش از اين در شش جزء، به كوشش محققان مختلف، ميان سالهاى 1377 تا 1392ق در قاهره و به كوشش محمدعلى نجار در 1977م در قاهره منتشر شده است. پاورقى كتاب مشتمل بر آدرس شواهد و اشعار كتاب است. در مجلد آخر فهارس آيات احاديث، امثال و اقوال عرب، اشعار، ارجاز (رجزها و شعرهاى حماسى)، مواد لغوى، و در پايان فهرست مصادر تحقيق ذكر شده است.


    == منابع مقاله==
    == منابع مقاله==
    مقدمه و متن كتاب


    ==وابسته‌ها==
    {{وابسته‌ها}}


    مقدمه و متن كتاب


    [[رده:کتاب‌شناسی]]


    == پیوندها ==
    [[رده:زبان و ادبیات شرقی (مصری، قبطی، سامی، آشوری، سومری، عبری، آرامی، سریانی، عربی، حبشی)‎‏]]
    [http://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Text/13479 مطالعه کتاب المحکم و المحیط الأعظم در پایگاه کتابخانه دیجیتال نور]
    [[رده:کتاب‌شناسی]]

    نسخهٔ کنونی تا ‏۱۹ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۴:۳۰

    المحکم و المحیط الأعظم
    المحكم و المحيط الأعظم
    پدیدآورانابن سیده، علی بن اسماعیل (نویسنده) هنداوی، عبدالحمید (محقق)
    ناشردار الکتب العلمية، منشورات محمد علي بيضون
    مکان نشربیروت - لبنان
    سال نشر1421 ق یا 2000 م
    چاپ1
    موضوعزبان عربی - واژه‌نامه‌ها
    زبانعربی
    تعداد جلد11
    کد کنگره
    ‏PJ‎‏ ‎‏6620‎‏ ‎‏/‎‏الف‎‏28‎‏ ‎‏م‎‏3
    نورلایبمطالعه و دانلود pdf

    المحكم و المحيط الأعظم از معاجم لغت قرن پنجم هجرى اثر ابن سيده، على بن اسماعيل (398-458ق) است كه صفى‌الدين محمود بن محمد ارموى عراقى (متوفى 723ق) تصحيح آن را انجام داده است. اين فرهنگ از جمله بهترين آثار در نوع خود است كه در يازده جلد منتشر شده است.

    ساختار

    در ابتداى كتاب دو مقدمه از محقق و مؤلف آمده است. نویسنده كتاب را بر اساس فاء الفعل و با حروف حلقى شروع كرده و با حروف لبى و حروف بدون جايگاه (جوف) به پایان برده است

    گزارش محتوا

    ابن سيده در اين اثر، نظام كتاب العين خليل بن احمد را اساس كار خود قرار داده و با استفاده از آثار دانشمندانى چون ابوعبيدة اصمعى، ابوعمرو شيبانى، ابن جنى، ابوزيد انصارى، ابوعبيد قاسم بن سلاّم هروى، ابن دريد و ابوحنيفة دينورى به تأليفى جامع دست زده است كه آن را از بهترين آثار در نوع خود به شمار آورده‌اند.

    ابوالحكم عبدالسلام بن عبدالرحمان معروف به ابن برجان ردّى بر اين كتاب نوشته و در آن اشتباهات مؤلف را متذكر شده است. اين ردّيه اكنون در دست نيست. سهيلى نيز در الروض الانف (357/3) اين اثر را مورد انتقاد شديد قرار داده و آن را سراسر اشتباه دانسته است.

    مؤلف ذيل هر حرف، در ابتدا به ترجمه‌ى واژگان ابواب ثنایی مضاعف(واژگانى كه دو حرفى هستند و حرف مورد نظر تكرار شده است) مى‌پردازد. در ادامه به ترجمه‌ى ثلاثى صحيح از آن حرف مى‌پردازد، سپس واژگانى كه ثنایى مضاعف هستند يعنى يكى از حروفشان تكرار شده و داراى حروف عله مى‌باشند را ترجمه نموده است.

    مؤلف بعد از باب فوق به ذكر ترجمه‌ى واژگانى كه ثلاثى معتل مى‌باشند؛ يعنى واژگانى كه سه حرف اصلى بدون تكرار و يك يا چند حرف آن از حروف عله مى‌باشد، مى‌پردازد. سپس به ثلاثى لفيف يعنى ذكر واژگانى كه دو حرف از سه حرف آن عله و سپس رباعى و خماسى و سداسى اشاره مى‌كند.

    لازم به ذكر است كه ممكن است بعضى از حروف تمام موارد فوق را نداشته؛ بلكه بعضى از بابهاى فوق را در درون خود جاى دهند.

    جلد اول با مقدمه‌اى از محقق شروع مى‌شود كه در اين مقدمه به انگيزه تألیف مؤلف مى‌پردازد و در ادامه مطالبى چند در مورد دو كتاب لغوى المخصص و المحكم، و تقدم يكى بر ديگرى ذكر مى‌كند. سپس به منابعى كه در تحقيق كتاب مورد استفاده قرار گرفته اشاره مى‌كند، و در آخر به زندگى مؤلف مى‌پردازد.

    مؤلف بعد از مقدمه‌ى مفصلى بر كتاب كه حاوى مطالبى از قبيل بعض قواعد عرب و روش نگارش كتاب مى‌باشد به متن كتاب مى‌پردازد كه با ترجمه‌ى واژگانى كه فاء الفعل آنها حرف عين مى‌باشد شروع مى‌شود.

    جلد دوم حاوى تتمه حرف العين، بعلاوه ترجمه‌ى واژگانى كه فاء الفعل آنها با حرف حاء شروع مى‌شود، مى‌باشد در اين جلد حرف حاء تا باب ثلاثى صحيح از اين حرف ذكر شده است.

    جلد سوم حاوى تتمه حرف حاء تا باب ثلاثى معتل از اين حرف مى‌باشد.

    جلد چهارم حاوى تتمه‌ى حرف حاء تا پایان؛ بعلاوه ترجمه‌ى واژگانى كه فاء الفعل آنها با حرف هاء شروع مى‌شود و نيز حرف خاء تا باب ثلاثى صحيح آن در اين جلد ذكر شده است.

    ديگر مجلدات نيز تا جلد دهم به ترجمه ديگر واژگان اختصاص دارد و جلد يازدهم نيز حاوى فهارس كتاب است.

    وضعيت كتاب

    كتاب پيش از اين در شش جزء، به كوشش محققان مختلف، ميان سالهاى 1377 تا 1392ق در قاهره و به كوشش محمدعلى نجار در 1977م در قاهره منتشر شده است. پاورقى كتاب مشتمل بر آدرس شواهد و اشعار كتاب است. در مجلد آخر فهارس آيات احاديث، امثال و اقوال عرب، اشعار، ارجاز (رجزها و شعرهاى حماسى)، مواد لغوى، و در پایان فهرست مصادر تحقيق ذكر شده است.

    منابع مقاله

    مقدمه و متن كتاب

    وابسته‌ها