بهاءالدین بغدادی، محمد بن مؤید: تفاوت میان نسخه‌ها

    از ویکی‌نور
    جز (جایگزینی متن - 'بهاء الدین' به 'بهاءالدین')
    جز (جایگزینی متن - 'رده:فروردین(99)' به '')
    برچسب‌ها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه
     
    (۱۱ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد)
    خط ۱: خط ۱:
    <div class='wikiInfo'>
    <div class="wikiInfo">
    [[پرونده:NUR04039.jpg|بندانگشتی|بهاءالدین بغدادی، محمد بن موید]]
    [[پرونده:NUR04039.jpg|بندانگشتی|بهاءالدین بغدادی، محمد بن موید]]
    {| class="wikitable aboutAuthorTable" style="text-align:Right" |+ |
    {| class="wikitable aboutAuthorTable" style="text-align:Right" |+ |
    |-
    |-
    ! نام!! data-type='authorName'|بهاءالدین بغدادی، محمد بن موید
    ! نام!! data-type="authorName" |بهاءالدین بغدادی، محمد بن موید
    |-
    |-
    |نام‎های دیگر  
    |نام‎های دیگر  
    |data-type='authorOtherNames'| ب‍غ‍دادی‌، ب‍ه‍اء ال‍دی‍ن‌ م‍ح‍م‍د ب‍ن‌ م‍ؤی‍د
    | data-type="authorOtherNames" | ب‍غ‍دادی‌، ب‍ه‍اء ال‍دی‍ن م‍ح‍م‍د ب‍ن م‍ؤی‍د


    ب‍ه‍اء ال‍دی‍ن‌ م‍ح‍م‍د ب‍غ‍دادی‌
    ب‍ه‍اء ال‍دی‍ن م‍ح‍م‍د ب‍غ‍دادی‌
    |-
    |-
    |نام پدر  
    |نام پدر  
    |data-type='authorfatherName'|
    | data-type="authorfatherName" |م‍ؤی‍د
    |-
    |-
    |متولد  
    |متولد  
    |data-type='authorbirthDate'|
    | data-type="authorbirthDate" |
    |-
    |-
    |محل تولد
    |محل تولد
    |data-type='authorBirthPlace'|
    | data-type="authorBirthPlace" |بغدادک از نواحی خوارزم
    |-
    |-
    |رحلت  
    |رحلت  
    |data-type='authorDeathDate'|
    | data-type="authorDeathDate" |زنده در۵۸۸ق/۱۱۹۲م
    |-
    |-
    |اساتید
    |اساتید
    |data-type='authorTeachers'|
    | data-type="authorTeachers" |
    |-
    |-
    |برخی آثار
    |برخی آثار
    |data-type='authorWritings'|
    | data-type="authorWritings" |[[التوسل إلی الترسل]]
    |-class='articleCode'
    |- class="articleCode"
    |کد مؤلف  
    |کد مؤلف  
    |data-type='authorCode'|AUTHORCODE4039AUTHORCODE
    | data-type="authorCode" |AUTHORCODE04039AUTHORCODE
    |}
    |}
    </div>
    </div>
    «محمد بن مؤيد بهاءالدين بغدادى (بغدادكى) خوارزمى» از منشيان و مترسلان بنام قرن ششم هجرى، در بغدادك، از نواحى خوارزم متولد شد.
     
    '''محمد بن مؤيد بهاءالدين بغدادى (بغدادكى) خوارزمى''' (زنده در۵۸۸ق/۱۱۹۲م)، از منشيان و مترسلان بنام قرن ششم هجرى،  
     
    == ولادت ==
    در بغدادك، از نواحى خوارزم متولد شد.


    بهاءالدين در دربار سلطان علاءالدين تكش خوارزمشاه (د596ق) منصب دبيرى داشت. سال تولد، وفات و جزئيات زندگى او معلوم نيست؛ اما آنچه از منابع كهن به ويژه «تاريخ جهانگشاى جوينى» برمى‌آيد، اين است كه وى در 582ق، هنگامى كه سلطان تكش خوارزمشاه، شادياخ را محاصره مى‌كند، ملازم ركاب او بوده است. اين محاصره دو ماه به طول مى‌انجامد و سپس ميان سلطان تكش با سنجرشاه (د595ق)، حاكم شادياخ، صلح‌نامه‌اى امضا مى‌شود. سلطان تكش دست از محاصره مى‌كشد و منشى خود، بهاءالدين بغدادى را به همراه دو تن ديگر، براى اتمام مصالحه نزد منكُلبِك (منگلى بيك)، اتابك سنجرشاه مى‌فرستد. منكُلبِك، بهاءالدين را با همراهانش محبوس كرد و مقيّد، نزد سلطان شاه (د589ق)، برادر كوچكتر تكش كه با وى در جنگ بود، فرستاد.
    بهاءالدين در دربار سلطان علاءالدين تكش خوارزمشاه (د596ق) منصب دبيرى داشت. سال تولد، وفات و جزئيات زندگى او معلوم نيست؛ اما آنچه از منابع كهن به ويژه «تاريخ جهانگشاى جوينى» برمى‌آيد، اين است كه وى در 582ق، هنگامى كه سلطان تكش خوارزمشاه، شادياخ را محاصره مى‌كند، ملازم ركاب او بوده است. اين محاصره دو ماه به طول مى‌انجامد و سپس ميان سلطان تكش با سنجرشاه (د595ق)، حاكم شادياخ، صلح‌نامه‌اى امضا مى‌شود. سلطان تكش دست از محاصره مى‌كشد و منشى خود، بهاءالدين بغدادى را به همراه دو تن ديگر، براى اتمام مصالحه نزد منكُلبِك (منگلى بيك)، اتابك سنجرشاه مى‌فرستد. منكُلبِك، بهاءالدين را با همراهانش محبوس كرد و مقيّد، نزد سلطان شاه (د589ق)، برادر كوچكتر تكش كه با وى در جنگ بود، فرستاد.
    خط ۳۸: خط ۴۲:
    بغدادى از 582 تا 585ق، در زندان به سربرد و سرانجام، بعد از مصالحه تكش با سلطان شاه، با همراهان خود نزد تكش بازگشت.
    بغدادى از 582 تا 585ق، در زندان به سربرد و سرانجام، بعد از مصالحه تكش با سلطان شاه، با همراهان خود نزد تكش بازگشت.


    == وفات ==
    درباره سال وفات بهاءالدين بغدادى، برخى گفته‌اند: وقتى كه شمس‌الدين مسعود، وزير سلطان تكش به دليلى نامعلوم از بهاءالدين آزرده خاطر شد، وى را محبوس كرد و او در حبس، به سال 545ق درگذشت؛ اما سال وفات ياد شده مسلماً نادرست است، زيرا به روايت «تاريخ جهانگشا»، بهاءالدين بغدادى در 588ق زنده بود و در جوين با جد پدرى عطاملك جوينى، يعنى بهاءالدين محمد بن على در حضور سلطان تكش مناظره كرده است.
    درباره سال وفات بهاءالدين بغدادى، برخى گفته‌اند: وقتى كه شمس‌الدين مسعود، وزير سلطان تكش به دليلى نامعلوم از بهاءالدين آزرده خاطر شد، وى را محبوس كرد و او در حبس، به سال 545ق درگذشت؛ اما سال وفات ياد شده مسلماً نادرست است، زيرا به روايت «تاريخ جهانگشا»، بهاءالدين بغدادى در 588ق زنده بود و در جوين با جد پدرى عطاملك جوينى، يعنى بهاءالدين محمد بن على در حضور سلطان تكش مناظره كرده است.


    به گفته برخى نويسندگان، بهاءالدين بغدادى برادر كوچكتر مجدالدين بغدادى، صوفى، شاعر و نويسنده اواخر سده 6 و اوايل سده 7ق است. ظاهراً بهاءالدين با خاقانى شروانى نيز آشنايى داشته است و برخى محققان، قصيده خاقانى را به مطلع: «طفلىّ و طفيل توست آدم خردىّ و زبون توست عالم» در مدح بهاءالدين مى‌دانند، چنان‌كه در يكى از نسخ خطى ديوان خاقانى، عنوان اين قصيده چنين است: «در مدح و ستايش بهاءالدين محمد، دبير خوارزمشاه بن ايل ارسلان».
    == آشنایی بهاءالدین با خاقانی ==
    به گفته برخى نويسندگان، بهاءالدين بغدادى برادر كوچكتر مجدالدين بغدادى، صوفى، شاعر و نویسنده اواخر سده 6 و اوايل سده 7ق است. ظاهراً بهاءالدين با خاقانى شروانى نيز آشنايى داشته است و برخى محققان، قصيده خاقانى را به مطلع: «طفلىّ و طفيل توست آدم خردىّ و زبون توست عالم» در مدح بهاءالدين مى‌دانند، چنان‌كه در يكى از نسخ خطى ديوان خاقانى، عنوان اين قصيده چنين است: «در مدح و ستايش بهاءالدين محمد، دبير خوارزمشاه بن ايل ارسلان».


    فروزانفر با استناد به اين نكته و نيز با توجه به چند بيت از خاقانى، بر آن است كه خاقانى قطعاً آن قصيده را در 580ق در ستايش بهاءالدين بغدادى سروده است تا براى تدارکسفرش به خوارزم، نزد سلطان تكش سفارش كند.
    [[فروزانفر، بدیع‌الزمان|فروزانفر]] با استناد به اين نكته و نيز با توجه به چند بيت از خاقانى، بر آن است كه خاقانى قطعاً آن قصيده را در 580ق در ستايش بهاءالدين بغدادى سروده است تا براى تدارکسفرش به خوارزم، نزد سلطان تكش سفارش كند.


    == آثار==
    == آثار==


    # التوسل الى الترسل، يا رسالات بهایى (مشهورترين اثر بهاءالدين بغدادى)
    # «رساله شادياخ» يا «رساله حبسيه»، (نامه‌اى است بلند به سبک التوسل الى الترسل)
    # اشعار (چند قصيده عربى و فارسی، مفردات و قطعاتى كه در جاى جاى منشآتش در كتاب التوسل الى الترسل و در بعضى از تذكره‌ها آمده است.)<ref>شایگان فر، حمیدرضا، ج13، ص62</ref>.


    1. التوسل الى الترسل، يا رسالات بهايى (مشهورترين اثر بهاءالدين بغدادى)
    ==پانویس==
     
    <references/>
    2. «رساله شادياخ» يا «رساله حبسيه»، (نامه‌اى است بلند به سبک  التوسل الى الترسل)


    3. اشعار (چند قصيده عربى و فارسى، مفردات و قطعاتى كه در جاى جاى منشآتش در كتاب التوسل الى الترسل و در بعضى از تذكره‌ها آمده است.)
    ==منابع مقاله==


    == منابع مقاله==
    [https://www.cgie.org.ir/fa/publication/entryview/8129 شایگان فر، حمیدرضا، دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی، زیر نظر کاظم موسوی بجنوردی، تهران، مرکز دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی، چاپ دوم، 1378]
    دايرةالمعارف بزرگ اسلامى، جلد 13، صفحه 62




    == وابسته‌ها ==
    ==وابسته‌ها==
    {{وابسته‌ها}}
    {{وابسته‌ها}}



    نسخهٔ کنونی تا ‏۱۴ ژوئن ۲۰۲۰، ساعت ۱۶:۵۶

    بهاءالدین بغدادی، محمد بن موید
    نام بهاءالدین بغدادی، محمد بن موید
    نام‎های دیگر ب‍غ‍دادی‌، ب‍ه‍اء ال‍دی‍ن م‍ح‍م‍د ب‍ن م‍ؤی‍د

    ب‍ه‍اء ال‍دی‍ن م‍ح‍م‍د ب‍غ‍دادی‌

    نام پدر م‍ؤی‍د
    متولد
    محل تولد بغدادک از نواحی خوارزم
    رحلت زنده در۵۸۸ق/۱۱۹۲م
    اساتید
    برخی آثار التوسل إلی الترسل
    کد مؤلف AUTHORCODE04039AUTHORCODE

    محمد بن مؤيد بهاءالدين بغدادى (بغدادكى) خوارزمى (زنده در۵۸۸ق/۱۱۹۲م)، از منشيان و مترسلان بنام قرن ششم هجرى،

    ولادت

    در بغدادك، از نواحى خوارزم متولد شد.

    بهاءالدين در دربار سلطان علاءالدين تكش خوارزمشاه (د596ق) منصب دبيرى داشت. سال تولد، وفات و جزئيات زندگى او معلوم نيست؛ اما آنچه از منابع كهن به ويژه «تاريخ جهانگشاى جوينى» برمى‌آيد، اين است كه وى در 582ق، هنگامى كه سلطان تكش خوارزمشاه، شادياخ را محاصره مى‌كند، ملازم ركاب او بوده است. اين محاصره دو ماه به طول مى‌انجامد و سپس ميان سلطان تكش با سنجرشاه (د595ق)، حاكم شادياخ، صلح‌نامه‌اى امضا مى‌شود. سلطان تكش دست از محاصره مى‌كشد و منشى خود، بهاءالدين بغدادى را به همراه دو تن ديگر، براى اتمام مصالحه نزد منكُلبِك (منگلى بيك)، اتابك سنجرشاه مى‌فرستد. منكُلبِك، بهاءالدين را با همراهانش محبوس كرد و مقيّد، نزد سلطان شاه (د589ق)، برادر كوچكتر تكش كه با وى در جنگ بود، فرستاد.

    بغدادى از 582 تا 585ق، در زندان به سربرد و سرانجام، بعد از مصالحه تكش با سلطان شاه، با همراهان خود نزد تكش بازگشت.

    وفات

    درباره سال وفات بهاءالدين بغدادى، برخى گفته‌اند: وقتى كه شمس‌الدين مسعود، وزير سلطان تكش به دليلى نامعلوم از بهاءالدين آزرده خاطر شد، وى را محبوس كرد و او در حبس، به سال 545ق درگذشت؛ اما سال وفات ياد شده مسلماً نادرست است، زيرا به روايت «تاريخ جهانگشا»، بهاءالدين بغدادى در 588ق زنده بود و در جوين با جد پدرى عطاملك جوينى، يعنى بهاءالدين محمد بن على در حضور سلطان تكش مناظره كرده است.

    آشنایی بهاءالدین با خاقانی

    به گفته برخى نويسندگان، بهاءالدين بغدادى برادر كوچكتر مجدالدين بغدادى، صوفى، شاعر و نویسنده اواخر سده 6 و اوايل سده 7ق است. ظاهراً بهاءالدين با خاقانى شروانى نيز آشنايى داشته است و برخى محققان، قصيده خاقانى را به مطلع: «طفلىّ و طفيل توست آدم خردىّ و زبون توست عالم» در مدح بهاءالدين مى‌دانند، چنان‌كه در يكى از نسخ خطى ديوان خاقانى، عنوان اين قصيده چنين است: «در مدح و ستايش بهاءالدين محمد، دبير خوارزمشاه بن ايل ارسلان».

    فروزانفر با استناد به اين نكته و نيز با توجه به چند بيت از خاقانى، بر آن است كه خاقانى قطعاً آن قصيده را در 580ق در ستايش بهاءالدين بغدادى سروده است تا براى تدارکسفرش به خوارزم، نزد سلطان تكش سفارش كند.

    آثار

    1. التوسل الى الترسل، يا رسالات بهایى (مشهورترين اثر بهاءالدين بغدادى)
    2. «رساله شادياخ» يا «رساله حبسيه»، (نامه‌اى است بلند به سبک التوسل الى الترسل)
    3. اشعار (چند قصيده عربى و فارسی، مفردات و قطعاتى كه در جاى جاى منشآتش در كتاب التوسل الى الترسل و در بعضى از تذكره‌ها آمده است.)[۱].

    پانویس

    1. شایگان فر، حمیدرضا، ج13، ص62

    منابع مقاله

    شایگان فر، حمیدرضا، دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی، زیر نظر کاظم موسوی بجنوردی، تهران، مرکز دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی، چاپ دوم، 1378


    وابسته‌ها