جامع التصانيف الحديثة: تفاوت میان نسخه‌ها

    از ویکی‌نور
    جز (جایگزینی متن - 'است<ref>' به 'است.<ref>')
     
    (۱۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد)
    خط ۴: خط ۴:
    | عنوان‌های دیگر =معجم المطبوعات
    | عنوان‌های دیگر =معجم المطبوعات
    | پدیدآوران =  
    | پدیدآوران =  
    [[سرکیس، یوسف الیان]] (نويسنده)
    [[سرکیس، یوسف الیان]] (نویسنده)
    | زبان =عربی
    | زبان =عربی
    | کد کنگره =‏Z‎‏ ‎‏3013‎‏ ‎‏/‎‏س‎‏4‎‏ج‎‏2‎‏
    | کد کنگره =‏Z‎‏ ‎‏3013‎‏ ‎‏/‎‏س‎‏4‎‏ج‎‏2‎‏
    | موضوع =
    | موضوع =
    کتاب‏های چاپی عربی - کتاب‎شناسی
    کتاب‏های چاپی عربی - کتاب‌شناسی


    کشورهای عربی - کتاب‎شناسی
    کشورهای عربی - کتاب‌شناسی
    | ناشر =  
    | ناشر =  
    کتابخانه عمومی آیت‌الله‌مرعشی نجفی(ره)
    کتابخانه عمومی آیت‌الله‌مرعشی نجفی(ره)
    خط ۱۶: خط ۱۶:
    | سال نشر = 1413 ق  
    | سال نشر = 1413 ق  


    | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE3287AUTOMATIONCODE
    | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE03287AUTOMATIONCODE
    | چاپ =2
    | چاپ =2
    | تعداد جلد =2
    | تعداد جلد =2
    | کتابخانۀ دیجیتال نور =4880
    | کتابخانۀ دیجیتال نور =03287
    | کتابخوان همراه نور =03287
    | کد پدیدآور =
    | کد پدیدآور =
    | پس از =
    | پس از =
    خط ۲۵: خط ۲۶:
    }}
    }}


    '''جامع التصانيف الحديثة'''، اثر عربى يوسف اليان سركيس دمشقى، فهرستى است از كتبى كه به زبان عربى چاپ شده‌اند.
    '''جامع التصانيف الحديثة'''، اثر عربى [[سرکیس، یوسف الیان|يوسف اليان سركيس دمشقى]]، فهرستى است از كتبى كه به زبان عربى چاپ شده‌اند.


    == ساختار ==
    == ساختار ==
    خط ۳۲: خط ۳۳:
    مطالب دربردارنده فهرستى از كتاب‌هاى عربى است كه چه در شرق و چه در غرب، در موضوعات مختلفى همچون تاريخ، تراجم، جغرافيا، سفرنامه‌ها، ادبيات، انشاء، بلاغت، معاجم، اخلاق، شعر و شعرا، علوم دينى، قوانين، شرايع، علم سياست و اقتصاد، طب و... از ابتداى اختراع صنعت چاپ تا سال 1339ق1919/م نوشته شده است.
    مطالب دربردارنده فهرستى از كتاب‌هاى عربى است كه چه در شرق و چه در غرب، در موضوعات مختلفى همچون تاريخ، تراجم، جغرافيا، سفرنامه‌ها، ادبيات، انشاء، بلاغت، معاجم، اخلاق، شعر و شعرا، علوم دينى، قوانين، شرايع، علم سياست و اقتصاد، طب و... از ابتداى اختراع صنعت چاپ تا سال 1339ق1919/م نوشته شده است.


    نويسنده در هر مورد، ابتدا نام كتاب را ذكر كرده و سپس به نويسنده و مكان و تاريخ چاپ آن، اشاره كرده است. نام كتاب‌ها به ترتيب حروف الفبا تنظيم گرديده است.
    نویسنده در هر مورد، ابتدا نام كتاب را ذكر كرده و سپس به نویسنده و مكان و تاريخ چاپ آن، اشاره كرده است. نام كتاب‌ها به ترتيب حروف الفبا تنظيم گرديده است.


    == گزارش محتوا ==
    == گزارش محتوا ==
    خط ۴۱: خط ۴۲:
    قسم اول: كتب تاريخ، تراجم، جغرافيا و سفرنامه‌ها كه از جمله آن‌ها مى‌توان به كتب زير اشاره نمود: «الآثار الباقية عن القرون الخالية»، اثر ابوريحان خوارزمى بيرونى كه اولين بار در سال 1876م، به چاپ رسيد؛ «آثار العمارة في أجداث سقارة» تأليف حسن افندى شوقى؛ «الآداب العربية في القرن التاسع عشر» اثر اب لويس شيخو اليسوعى؛ «أديان العرب في الجاهلية»، نوشته استاد قاضى محمد نعمان الجارم؛ «أشهر مشاهير أدباء الشرق» اثر محمد محمد عبدالفتاح و..<ref>متن كتاب، ج1، ص4</ref>
    قسم اول: كتب تاريخ، تراجم، جغرافيا و سفرنامه‌ها كه از جمله آن‌ها مى‌توان به كتب زير اشاره نمود: «الآثار الباقية عن القرون الخالية»، اثر ابوريحان خوارزمى بيرونى كه اولين بار در سال 1876م، به چاپ رسيد؛ «آثار العمارة في أجداث سقارة» تأليف حسن افندى شوقى؛ «الآداب العربية في القرن التاسع عشر» اثر اب لويس شيخو اليسوعى؛ «أديان العرب في الجاهلية»، نوشته استاد قاضى محمد نعمان الجارم؛ «أشهر مشاهير أدباء الشرق» اثر محمد محمد عبدالفتاح و..<ref>متن كتاب، ج1، ص4</ref>


    در قسم دوم، كتب ادبيات، انشاء، بلاغت، تدريس لغت و معاجم معرفى گرديده است. برخى از اين كتب عبارتند از: «آمال المحبين»، تأليف محمد يوسف المدرك؛ «أحاديث الشباب»، به قلم محمد افندى حسن غانم؛ «الأدب الجديد و كلمات في الشعر و الشاعر»، اثر حسن صالح الجداوى؛ «الأدب العصري في العراق العربي»، تأليف رفائيل بطى؛ «بلاغت العرب في القرن العشرين»، جمع‌آورى‌شده توسط محيى‌الدين رضا؛ «جامع التواريخ»، اثر قاضى ابوعلى التنوخى و..<ref>همان، ص37</ref>
    در قسم دوم، كتب ادبيات، انشاء، بلاغت، تدريس لغت و معاجم معرفى گرديده است. برخى از اين كتب عبارتند از: «آمال المحبين»، تأليف محمد يوسف المدرک؛ «أحاديث الشباب»، به قلم محمد افندى حسن غانم؛ «الأدب الجديد و كلمات في الشعر و الشاعر»، اثر حسن صالح الجداوى؛ «الأدب العصري في العراق العربي»، تأليف رفائيل بطى؛ «بلاغت العرب في القرن العشرين»، جمع‌آورى‌شده توسط محيى‌الدين رضا؛ «جامع التواريخ»، اثر قاضى ابوعلى التنوخى و..<ref>همان، ص37</ref>


    در قسم سوم، با كتاب‌هاى اخلاق، تهذيب، ترجمه و تدبير منزل آشنا خواهيم شد. برخى از اين كتاب‌ها، عبارتند از: «الآفات الاجتماعية و علاجها»، اثر تولستوى روسى، ترجمه محمدرضا امين؛ «الأخلاق» اثر نويسنده‌اى انگليسى به نام صموئيل سميلز، تعريب محمد الصادق حسين؛ «تاريخ التربية من فجر التاريخ إلى الآن»، اثر عبدالله افندى مشنوق و..<ref>همان، ص60</ref>
    در قسم سوم، با كتاب‌هاى اخلاق، تهذيب، ترجمه و تدبير منزل آشنا خواهيم شد. برخى از اين كتاب‌ها، عبارتند از: «الآفات الاجتماعیة و علاجها»، اثر تولستوى روسى، ترجمه محمدرضا امين؛ «الأخلاق» اثر نویسنده‌اى انگليسى به نام صموئيل سميلز، تعريب محمد الصادق حسین؛ «تاريخ التربية من فجر التاريخ إلى الآن»، اثر عبدالله افندى مشنوق و..<ref>همان، ص60</ref>


    كتاب‌هاى مربوط به شعر و شعرا و ديوان‌هاى شعرى، اغانى، ازجال و علم عروض و قافيه، در قسم چهارم نام برده شده است كه به‌عنوان نمونه مى‌توان «الآداب العصر في شعراء الشام و العراق و مصر»، اثر سعد ميخائيل؛ «آلام و آمال»، تصنيف مكاوى يعقوب عبدالعزيز؛ «أعجب العجب من أحوال العرب»، به قلم سيد مصطفى صادق الرافعى؛ «جمهرة أشعار العرب»، اثر ابوزيد القرشى؛ «الدرر المنتقاة لأجل المحفوظات»، تأليف [[امین، محسن|سيد محسن امين]]؛ «ديوان ابن سهل اندلسى»، اثر احمد حسين القرنى؛ «شرح القصائد العشر»، نوشته ابوزكريا يحيى تبريزى و «الشوقيات»، اثر احمد شوقى را نام برد<ref>همان، ص70</ref>
    كتاب‌هاى مربوط به شعر و شعرا و ديوان‌هاى شعرى، اغانى، ازجال و علم عروض و قافيه، در قسم چهارم نام برده شده است كه به‌عنوان نمونه مى‌توان «الآداب العصر في شعراء الشام و العراق و مصر»، اثر سعد ميخائيل؛ «آلام و آمال»، تصنيف مكاوى يعقوب عبدالعزيز؛ «أعجب العجب من أحوال العرب»، به قلم سيد مصطفى صادق الرافعى؛ «جمهرة أشعار العرب»، اثر ابوزيد القرشى؛ «الدرر المنتقاة لأجل المحفوظات»، تأليف [[امین، سید محسن|سيد محسن امين]]؛ «ديوان ابن سهل اندلسى»، اثر احمد حسین القرنى؛ «شرح القصائد العشر»، نوشته ابوزكريا يحيى تبريزى و «الشوقيات»، اثر احمد شوقى را نام برد<ref>همان، ص70</ref>


    در قسم پنجم، كتاب‌هاى دينى اسلامى معرفى گرديده است كه برخى از آن‌ها عبارتند از: «الإبداع في مضار الابتداع»، اثر شيخ على محفوظ؛ «إبصار العين في أنصار الحسين»، نوشته شيخ محمد الشيخ طاهر السماوى؛ «أحسن الأحاديث في أحكام المواريث»، به قلم [[کاشف‌الغطاء، احمد|شيخ احمد آل كاشف الغطا]]؛ «إرشاد القلوب» كه در مناقب [[علی بن ابی‎طالب(ع)، امام اول|حضرت على(ع)]] و كرامات و معجزات ايشان، به قلم شيخ حسن ابن ابوحسن ديملى، از رجال قرن هفتم و هشتم هجرى نوشته شده است؛ «إعجاز القرآن و البلاغة النبوية»، اثر مصطفى صادق الرافعى؛ «تاريخ التشريع الإسلامي»، تأليف محمد بك الخضرى و..<ref>همان، ص82</ref>
    در قسم پنجم، كتاب‌هاى دينى اسلامى معرفى گرديده است كه برخى از آن‌ها عبارتند از: «الإبداع في مضار الابتداع»، اثر شيخ على محفوظ؛ «إبصار العين في أنصار الحسين»، نوشته شيخ محمد الشيخ طاهر السماوى؛ «أحسن الأحاديث في أحكام المواريث»، به قلم [[کاشف‌الغطاء، احمد|شيخ احمد آل كاشف الغطا]]؛ «[[إرشاد القلوب]]» كه در مناقب [[علی بن ابی‎طالب(ع)، امام اول|حضرت على(ع)]] و كرامات و معجزات ايشان، به قلم شيخ [[دیلمی، حسن بن محمد|حسن ابن ابوحسن ديلمى]]، از رجال قرن هفتم و هشتم هجرى نوشته شده است؛ «[[إعجاز القرآن و البلاغة النبوية]]»، اثر [[رافعی، مصطفی صادق|مصطفى صادق الرافعى]]؛ «[[تاريخ التشريع الإسلامي]]»، تأليف [[محمد بك الخضرى]] و..<ref>همان، ص82</ref>


    قسم ششم، به معرفى كتاب‌هاى دينى مسيحى اختصاص يافته است. كتاب‌هاى «أسمى الدرر»، اثر اسكندر جبرائيل حموى؛ «أغنية عيد الميلاد» تأليف شارل دكنز، تعريب انسه حلا معلوف؛ «تاريخ الكنيسة القبطية»، اثر منسى القمص و «لماذا أنا مسيحي»، نوشته دكتر فرانك كراين از جمله اين كتب مى‌باشد<ref>همان، ص99</ref>
    قسم ششم، به معرفى كتاب‌هاى دينى مسيحى اختصاص يافته است. كتاب‌هاى «[[أسمى الدرر]]»، اثر [[اسكندر جبرائيل حموى]]؛ «[[أغنية عيد الميلاد]]» تأليف [[شارل دكنز]]، تعريب [[انسه حلا معلوف]]؛ «[[تاريخ الكنيسة القبطية]]»، اثر [[منسى القمص]] و «[[لماذا أنا مسيحي]]»، نوشته دكتر [[فرانك كراين]] از جمله اين كتب مى‌باشد<ref>همان، ص99</ref>


    قسم هفتم، كتاب‌هايى را در خود جاى داده است كه مربوط به حكمت و فلسفه مى‌باشد كه در ميان آن‌ها، «آراء أناطول فرانس» كه توسط عمر فاخورى از فرانسه به عربى ترجمه شده است؛ «الآراء و المعتقدات»، تأليف گوستاولوبون، ترجمه محمد عادل زعيتر؛ «أصول الفلسفة» كه توسط امين واصف و در علوم فلسفه خمسه (علم النفس، علم الجمال، علم المنطق، علم الأدب و علم ماوراءالطبيعة) نوشته شده است به چشم مى‌خورد<ref>همان، ص104</ref>
    قسم هفتم، كتاب‌هايى را در خود جاى داده است كه مربوط به حكمت و فلسفه مى‌باشد كه در ميان آن‌ها، «[[آراء أناطول فرانس]]» كه توسط [[عمر فاخورى]] از فرانسه به عربى ترجمه شده است؛ «[[الآراء و المعتقدات]]»، تأليف [[گوستاولوبون]]، ترجمه [[محمد عادل زعيتر]]؛ «أصول الفلسفة» كه توسط [[امين واصف]] و در علوم فلسفه خمسه (علم النفس، علم الجمال، علم المنطق، علم الأدب و علم ماوراءالطبيعة) نوشته شده است به چشم مى‌خورد<ref>همان، ص104</ref>


    كتاب‌هاى مربوط به قوانين، شرايع، علم سياست و علم اقتصاد نيز در قسم هشتم جاى گرفته است. نام برخى از اين كتاب‌ها، عبارت است از: «أحكام الأراضي»، اثر سيد دعيبس المرّ المحامى؛ «الأحكام الجعفرية في الأحوال الشخصية»، تأليف شيخ عبدالكريم حلى، از علماى عراق؛ «الامتيازات الأجنبية»، به قلم عبدالله افندى مشنوق<ref>همان، ص107</ref>
    كتاب‌هاى مربوط به قوانين، شرايع، علم سياست و علم اقتصاد نيز در قسم هشتم جاى گرفته است. نام برخى از اين كتاب‌ها، عبارت است از: «[[أحكام الأراضي]]»، اثر [[سيد دعيبس المرّ المحامى]]؛ «[[الأحكام الجعفرية في الأحوال الشخصية]]»، تأليف شيخ [[عبدالكريم حلى]]، از علماى عراق؛ «[[الامتيازات الأجنبية]]»، به قلم [[عبدالله افندى مشنوق]]<ref>همان، ص107</ref>


    در قسم نهم، با كتاب‌هاى مربوط به علم طب و صحت بدن آشنا خواهيم شد. از جمله اين كتاب‌ها مى‌توان از «أبسط الوسائط الطبية في حفظ الصحة و الإسعافات المنزلية»، تأليف دكتر عثمان لبيب عبده؛ «الإحصائيات الصحية»، اثر دكتر عبدالواحد الوكيل؛ «التدبير العام في الصحة و المرض»، نوشته دكتر محمد رشدى و «وقاية العين و علاجها»، اثر دكتر محمود رياض نام برد<ref>همان، ص115</ref>
    در قسم نهم، با كتاب‌هاى مربوط به علم طب و صحت بدن آشنا خواهيم شد. از جمله اين كتاب‌ها مى‌توان از «[[أبسط الوسائط الطبية في حفظ الصحة و الإسعافات المنزلية]]»، تأليف دكتر [[عثمان لبيب عبده]]؛ «[[الإحصائيات الصحية]]»، اثر دكتر [[عبدالواحد الوكيل]]؛ «[[التدبير العام في الصحة و المرض]]»، نوشته دكتر [[محمد رشدى]] و «[[وقاية العين و علاجها]]»، اثر دكتر [[محمود رياض]] نام برد<ref>همان، ص115</ref>


    كتاب‌هايى كه پيرامون علوم رياضى، زراعت و فنون متنوع نوشته شده، در قسم دهم معرفى گرديده است كه «اختزال الكتابة لمجاراة الخطابة»، تأليف عبدالرزاق عوض؛ «الأسرار الكيمائية»، اثر حسنى افندى يوسف و «التحليل الكيماوي للأراضي»، نوشته عبدالعزيز نصار از جمله آن‌ها مى‌باشد<ref>همان، ص118</ref>
    كتاب‌هايى كه پيرامون علوم رياضى، زراعت و فنون متنوع نوشته شده، در قسم دهم معرفى گرديده است كه «[[اختزال الكتابة لمجاراة الخطابة]]»، تأليف [[عبدالرزاق عوض]]؛ «[[الأسرار الكيمائية]]»، اثر [[حسنى افندى يوسف]] و «[[التحليل الكيماوي للأراضي]]»، نوشته [[عبدالعزيز نصار]] از جمله آن‌ها مى‌باشد<ref>همان، ص118</ref>


    «ابن الشيخ أو غرام في الصحراء»، تعريب عمر عبدالعزيز؛ «ابونا سرجيوس و قصص أخرى»، تأليف يوسف اسكندر جريس و «حياة روبنسن كروزي و مخاطراته»، ترجمه أحمد على عباس، از جمله كتاب‌هايى مى‌باشند كه در موضوع قصص و روايات بوده و در آخرين قسم، از آن‌ها نام برده شده است.<ref>همان، ص125</ref>
    «[[ابن الشيخ أو غرام في الصحراء]]»، تعريب [[عمر عبدالعزيز]]؛ «[[ابونا سرجيوس و قصص أخرى]]»، تأليف [[يوسف اسكندر جريس]] و «[[حياة روبنسن كروزي و مخاطراته]]»، ترجمه [[أحمد على عباس]]، از جمله كتاب‌هايى مى‌باشند كه در موضوع قصص و روايات بوده و در آخرين قسم، از آن‌ها نام برده شده است.<ref>همان، ص125</ref>


    در جلد دوم، اسامى كتبى ذكر گرديده كه پس از سال 1927م چاپ شده و نويسنده از ذكر آن‌ها در جلد اول، غافل مانده است.
    در جلد دوم، اسامى كتبى ذكر گرديده كه پس از سال 1927م چاپ شده و نویسنده از ذكر آن‌ها در جلد اول، غافل مانده است.


    == وضعيت كتاب ==
    == وضعيت كتاب ==
    خط ۷۱: خط ۷۲:


    ==پانويس ==
    ==پانويس ==
    <references />
    <references/>


    == منابع مقاله ==
    == منابع مقاله ==
    مقدمه و متن كتاب.
    مقدمه و متن كتاب.
     
    ==وابسته‌ها==
     
    {{وابسته‌ها}}


    [[رده:کتاب‌شناسی]]
    [[رده:کتاب‌شناسی]]
    [[رده:کتابشناسی و علوم کتابداری]]

    نسخهٔ کنونی تا ‏۵ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۲۳:۰۷

    جامع التصانیف الحدیثة
    جامع التصانيف الحديثة
    پدیدآورانسرکیس، یوسف الیان (نویسنده)
    عنوان‌های دیگرمعجم المطبوعات
    ناشرکتابخانه عمومی آیت‌الله‌مرعشی نجفی(ره)
    مکان نشرقم - ایران
    سال نشر1413 ق
    چاپ2
    موضوعکتاب‏های چاپی عربی - کتاب‌شناسی کشورهای عربی - کتاب‌شناسی
    زبانعربی
    تعداد جلد2
    کد کنگره
    ‏Z‎‏ ‎‏3013‎‏ ‎‏/‎‏س‎‏4‎‏ج‎‏2‎‏
    نورلایبمطالعه و دانلود pdf

    جامع التصانيف الحديثة، اثر عربى يوسف اليان سركيس دمشقى، فهرستى است از كتبى كه به زبان عربى چاپ شده‌اند.

    ساختار

    كتاب با مقدمه ناشر آغاز و مطالب در دو جلد تنظيم شده است.

    مطالب دربردارنده فهرستى از كتاب‌هاى عربى است كه چه در شرق و چه در غرب، در موضوعات مختلفى همچون تاريخ، تراجم، جغرافيا، سفرنامه‌ها، ادبيات، انشاء، بلاغت، معاجم، اخلاق، شعر و شعرا، علوم دينى، قوانين، شرايع، علم سياست و اقتصاد، طب و... از ابتداى اختراع صنعت چاپ تا سال 1339ق1919/م نوشته شده است.

    نویسنده در هر مورد، ابتدا نام كتاب را ذكر كرده و سپس به نویسنده و مكان و تاريخ چاپ آن، اشاره كرده است. نام كتاب‌ها به ترتيب حروف الفبا تنظيم گرديده است.

    گزارش محتوا

    در مقدمه، ضمن بيان نكاتى پيرامون كتاب، به اين نكته اشاره شده است كه اولين كسى كه اقدام به تهيه فهرستى از كتب عربى نمود، ابوالفرج بن النديم الوراق بغدادى بوده كه اثر خويش تحت عنوان «كتاب الفهرست» را در قرن چهارم هجرى، تدوين نمود[۱]

    جلد اول، در يازده قسم تقسيم شده و هر قسم، به معرفى نوع خاصى از كتب و نويسندگان آن، اختصاص يافته است. اين اقسام به ترتيب عبارتند از:

    قسم اول: كتب تاريخ، تراجم، جغرافيا و سفرنامه‌ها كه از جمله آن‌ها مى‌توان به كتب زير اشاره نمود: «الآثار الباقية عن القرون الخالية»، اثر ابوريحان خوارزمى بيرونى كه اولين بار در سال 1876م، به چاپ رسيد؛ «آثار العمارة في أجداث سقارة» تأليف حسن افندى شوقى؛ «الآداب العربية في القرن التاسع عشر» اثر اب لويس شيخو اليسوعى؛ «أديان العرب في الجاهلية»، نوشته استاد قاضى محمد نعمان الجارم؛ «أشهر مشاهير أدباء الشرق» اثر محمد محمد عبدالفتاح و..[۲]

    در قسم دوم، كتب ادبيات، انشاء، بلاغت، تدريس لغت و معاجم معرفى گرديده است. برخى از اين كتب عبارتند از: «آمال المحبين»، تأليف محمد يوسف المدرک؛ «أحاديث الشباب»، به قلم محمد افندى حسن غانم؛ «الأدب الجديد و كلمات في الشعر و الشاعر»، اثر حسن صالح الجداوى؛ «الأدب العصري في العراق العربي»، تأليف رفائيل بطى؛ «بلاغت العرب في القرن العشرين»، جمع‌آورى‌شده توسط محيى‌الدين رضا؛ «جامع التواريخ»، اثر قاضى ابوعلى التنوخى و..[۳]

    در قسم سوم، با كتاب‌هاى اخلاق، تهذيب، ترجمه و تدبير منزل آشنا خواهيم شد. برخى از اين كتاب‌ها، عبارتند از: «الآفات الاجتماعیة و علاجها»، اثر تولستوى روسى، ترجمه محمدرضا امين؛ «الأخلاق» اثر نویسنده‌اى انگليسى به نام صموئيل سميلز، تعريب محمد الصادق حسین؛ «تاريخ التربية من فجر التاريخ إلى الآن»، اثر عبدالله افندى مشنوق و..[۴]

    كتاب‌هاى مربوط به شعر و شعرا و ديوان‌هاى شعرى، اغانى، ازجال و علم عروض و قافيه، در قسم چهارم نام برده شده است كه به‌عنوان نمونه مى‌توان «الآداب العصر في شعراء الشام و العراق و مصر»، اثر سعد ميخائيل؛ «آلام و آمال»، تصنيف مكاوى يعقوب عبدالعزيز؛ «أعجب العجب من أحوال العرب»، به قلم سيد مصطفى صادق الرافعى؛ «جمهرة أشعار العرب»، اثر ابوزيد القرشى؛ «الدرر المنتقاة لأجل المحفوظات»، تأليف سيد محسن امين؛ «ديوان ابن سهل اندلسى»، اثر احمد حسین القرنى؛ «شرح القصائد العشر»، نوشته ابوزكريا يحيى تبريزى و «الشوقيات»، اثر احمد شوقى را نام برد[۵]

    در قسم پنجم، كتاب‌هاى دينى اسلامى معرفى گرديده است كه برخى از آن‌ها عبارتند از: «الإبداع في مضار الابتداع»، اثر شيخ على محفوظ؛ «إبصار العين في أنصار الحسين»، نوشته شيخ محمد الشيخ طاهر السماوى؛ «أحسن الأحاديث في أحكام المواريث»، به قلم شيخ احمد آل كاشف الغطا؛ «إرشاد القلوب» كه در مناقب حضرت على(ع) و كرامات و معجزات ايشان، به قلم شيخ حسن ابن ابوحسن ديلمى، از رجال قرن هفتم و هشتم هجرى نوشته شده است؛ «إعجاز القرآن و البلاغة النبوية»، اثر مصطفى صادق الرافعى؛ «تاريخ التشريع الإسلامي»، تأليف محمد بك الخضرى و..[۶]

    قسم ششم، به معرفى كتاب‌هاى دينى مسيحى اختصاص يافته است. كتاب‌هاى «أسمى الدرر»، اثر اسكندر جبرائيل حموى؛ «أغنية عيد الميلاد» تأليف شارل دكنز، تعريب انسه حلا معلوف؛ «تاريخ الكنيسة القبطية»، اثر منسى القمص و «لماذا أنا مسيحي»، نوشته دكتر فرانك كراين از جمله اين كتب مى‌باشد[۷]

    قسم هفتم، كتاب‌هايى را در خود جاى داده است كه مربوط به حكمت و فلسفه مى‌باشد كه در ميان آن‌ها، «آراء أناطول فرانس» كه توسط عمر فاخورى از فرانسه به عربى ترجمه شده است؛ «الآراء و المعتقدات»، تأليف گوستاولوبون، ترجمه محمد عادل زعيتر؛ «أصول الفلسفة» كه توسط امين واصف و در علوم فلسفه خمسه (علم النفس، علم الجمال، علم المنطق، علم الأدب و علم ماوراءالطبيعة) نوشته شده است به چشم مى‌خورد[۸]

    كتاب‌هاى مربوط به قوانين، شرايع، علم سياست و علم اقتصاد نيز در قسم هشتم جاى گرفته است. نام برخى از اين كتاب‌ها، عبارت است از: «أحكام الأراضي»، اثر سيد دعيبس المرّ المحامى؛ «الأحكام الجعفرية في الأحوال الشخصية»، تأليف شيخ عبدالكريم حلى، از علماى عراق؛ «الامتيازات الأجنبية»، به قلم عبدالله افندى مشنوق[۹]

    در قسم نهم، با كتاب‌هاى مربوط به علم طب و صحت بدن آشنا خواهيم شد. از جمله اين كتاب‌ها مى‌توان از «أبسط الوسائط الطبية في حفظ الصحة و الإسعافات المنزلية»، تأليف دكتر عثمان لبيب عبده؛ «الإحصائيات الصحية»، اثر دكتر عبدالواحد الوكيل؛ «التدبير العام في الصحة و المرض»، نوشته دكتر محمد رشدى و «وقاية العين و علاجها»، اثر دكتر محمود رياض نام برد[۱۰]

    كتاب‌هايى كه پيرامون علوم رياضى، زراعت و فنون متنوع نوشته شده، در قسم دهم معرفى گرديده است كه «اختزال الكتابة لمجاراة الخطابة»، تأليف عبدالرزاق عوض؛ «الأسرار الكيمائية»، اثر حسنى افندى يوسف و «التحليل الكيماوي للأراضي»، نوشته عبدالعزيز نصار از جمله آن‌ها مى‌باشد[۱۱]

    «ابن الشيخ أو غرام في الصحراء»، تعريب عمر عبدالعزيز؛ «ابونا سرجيوس و قصص أخرى»، تأليف يوسف اسكندر جريس و «حياة روبنسن كروزي و مخاطراته»، ترجمه أحمد على عباس، از جمله كتاب‌هايى مى‌باشند كه در موضوع قصص و روايات بوده و در آخرين قسم، از آن‌ها نام برده شده است.[۱۲]

    در جلد دوم، اسامى كتبى ذكر گرديده كه پس از سال 1927م چاپ شده و نویسنده از ذكر آن‌ها در جلد اول، غافل مانده است.

    وضعيت كتاب

    فهرست مطالب جلد اول، در انتها و فهرست مطالب جلد دوم، در ابتداى همان جلد، ذكر شده است.

    فهرست ابجدى اسماء مؤلفين جلد دوم، در انتهاى همان جلد آمده است.

    در پاورقى‌ها توضيحاتى پيرامون برخى از كتب داده شده است.

    پانويس

    1. مقدمه، ج1، ص2
    2. متن كتاب، ج1، ص4
    3. همان، ص37
    4. همان، ص60
    5. همان، ص70
    6. همان، ص82
    7. همان، ص99
    8. همان، ص104
    9. همان، ص107
    10. همان، ص115
    11. همان، ص118
    12. همان، ص125

    منابع مقاله

    مقدمه و متن كتاب.

    وابسته‌ها