رسولی، سید هاشم

رسولی، هاشم
نام رسولی، هاشم
نام های دیگر ح‍س‍ی‍ن‍ی‌ م‍ح‍لات‍ی‌، ه‍اش‍م‌

رس‍ول‍ی‌ م‍ح‍لات‍ی‌، ه‍اش‍م‌

نام پدر
متولد 1308 هـ.ش
محل تولد
رحلت
اساتید
برخی آثار
کد مولف AUTHORCODE826AUTHORCODE


معرفى اجمالى

«سيّد هاشم رسولى محلّاتى»، از نويسندگان و مترجمين معاصر است كه خود در شرح زندگانيش چنين مى‌گويد: «در رمضان سال در محلات متولد شدم. دوران كودكى تا دوازده سالگى را در محلّات سپرى كردم و تحصيلات ابتدايى را در آن جا نزد برادران مجد كه هر دو معلّم بودند، فرا گرفتم. پس از آن به همراه مرحوم پدرم كه از عالمان محلّات و از شاگردان حاج شيخ عبدالكريم حائرى(ره) بود، به قم آمدم و تا كلاس ششم ابتدايى در مدرسه باقريّه كه در جنوب مدرسه فيضيّه قرار داشت و تحت نظر مرحوم برقعى اداره مى‌شد، تحصيل كردم.

سپس در اثر تشويق مرحوم پدرش به تحصيل علوم اسلامى پرداختم. قسمت‌هاى زيادى از دو جلد شرح لمعه را نزد حضرات آيةاللّه شهيد صدوقى و حجّة الاسلام شيخ اسداللّه نوراللّهى اصفهانى خواندم. قسمت عمده معالم‌الاصول را نيز نزد پدرم خواندم و بخشى از مطوّل را نزد آيةاللّه شهيد مطهّرى فرا گرفتم و نيز قسمت‌هايى از قوانين را از آيةاللّه شيخ عبدالجواد اصفهانى و قسمتى از كفايۀ‌الاصول را از آيةاللّه مجاهدى تبريزى و قسمت ديگر آن را نزد حضرت آيةاللّه سيّد محمد باقر طباطبائى بروجردى بهره بردم. سپس در درس خارج فقه و اصول حضرت امام(ره) حاضر شدم و بيش‌ترين استفاده درس خارج من، از ايشان بود؛ به طورى كه اغلب درس‌هاى ايشان را مى‌نوشتم كه الآن نسخه‌هاى دست‌نويس آن‌ها موجود است.

هم‌چنين حدود هفت سال در درس خارج آيۀ‌اللّه بروجردى(ره) حاضر شدم. در اين بين مدّتى در درس تفسير مرحوم استاد علّامه طباطبائى هم حاضر شدم و به كمك جمعى از دوستان در استنساخ تفسير الميزان نيز شركت داشتم. همين مسئله سبب شد تا گاه‌گاهى برخى از مسائل پيچيده و غامض تفسيرى را در جلسات خصوصى از ايشان پرسيده، استفاده‌هايى ببرم. تا سالى كه امام(ره) به تركيه تبعيد شد، در جلسات درس فقه و اصول ايشان حضور مى‌يافتم و از آن پس در سال 1344ش و پس از تبعيد حضرت امام به تركيه، ناچار به تهران هجرت كردم و در محلّه درخونگاه تهران اقامت گزيدم و در مسجد امام صادق(ع) كه تازه بنا شده بود، به اقامه نماز جماعت و بيان احكام الهى و تشكيل كلاس‌هاى درس براى برادران و خواهران و دانش‌جويان پرداختم. متأسّفانه اين برنامه‌ها با اين‌كه بسيار سودمند و مورد علاقه اهالى محلّ بود، بيش از حدود چهار ماه ادامه نداشت و با فوت پدرم پايان يافت. در اين سال‌ها، سفرهاى مكرّرى هم به كشور عراق داشتم و چند ماهى هم در نجف اشرف از درس‌هاى خارج آيةاللّه حكيم و آيةاللّه سيّد محمود شاهرودى و اساتيد ديگر استفاده كردم.

پدرم سال‌ها در محلّات و قم سكونت داشت. او ايّام تحصيل را در قم و ايّام تعطيل را در محلّات به ارشاد و تبليغ مى‌پرداخت.

حدود سال‌هاى 1330ش بود كه جمعى از اهالى امام‌زاده قاسم شميران خدمت آيةاللّه بروجردى آمده، درخواست اعزام عالمى به امام‌زاده شميران كردند و اتّفاقاً پدرم نيز همان روز براى انجام كارى خدمت وى رفته بود و اين تقارن موجب شد كه مهاجرت به امام‌زاده قاسم شميران به ايشان پيشنهاد شود كه با اصرار آيةاللّه بروجردى و پس از استخاره، مرحوم پدرم موافقت كرد و سرانجام به تهران مهاجرت كرد و در امام‌زاده قاسم سكونت يافت. من نيز تا زمانى كه در قم بودم، در ايّام تعطيل و به‌خصوص در تابستان به جاى مرحوم پدرم به محلّات مى‌رفتم؛ امّا وقتى كه حضرت امام(ره) را به تركيه تبعيد كردند، بنده نيز به سبب گرفتارى‌هاى داخلى و محدوديّتى كه از سوى ساواك برايم فراهم شده بود، نتوانستم در قم بمانم و ناچار به تهران هجرت كردم و در مسجد امام صادق(ع) - واقع در محلّه درخونگاه - به اقامه نماز و نشر احكام مشغول شدم. هنوز برنامه‌هاى تبليغى‌ام سر و سامانى نيافته بود كه متأسّفانه فوت پدرم پيش آمد و اين برنامه ناتمام ماند.

پس از فوت وى، اهالى امام‌زاده قاسم نزد آيةاللّه سيّد احمد خوانسارى(ره) رفتند و از ايشان خواستند كه مرا به جاى پدرم به آن جا بفرستد. من نيز به سبب سرپرستى مادر و خواهرانم ناچار به پذيرش اين پيشنهاد شدم و به همان برنامه‌هايى كه داشتم، ادامه دادم. قبل از پيروزى انقلاب، توفيق بسيارى در تأليف، ترجمه و ساير امور علمى داشتم؛ زيرا اين جا محيطى آرام و بى‌سر و صدا است و براى تحقيقات علمى، مطالعه، تأليف و ترجمه جاى بسيار مناسبى است.

از همان سال‌هاى نخست تحصيل، علاقه وافرى به مطالعه حديث، تفسير و تاريخ داشتم و پيوسته در كنار درس‌هاى صرف، نحو، فقه، اصول و ساير درس‌ها و نيز در اوقات فراغت، از مطالعه كتاب‌هاى تاريخى، تفاسير شيعه و سنّى و احاديث اهل‌بيت(ع) غافل نبودم و به همين دليل، پيوسته در صدد تهيّه كتاب‌هايى در اين زمينه‌ها بودم؛ ولى متأسّفانه همواره با اين مشكلات مواجه بودم:

1- نداشتن بودجه كافى براى تهيّه كتاب

2- كمبود اين‌گونه كتاب‌ها در آن روزگار

3- وجود اغلاط فراوان و نامناسب بودن چاپ‌هاى سنگى كتاب‌هاى مورد نظر

به هر صورت، در اثر مراجعه به كتاب فروشى‌ها و كتاب‌خانه‌هاى عمومى با برخى از كتاب شناسان و اساتيد فنّ تصحيح و طبع كتاب آشنا شده و از كمك‌هاى فكرى آنان در راه رفع نياز خود استفاده كردم».

وى در ادامه سخنان خود، به چگونگى شكل‌گيرى چاپخانه و شركتى جهت چاپ كتب مذهبى اشاره كرده است كه ذكر آن در اين مقال ضرورتى ندارد.

آثار

برخى از آثار ايشان به شرح زير است:

زندگانى امام حسين(ع)، زندگانى اميرالمومنين(ع)، زندگانى حضرت فاطمه زهرا(س) و دختران آن حضرت، تاريخ اسلام: از پيدايش عرب تا پايان خلافت عثمان، تصحيح اثبات الهداه شيخ حرعاملى(صاحب وسائل الشيعه) در هفت جلد، ترجمه مقاتل الطالبين، ترجمه مفاتيح‌الجنان محدث قمى، ترجمه قسمت آخر اصول كافى، ترجمه روضه كافى در جلد، تحقيق و بررسى تأليفات شيخ طوسى و شروح و تعليقات آن‌ها، ترجمه سيره ابن‌هشام در جلد، كيفر گناه، آداب معاشرت در اسلام، راه مبارزه با گناه، تاريخ انبياء در جلد.


وابسته‌ها

کتاب الطهارة / نوع اثر: کتاب / نقش: مصحح

الإرشاد في معرفة حجج الله علی العباد / نوع اثر: کتاب / نقش: مترجم

الإنصاف فی النص علی الأئمة الإثنی عشر آل محمد صلی الله علیه و سلم الأشراف / نوع اثر: کتاب / نقش: مترجم

صحیفه علویه / نوع اثر: کتاب / نقش: مترجم

الروضة من الکافی / نوع اثر: کتاب / نقش: مترجم

أصول کافي / نوع اثر: کتاب / نقش: مترجم

زندگانی محمد (ص) پیامبر اسلام: ترجمه سیرة النبویه / نوع اثر: کتاب / نقش: مترجم

تفسير نور الثقلين / نوع اثر: کتاب / نقش: مصحح

مجمع البيان في تفسير القرآن / نوع اثر: کتاب / نقش: مصحح

ترجمه تفسير مجمع البيان / نوع اثر: کتاب / نقش: ترجمه و تصحيح

[[ غرر الحکم و درر الکلم آمدی (ره) (به صورت موضوعی) با شرح و ترجمه فارسی. شامل بیش از پنج هزار از کلمات قصار امیرالمومنین علی بن ابی طالب (ع) (محلاتی)]] / نوع اثر: کتاب / نقش: مترجم و شارح

الإيقاظ من الهجعة بالبرهان على الرجعة / نوع اثر: کتاب / نقش: مصحح

مرآة العقول فی شرح أخبار آل الرسول / نوع اثر: کتاب / نقش: مصحح

التفسير / نوع اثر: کتاب / نقش: مصحح

كشف الغمة في معرفة الأئمة / نوع اثر: کتاب / نقش: حاشيه نويس

المناقب / نوع اثر: کتاب / نقش: مصحح

مقتضب الأثر في النصّ على الأئمة الإثنی عشر / نوع اثر: کتاب / نقش: معلق

زینب عقیله بنی هاشم / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده

درسهایی از: تاریخ تحلیلی اسلام / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده

زندگانی امیرالمومنین (ع) / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده

زندگانی امام صادق (ع) / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده

زندگانی حضرت فاطمه سلام الله علیها و دختران آن حضرت / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده

زندگانی حضرت محمد (ص) / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده

زندگینامه مقام معظم رهبری / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده

زندگانی امام حسن علیه السلام / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده

قرآن کریم / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده

کلیات مفاتیح نوین / نوع اثر: کتاب / نقش: مترجم

تاریخ اسلام / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده

وصایا الرسول صلی الله علیه و آله و الائمة علیهم السلام / نوع اثر: کتاب / نقش: تاليف و ترجمه

ترجمه مقاتل الطالبیین / نوع اثر: کتاب / نقش: مترجم

تمدن اسلام و عرب ترجمه حضارة العرب / نوع اثر: کتاب / نقش: مترجم

نگاهي کوتاه به زندگي حضرت فاطمه زهرا «س» و زينب کبري «س» / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده

نگاهی کوتاه به زندگی زينب کبری (س) / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده

خاطرات آيت الله سيد هاشم رسولي محلاتي / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده

زندگاني امام حسين عليه السلام / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده

أصول کافي / نوع اثر: کتاب / نقش: مترجم و شارح