ریاحی، محمدامین: تفاوت میان نسخه‌ها

    از ویکی‌نور
    جز (جایگزینی متن - ' ،' به '،')
     
    (۳۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۵ کاربر نشان داده نشد)
    خط ۱: خط ۱:
    <div class='wikiInfo'>
    <div class="wikiInfo">
    [[پرونده:NUR00976.jpg|بندانگشتی|ریاحی، محمد امین]]
    [[پرونده:NUR00976.jpg|بندانگشتی|ریاحی، محمد امین]]
    {| class="wikitable aboutAuthorTable" style="text-align:Right" |+ |
    {| class="wikitable aboutAuthorTable" style="text-align:Right" |+ |
    |-
    |-
    ! نام!! data-type='authorName'|ریاحی، محمد امین
    ! نام!! data-type="authorName" |ریاحی، محمد امین
    |-
    |-
    |نام های دیگر  
    |نام‎های دیگر  
    |data-type='authorOtherNames'|  
    | data-type="authorOtherNames" |  
    |-
    |-
    |نام پدر  
    |نام پدر  
    |data-type='authorfatherName'|
    | data-type="authorfatherName" |
    |-
    |-
    |متولد  
    |متولد  
    |data-type='authorbirthDate'|1302 هـ.ش
    | data-type="authorbirthDate" |1302ش
    |-
    |-
    |محل تولد
    |محل تولد
    |data-type='authorBirthPlace'|
    | data-type="authorBirthPlace" |خوى
    |-
    |-
    |رحلت  
    |رحلت  
    |data-type='authorDeathDate'|1388 هـ.ش یا 1430 هـ.ق
    | data-type="authorDeathDate" |1388ش یا 1430 ق
    |-
    |-
    |اساتید
    |اساتید
    |data-type='authorTeachers'|
    | data-type="authorTeachers" |[[فروزانفر، بدیع‌الزمان|بدیع‌الزمان فروزانفر]]
     
    [[اقبال آشتیانی، عباس|عباس اقبال آشتیانى]]
     
    [[بهار، محمدتقی|ملک‌الشعراى بهار]]
     
    [[بهمنیار، احمد|احمد بهمنیار]]
    |-
    |-
    |برخی آثار
    |برخی آثار
    |data-type='authorWritings'|
    | data-type="authorWritings" |[[گلگشت در شعر و اندیشه حافظ]]
    |-class='articleCode'
     
    [[رتبه الحیات]]
     
    [[مرصاد العباد]]
    |- class="articleCode"
    |کد مؤلف  
    |کد مؤلف  
    |data-type='authorCode'|AUTHORCODE976AUTHORCODE
    | data-type="authorCode" |AUTHORCODE00976AUTHORCODE
    |}
    |}
    </div>
    </div>


    '''محمدامین ریاحى''' (1302-1388ش)، ادیب، مورخ و شخصیت فرهنگى معاصر ایرانى، شاهنامه‌شناس و رئیس بنیاد شاهنامه، صاحب آثار پژوهشى در زمینه فرهنگ ایرانى و ادب پارسى
    == ولادت ==
    در یازدهم خرداد 1302ش، در «خوى»، در یکى از خاندان‌هاى قدیمى این شهر متولد شد.
    == تحصیلات ==
    تحصیلات ابتدایی را در دبستان خسروی و دوره اول دبیرستان را در دبیرستان خسروی خوی گذراند، پس از آغاز جنگ جهانى دوم و اشغال آذربایجان توسط نیروهاى خارجى، در سال 1321، براى ادامه تحصیل به تهران رفت و دوره دانشسراى مقدماتى را گذراند، سپس به ادامه تحصیل در دانشسراى عالى و دانشکده ادبیات دانشگاه تهران پرداخت.


    «محمدامين رياحى»، اديب، مورخ و شخصيت فرهنگى معاصر ايرانى، صاحب آثار پژوهشى در زمينه فرهنگ ايرانى و ادب پارسى، در يازدهم خرداد 1302ش، در «خوى»، در يكى از خاندان‌هاى قديمى اين شهر متولد شد. دوره‌هاى تحصيلات ابتدايى و دبيرستان را در خوى گذراند. پس از آغاز جنگ جهانى دوم و اشغال آذربايجان توسط نيروهاى خارجى، در سال 1321، براى ادامه تحصيل به تهران رفت و دوره دانشسراى مقدماتى را گذراند، سپس به ادامه تحصيل در دانشسراى عالى و دانشكده ادبيات دانشگاه تهران پرداخت.
    طى دوره تحصیل در دانشکده ادبیات، از درس‌هاى نسل اول اساتید برجسته این دانشگاه، از جمله [[فروزانفر، بدیع‌الزمان|بدیع‌الزمان فروزانفر]]، [[اقبال آشتیانی، عباس|عباس اقبال آشتیانى]]، [[بهار، محمدتقی|ملک‌الشعراى بهار]]، [[بهمنیار، احمد|احمد بهمنیار]]، [[عبدالعظيم قريب|عبدالعظیم قریب]] و [[ابراهيم پورداود|ابراهیم پورداود]] بهره گرفت. پس از آنکه در سال 1327، دوره لیسانس زبان و ادبیات فارسى را به پایان رساند، تحصیل در دوره دکترى را آغاز کرد.


    طى دوره تحصيل در دانشكده ادبيات، از درس‌هاى نسل اول اساتيد برجسته اين دانشگاه، از جمله بديع الزمان فروزانفر، [[اقبال آشتیانی، عباس|عباس اقبال آشتيانى]]، ملك‌الشعراى بهار، [[بهمنیار، احمد|احمد بهمنيار]]، عبدالعظيم قريب و ابراهيم پورداود بهره گرفت. پس از آنكه در سال 1327، دوره ليسانس زبان و ادبيات فارسى را به پايان رساند، تحصيل در دوره دكترى را آغاز كرد.
    در سال 1337، پس از دفاع از رساله دکترى خود با موضوع «تحقیق و تصحیح مرصاد العباد [[نجم رازی، عبدالله بن محمد|نجم‌الدین رازى]]»، به راهنمایى فروزانفر، درجه دکترى در زبان و ادبیات فارسى گرفت. به نوشته محمدعلى اسلامى ندوشن، وى، «یکى از آخرین کسان از نسل ادباى معتبر بود... که طى شصت سال در صحنه فرهنگ ایران حضور داشت و هرچه نوشت دقیق و قابل اعتماد بود.».


    در سال 1337، پس از دفاع از رساله دكترى خود با موضوع «تحقيق و تصحيح مرصاد العباد نجم الدين رازى»، به راهنمايى فروزانفر، درجه دكترى در زبان و ادبيات فارسى گرفت. به نوشته محمدعلى اسلامى ندوشن، وى، «يكى از آخرين كسان از نسل ادباى معتبر بود... كه طى شصت سال در صحنه فرهنگ ايران حضور داشت و هرچه نوشت دقيق و قابل اعتماد بود.
    محمدامین ریاحى، از سال 1327 که آغاز کار او در فرهنگ بود، دبیر و رئیس دبیرستان‌هایى در قم، گرگان، قزوین و تهران، رئیس دانشسراى گرگان (از 1330) و استاد دانشگاه تهران (تا 1357) بوده است. او از 1335، به مدت پنج سال عضو هیئت‌مؤلفان لغت‌نامه دهخدا بود. از سال 1327، عضو هیئت‌مدیره جامعه لیسانسیه‌هاى دانشسراى عالى بود.


    محمدامين رياحى، از سال 1327 كه آغاز كار او در فرهنگ بود، دبير و رئيس دبيرستان‌هايى در قم، گرگان، قزوين و تهران، رئيس دانشسراى گرگان (از 1330) و استاد دانشگاه تهران (تا 1357) بوده است. او از 1335، به مدت پنج سال عضو هيئت‌مؤلفان لغت‌نامه دهخدا بود. از سال 1327، عضو هيئت‌مديره جامعه ليسانسيه‌هاى دانشسراى عالى بود.
    در ابتداى سال 1340، عهده‌دار مدیرکلى وزارت فرهنگ شد و در مدت سه سال در پرتو تجربه‌هایى که طى سال‌هاى تدریس دبیرستانى از وضعیت نابسامان کتاب‌هاى درسى داشت، طرح سامان‌دهى و یکنواخت‌سازى کتاب‌هاى درسى دبیرستانى را بنیاد نهاد. هدف این طرح، خارج ساختن کتاب‌هاى درسى از میدان رقابت ناسالم ناشران و مؤلفان، قرار دادن کار تألیف و چاپ کتاب‌هاى درسى دبیرستانى در اختیار وزارت فرهنگ و تهیه کتاب‌هاى درسى دبیرستانى با کیفیت مناسب بود. طرح کتاب‌هاى درسى با وجود مخالفت‌ها و دخالت‌هاى گسترده ناشران و مؤلفان ذى‌نفع در تهیه و چاپ کتاب‌هاى درسى، طى چند مرحله به اجرا درآمد و نهایتا در سال 1342 با تأسیس سازمان کتاب‌هاى درسى وابسته به وزارت فرهنگ (بعداً وزارت آموزش و پرورش) براى تألیف کتاب‌هاى درسى جدید، موجبات ارتقاى کیفیت آموزش دبیرستانى را فراهم آورد.


    در ابتداى سال 1340، عهده‌دار مديركلى وزارت فرهنگ شد و در مدت سه سال در پرتو تجربه‌هايى كه طى سال‌هاى تدريس دبيرستانى از وضعيت نابسامان كتاب‌هاى درسى داشت، طرح سامان‌دهى و يكنواخت‌سازى كتاب‌هاى درسى دبيرستانى را بنياد نهاد. هدف اين طرح، خارج ساختن كتاب‌هاى درسى از ميدان رقابت ناسالم ناشران و مؤلفان، قرار دادن كار تأليف و چاپ كتاب‌هاى درسى دبيرستانى در اختيار وزارت فرهنگ و تهيه كتاب‌هاى درسى دبيرستانى با كيفيت مناسب بود. طرح كتاب‌هاى درسى با وجود مخالفت‌ها و دخالت‌هاى گسترده ناشران و مؤلفان ذى‌نفع در تهيه و چاپ كتاب‌هاى درسى، طى چند مرحله به اجرا درآمد و نهايتا در سال 1342 با تأسيس سازمان كتاب‌هاى درسى وابسته به وزارت فرهنگ (بعداً وزارت آموزش و پرورش) براى تأليف كتاب‌هاى درسى جديد، موجبات ارتقاى كيفيت آموزش دبيرستانى را فراهم آورد.
    دکتر محمدامین ریاحى، طى سال‌هاى بعد عهده‌دار چندین سمت فرهنگى از جمله رایزنى فرهنگى ایران در کشور ترکیه و تدریس در دانشگاه آنکارا (از 1342)، دبیرکلى هیئت امناى کتابخانه‌هاى عمومى کشور (از 1350)، نیابت ریاست فرهنگستان ادب و هنر ایران، ریاست دانشکده هنرهاى دراماتیک، ریاست بنیاد شاهنامه فردوسى (از 1354)، مشاور وزیر فرهنگ و هنر و وزارت آموزش و پرورش (1357) بود.


    دكتر محمدامين رياحى، طى سال‌هاى بعد عهده‌دار چندين سمت فرهنگى از جمله رايزنى فرهنگى ايران در كشور تركيه و تدريس در دانشگاه آنكارا (از 1342)، دبيركلى هيئت امناى كتابخانه‌هاى عمومى كشور (از 1350)، نيابت رياست فرهنگستان ادب و هنر ايران، رياست دانشكده هنرهاى دراماتيك، رياست بنياد شاهنامه فردوسى (از 1354)، مشاور وزير فرهنگ و هنر و وزارت آموزش و پرورش (1357) بود.
    == وفات ==
    دکتر محمدامین ریاحى، در پی بیماری قلبی درسن86 سالگی روز جمعه 25 اردیبهشت 1388 در بیمارستان ایران مهر در تهران درگذشت.


    == آثار ==
    == آثار ==


    از مشهورترین تألیفات محمدامین ریاحى مى‌توان به «سرچشمه‌هاى فردوسى‌شناسى»، «گلگشت در شعر و اندیشه حافظ»، «تاریخ خوى» و «زبان و ادب فارسى در قلمرو عثمانى» اشاره کرد که از نظر اصالت و دقت نظرهاى ابرازشده، مورد توجه ادب‌شناسان قرار داشته است.
    آثار دیگر وى، عبارتند از: «دیوان رشید یاسمى (گردآورى)»؛ «جهان‌نامه، تألیف محمد بن نجیب بکران (تصحیح)»؛ «داستانى به نام کتاب درسى»؛ «تاریخچه کتاب‌هاى درسى در ایران و گزارش اصلاح آن (تألیف)»؛ «مفتاح المعاملات، تألیف محمد بن ایوب طبرى (تصحیح)»؛ «مرصاد العباد، تألیف [[نجم رازی، عبدالله بن محمد|نجم‌الدین رازى]] (تصحیح)»؛ «رتبة الحیات، تألیف خواجه یوسف همدانى (تصحیح)»؛ «رسالة الطیور، تألیف [[نجم رازی، عبدالله بن محمد|نجم‌الدین رازى]] (تصحیح)»؛ «عالم‌آراى نادرى، تألیف محمدکاظم مروى (تصحیح)»؛ «کسایى مروزى، زندگى، اندیشه و شعر او (تألیف)»؛ «گلگشت در شعر و اندیشه حافظ (تألیف)»؛ «چهل گفتار در ادب و تاریخ و فرهنگ ایران (مجموعه مقالات)» و...


    از مشهورترين تأليفات محمدامين رياحى مى‌توان به «سرچشمه‌هاى فردوسى‌شناسى»، «گلگشت در شعر و انديشه حافظ»، «تاريخ خوى» و «زبان و ادب فارسى در قلمرو عثمانى» اشاره كرد كه از نظر اصالت و دقت نظرهاى ابرازشده، مورد توجه ادب‌شناسان قرار داشته است.
    آثار دکتر محمدامین ریاحى، در حوزه شناسایى و تصحیح متون کهن فارسى و کوشش‌هاى او در این زمینه، همچون «مرصاد العباد»، «نزهة المجالس» و... علاوه بر آنکه راهگشاى پژوهندگان متون فارسى از نظر روش تحقیق و تصحیح بوده، با توجه به یافته‌هاى تحقیقى ارائه‌شده در مقدمه‌ها و تعلیقات، همواره مورد استفاده و استناد پژوهشگران در حوزه‌هاى ادب و تاریخ و فرهنگ ایران قرار داشته است.


    آثار ديگر وى، عبارتند از: «ديوان رشيد ياسمى (گردآورى)»؛ «جهان‌نامه، تأليف محمد بن نجيب بكران (تصحيح)»؛ «داستانى به نام كتاب درسى»؛ «تاريخچه كتاب‌هاى درسى در ايران و گزارش اصلاح آن (تأليف)»؛ «مفتاح المعاملات، تأليف محمد بن ايوب طبرى (تصحيح)»؛ «مرصاد العباد، تأليف نجم الدين رازى (تصحيح)»؛ «رتبة الحيات، تأليف خواجه يوسف همدانى (تصحيح)»؛ «رسالة الطيور، تأليف نجم الدين رازى (تصحيح)»؛ «عالم‌آراى نادرى، تأليف محمدكاظم مروى (تصحيح)»؛ «كسايى مروزى، زندگى، انديشه و شعر او (تأليف)»؛ «گلگشت در شعر و انديشه حافظ (تأليف)»؛ «چهل گفتار در ادب و تاريخ و فرهنگ ايران (مجموعه مقالات)» و...
    ==وابسته‌ها==
    {{وابسته‌ها}}


    آثار دكتر محمدامين رياحى، در حوزه شناسايى و تصحيح متون كهن فارسى و كوشش‌هاى او در اين زمينه، همچون «مرصاد العباد»، «نزهة المجالس» و... علاوه بر آنكه راهگشاى پژوهندگان متون فارسى از نظر روش تحقيق و تصحيح بوده، با توجه به يافته‌هاى تحقيقى ارائه‌شده در مقدمه‌ها و تعليقات، همواره مورد استفاده و استناد پژوهشگران در حوزه‌هاى ادب و تاريخ و فرهنگ ايران قرار داشته است.
    [[زبان و ادب فارسی در قلمرو عثمانی]]


    دكتر محمدامين رياحى، در 25 ارديبهشت 1388، در 86 سالگى در تهران درگذشت.
    [[رتبة الحيات]]


    [[مرصاد العباد]]


    == وابسته‌ها ==
    [[رباعیات مولانا]]
    [[گلگشت در شعر و اندیشه حافظ]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده


    [[رتبه الحیات]] / نوع اثر: کتاب / نقش: محقق
    [[نزهة المجالس]]


    [[مرصاد العباد]] / نوع اثر: کتاب / نقش: محقق
    [[گلگشت در شعر و اندیشه حافظ]]  


    [[رده:زندگی‌نامه]]
    [[رده:زندگی‌نامه]]
    [[رده:استادان دانشگاه]]
    [[رده:ادیبان]]
    [[رده:مورّخان]]
    [[رده:مصححان]]
    [[رده:درگذشتگان 1388]]
    [[رده:مدیران]]

    نسخهٔ کنونی تا ‏۱۵ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۱۸

    ریاحی، محمد امین
    نام ریاحی، محمد امین
    نام‎های دیگر
    نام پدر
    متولد 1302ش
    محل تولد خوى
    رحلت 1388ش یا 1430 ق
    اساتید بدیع‌الزمان فروزانفر

    عباس اقبال آشتیانى

    ملک‌الشعراى بهار

    احمد بهمنیار

    برخی آثار گلگشت در شعر و اندیشه حافظ

    رتبه الحیات

    مرصاد العباد

    کد مؤلف AUTHORCODE00976AUTHORCODE

    محمدامین ریاحى (1302-1388ش)، ادیب، مورخ و شخصیت فرهنگى معاصر ایرانى، شاهنامه‌شناس و رئیس بنیاد شاهنامه، صاحب آثار پژوهشى در زمینه فرهنگ ایرانى و ادب پارسى

    ولادت

    در یازدهم خرداد 1302ش، در «خوى»، در یکى از خاندان‌هاى قدیمى این شهر متولد شد.

    تحصیلات

    تحصیلات ابتدایی را در دبستان خسروی و دوره اول دبیرستان را در دبیرستان خسروی خوی گذراند، پس از آغاز جنگ جهانى دوم و اشغال آذربایجان توسط نیروهاى خارجى، در سال 1321، براى ادامه تحصیل به تهران رفت و دوره دانشسراى مقدماتى را گذراند، سپس به ادامه تحصیل در دانشسراى عالى و دانشکده ادبیات دانشگاه تهران پرداخت.

    طى دوره تحصیل در دانشکده ادبیات، از درس‌هاى نسل اول اساتید برجسته این دانشگاه، از جمله بدیع‌الزمان فروزانفر، عباس اقبال آشتیانى، ملک‌الشعراى بهار، احمد بهمنیار، عبدالعظیم قریب و ابراهیم پورداود بهره گرفت. پس از آنکه در سال 1327، دوره لیسانس زبان و ادبیات فارسى را به پایان رساند، تحصیل در دوره دکترى را آغاز کرد.

    در سال 1337، پس از دفاع از رساله دکترى خود با موضوع «تحقیق و تصحیح مرصاد العباد نجم‌الدین رازى»، به راهنمایى فروزانفر، درجه دکترى در زبان و ادبیات فارسى گرفت. به نوشته محمدعلى اسلامى ندوشن، وى، «یکى از آخرین کسان از نسل ادباى معتبر بود... که طى شصت سال در صحنه فرهنگ ایران حضور داشت و هرچه نوشت دقیق و قابل اعتماد بود.».

    محمدامین ریاحى، از سال 1327 که آغاز کار او در فرهنگ بود، دبیر و رئیس دبیرستان‌هایى در قم، گرگان، قزوین و تهران، رئیس دانشسراى گرگان (از 1330) و استاد دانشگاه تهران (تا 1357) بوده است. او از 1335، به مدت پنج سال عضو هیئت‌مؤلفان لغت‌نامه دهخدا بود. از سال 1327، عضو هیئت‌مدیره جامعه لیسانسیه‌هاى دانشسراى عالى بود.

    در ابتداى سال 1340، عهده‌دار مدیرکلى وزارت فرهنگ شد و در مدت سه سال در پرتو تجربه‌هایى که طى سال‌هاى تدریس دبیرستانى از وضعیت نابسامان کتاب‌هاى درسى داشت، طرح سامان‌دهى و یکنواخت‌سازى کتاب‌هاى درسى دبیرستانى را بنیاد نهاد. هدف این طرح، خارج ساختن کتاب‌هاى درسى از میدان رقابت ناسالم ناشران و مؤلفان، قرار دادن کار تألیف و چاپ کتاب‌هاى درسى دبیرستانى در اختیار وزارت فرهنگ و تهیه کتاب‌هاى درسى دبیرستانى با کیفیت مناسب بود. طرح کتاب‌هاى درسى با وجود مخالفت‌ها و دخالت‌هاى گسترده ناشران و مؤلفان ذى‌نفع در تهیه و چاپ کتاب‌هاى درسى، طى چند مرحله به اجرا درآمد و نهایتا در سال 1342 با تأسیس سازمان کتاب‌هاى درسى وابسته به وزارت فرهنگ (بعداً وزارت آموزش و پرورش) براى تألیف کتاب‌هاى درسى جدید، موجبات ارتقاى کیفیت آموزش دبیرستانى را فراهم آورد.

    دکتر محمدامین ریاحى، طى سال‌هاى بعد عهده‌دار چندین سمت فرهنگى از جمله رایزنى فرهنگى ایران در کشور ترکیه و تدریس در دانشگاه آنکارا (از 1342)، دبیرکلى هیئت امناى کتابخانه‌هاى عمومى کشور (از 1350)، نیابت ریاست فرهنگستان ادب و هنر ایران، ریاست دانشکده هنرهاى دراماتیک، ریاست بنیاد شاهنامه فردوسى (از 1354)، مشاور وزیر فرهنگ و هنر و وزارت آموزش و پرورش (1357) بود.

    وفات

    دکتر محمدامین ریاحى، در پی بیماری قلبی درسن86 سالگی روز جمعه 25 اردیبهشت 1388 در بیمارستان ایران مهر در تهران درگذشت.

    آثار

    از مشهورترین تألیفات محمدامین ریاحى مى‌توان به «سرچشمه‌هاى فردوسى‌شناسى»، «گلگشت در شعر و اندیشه حافظ»، «تاریخ خوى» و «زبان و ادب فارسى در قلمرو عثمانى» اشاره کرد که از نظر اصالت و دقت نظرهاى ابرازشده، مورد توجه ادب‌شناسان قرار داشته است.

    آثار دیگر وى، عبارتند از: «دیوان رشید یاسمى (گردآورى)»؛ «جهان‌نامه، تألیف محمد بن نجیب بکران (تصحیح)»؛ «داستانى به نام کتاب درسى»؛ «تاریخچه کتاب‌هاى درسى در ایران و گزارش اصلاح آن (تألیف)»؛ «مفتاح المعاملات، تألیف محمد بن ایوب طبرى (تصحیح)»؛ «مرصاد العباد، تألیف نجم‌الدین رازى (تصحیح)»؛ «رتبة الحیات، تألیف خواجه یوسف همدانى (تصحیح)»؛ «رسالة الطیور، تألیف نجم‌الدین رازى (تصحیح)»؛ «عالم‌آراى نادرى، تألیف محمدکاظم مروى (تصحیح)»؛ «کسایى مروزى، زندگى، اندیشه و شعر او (تألیف)»؛ «گلگشت در شعر و اندیشه حافظ (تألیف)»؛ «چهل گفتار در ادب و تاریخ و فرهنگ ایران (مجموعه مقالات)» و...

    آثار دکتر محمدامین ریاحى، در حوزه شناسایى و تصحیح متون کهن فارسى و کوشش‌هاى او در این زمینه، همچون «مرصاد العباد»، «نزهة المجالس» و... علاوه بر آنکه راهگشاى پژوهندگان متون فارسى از نظر روش تحقیق و تصحیح بوده، با توجه به یافته‌هاى تحقیقى ارائه‌شده در مقدمه‌ها و تعلیقات، همواره مورد استفاده و استناد پژوهشگران در حوزه‌هاى ادب و تاریخ و فرهنگ ایران قرار داشته است.

    وابسته‌ها