صدر التواريخ

    از ویکی‌نور
    صدر التواریخ
    صدر التواريخ
    پدیدآورانمشیری، محمد (مصحح) اعتماد‌السلطنه، محمدحسن (نويسنده)
    عنوان‌های دیگرتاریخ صدور قاجار شرح حال یازده نفر از صدر اعظم‌های پادشاهان قاجار
    ناشرروزبهان
    مکان نشرتهران - ایران
    سال نشر1357 ش
    چاپ2
    موضوعایران - تاریخ - قاجاریان، 1193 - 1344ق. نخست وزیران - ایران
    زبانفارسی
    تعداد جلد1
    کد کنگره
    ‏DSR‎‏ ‎‏1329‎‏ ‎‏/‎‏الف‎‏6‎‏ص‎‏4‎‏



    "صدرالتواريخ" كتابى است به زبان فارسى درباره شرح حال صدراعظم‌هاى شاهان قاجار از حاج ابراهيم خان كلانتر تا ميرزا على‌اصغر خان امين‌السلطان نوشته محمدحسن خان اعتمادالسلطنه.

    اين كتاب در ماه شعبان سال 1309ق. نگاشته شده است.

    ساختار

    كتاب مشتمل بر مقدمه‌اى درباره كتاب و مؤلف آن به قلم محقق، ديباچه مؤلف و شرح حال 11 تن.

    گزارش محتوا

    اين كتاب شرح حال يازده نفر از صدراعظم‌هاى دودمان قاجار است كه مؤلف براى ميرزا على‌اصغر خان امين‌السلطان تدوين و تألیف نموده است.

    برخى گفته‌اند كه اين اثر از تأليفات ميرزا محمدحسين فروغى با دستيارى غلامحسين خان اديب‌الملك است؛ چنانكه در حاشيه صفحه يكى از نسخه‌هاى خطى آن محمدعلى فروغى طى يادداشتى اين اثر را از پدر خود دانسته است؛ اما مصحح نسخه حاضر در برنامه انتساب آن را به خود اعتمادالسلطنه صحيح‌تر مى‌داند.

    اسامى وزرايى كه شرح حال ايشان در اين كتاب آمده بدين شرح است:

    حاج ابراهيم شيرازى، ميرزا شفيع مازندرانى، حاج محمدحسين صدر اصفهانى، ميرزا ابوالقاسم قائم مقام، حاج ميرزا آقاسى، ميرزا تقى‌خان اميركبير، ميرزا آقاخان نورى، ميرزا محمدخان سپهسالار اعظم، ميرزا حسين‌خان مشيرالدوله، ميرزا يوسف مستوفى‌الممالك، ميرزا على‌اصغر خان امين‌السلطان.

    وضعيت كتاب

    كتاب مشتمل بر پاورقى‌هايى مفصل به قلم محقق، آقاى محمد مشيرى و فهرست‌هاى ذيل مى‌باشد:

    نام كسان، نام‌ها و اصطلاحات مربوط به فرق و اديان و قبايل و نسبت‌ها و غيره، نام جاى‌ها، نام كتاب‌ها، تصاوير و فهرست نام تأليفات اعتمادالسلطنه.

    منابع مقاله

    1- ططرى، على، نقد و نظرى بر شخصيت و آثار محمدحسن اعتمادالسلطنه، اطلاع رسانى و كتاب‌دارى، پيام بهارستان، تير1384، ش49، ص6-13.

    2- مقدمه محقق.

    3- ديباچه مؤلف.

    4- آل داود، سيدعلى، دائرةالمعارف بزرگ اسلامى، ج9، ص358-363.