عطاردی قوچانی، عزیزالله

    از ویکی‌نور
    عطاردی قوچانی، عزیزالله
    نام عطاردی قوچانی، عزیزالله
    نام های دیگر ج‍ن‍وش‍ان‍ی‌، ع‍زی‍زال‍ل‍ه‌

    ع‍طاردی‌، ع‍زی‍زال‍ل‍ه‌

    ع‍طاردی‌ ج‍ن‍وش‍ان‍ی‌، ع‍زی‍زال‍ل‍ه‌

    ق‍وچ‍ان‍ی‌، ع‍زی‍زال‍ل‍ه‌

    نام پدر حجی محمد عطاردی
    متولد 1307 هـ.ش
    محل تولد روستای بیگلر از توابع قوچان
    رحلت ۳ مرداد ۱۳۹۳ش
    اساتید سید محسن حکیم، سید ابوالقاسم خوئی، سید محمد هادی میلانی، آقا بزرگ تهرانی، عبدالحسین امینی
    برخی آثار مسند الامام امیر المومنین(ع)، مسند فاطمه الزهرا(س)، مسند الامام مجتبی(ع)، مسندالامام الحسین شهید(ع، فرهنگ خراسان
    کد مولف AUTHORCODE904AUTHORCODE


    ولادت

    عزيزالله عطاردى(1307-1393ش) روز پنجم آذر 1307ش برابر با هشتم جمادی الثانی 1247ق در روستای «بگلر» از توابع شهرستان قوچان در خراسان بزرگ در خانواده ای متدین و مذهبی دیده به جهان گشود[۱].

    کسب علم و دانش

    او در حالى كه پنج سال بيشتر نداشت، حيات علمى خود را با آموختن قرآن آغاز كرد و پس از آن مطابق رسم روزگار به خواندن کتاب های فارسی مانند گلستان و بوستان سعدی روی آورد و سپس در جلسات قرائت قرآن شرکت نمود و علم تجوید را فرا گرفت [۲].

    در سال 1327 به حوزه مشهد رفت. در سال 1331 راهى تهران گرديد و كار تصحيح متون را آغاز نمود. نخستين كار او استخراج غلطنامه فروع كافى مى‌باشد. مرحوم استاد على‌اكبر غفارى در اين باره چنين نگاشته است: «هذا و أشكر جميل مساعى شقيقى الفاضل الشيخ عزيزاللَّه العطاردى حيث عاضدنى فى تصحيحه المطبعى فشكر له ثمّ شكر».

    در سال 1343 عازم عتبات عالیات و سپس حوزه علمیه نجف شد و از محضر بزرگان آن روز نجف بهره برد.اما گرمای شدید آن دیار با طبع لطیف او نساخت و لذا پس از سالی اقامت به وطن مراجعت نمود.[۳].

    اساتید و مشایخ

    وی پس از سال ها تحصیل در حوزه های علمیه و تحقیق در متون اسلامی و مسافرت های علمی و تحقیقاتی در کشورهای مختلف ایران، عراق، سوریه، لبنان، عربستان، هند و پاکستان و حضور در مجالس اهل علم و فضل از اشخاص زیادی کسب فضل نمود و آن درجه از وثاقت و صداقت دست یافته بود که بتواند از آنان اجازه نقل حدیث و روایت دریافت دارند همانند:

    1. سید محسن حکیم (قدس سره)
    2. سید ابوالقاسم خوئی
    3. سید محمد هادی میلانی
    4. آقا بزرگ تهرانی -مولف الذریعه
    5. عبدالحسین امینی
    6. میرزا خلیل کمره‌ای
    7. شیخ محمد ابراهیم مدنی ختنی بخاری حنفی ساکن مدینه منوره[۴].

    آثار و تألیفات

    آثار ايشان از نظر موضوعى به چهار حوزه تقسيم مى‌گردد: حديث، تاريخ، جغرافيا و ادبيات.

    تلاش‌هاى استاد در زمينه نهج‌البلاغه: 1- تصحيح نهج‌البلاغه 2- معرفى چهل نسخه بسيار كهن از نهج‌البلاغه 3 - شناسايى و تحقيق و انتشار چند شرح كهن از نهج‌البلاغه 4- تاليف كتاب در دفاع از نهج‌البلاغه.

    همچنين كارهاى ايشان را از لحاظ موضوعى مى‌توان در موارد زير دسته‌بندى كرد:

    الف - تأليف و پژوهش، 28 عنوان ب - تصحيح، 9 عنوان ج - ترجمه، 9 عنوان د - فهرست نگارى، 3 عنوان

    • مسند الامام امیر المومنین(ع)، ۲۵ جلد
    • مسند فاطمه الزهرا(س)
    • مسند الامام مجتبی(ع)
    • مسندالامام الحسین شهید(ع)، ۳ جلد
    • مسندالامام السجاد(ع)، ۲ جلد
    • مسند الامام الباقر(ع)، ۶ جلد
    • مسندالامام الصادق(ع)، ۲۲ جلد
    • مسندالامام الکاظم(ع)، ۳ جلد
    • مسندالامام الرضا(ع)
    • مسندالامام الجواد(ع)
    • مسندالامام الهادی(ع)
    • مسندالامام العسکری(ع)
    • اخبار الامام المهدی(ع)
    • کتاب ماروی عنهما (الباقر و الصادق)(ع)
    • کتاب ماروی حسن احدهما (الباقر و الصادق)(ع)
    • کتاب المضمرات و المرفوعات
    • رجال العروس، ۴ جلد
    • غریب الحدیث، ۴ جلد
    • معجم البلاد و الامکنه
    • مصادر تاج العروس
    • اخبار هارون الرشید
    • اخبار المامون
    • تاریخ خراسان در بیست و پنج هزار عنوان
    • تاریخ بجستان در یک هزار عنوان
    • دعبل الخزاعی شاعر اهل البیت
    • موسوعه الشیعه الامامیه
    • اللغات الفارسیه فی الحدیث و الادب العربی
    • الشریف الرضی مولف نهج البلاغه
    • اللغات الفارسیه فی تاج العروس
    • العطار دیون فی الحدیث و التاریخ و الادب


    آثار وی به زبان فارسی:

    • اخبار و آثار امام رضا(ع)، ۲ جلد
    • روایان امام رضا(ع)
    • ادعیه و زیارات مرویه از امام رضا(ع)
    • تاریخ آستان قدس رضوی، ۲ جلد
    • جوامع الحکم یا سخنان کوتاه امام رضا(ع)
    • فهرست راویان و یاران امام رضا(ع)
    • تاریخ مشهد مقدس
    • فرزندان و برادران امام کاظم(ع)
    • امیرالمومنین و نهج البلاغه
    • اجازات نهج البلاغه
    • زندگی حضرت عبدالعظیم و مسند او
    • فرهنگ خراسان در ۲۰ بخش و ۵۰ جلد
    • فرهنگ سیستان
    • جغرافیای خراسان
    • زندگی سیده نفسیه
    • فهرست تفسیر گازر
    • خراسان، نهج البلاغه و شاهنامه
    • پاسخ به شبهات وارده درباره نهج البلاغه
    • سیری در کتابخانه‌های هند و پاکستان
    • مخطوطات فارسی در مدینه منوره
    • آثار علمای خراسان در کتابخانه‌های جهان
    • گرد آورندگان سخنان علی قبل از سید رضی
    • تاریخ فرهنگی و سیاسی خبوشان
    • فرهنگ جغرافیایی شاهنامه
    • حکمت و ادب در شاهنامه
    • خداشناسی و دین در شاهنامه
    • لغات عربی در شاهنامه
    • زن در شاهنامه
    • سفرنامه عطاردی
    • مشایخ حدیث در جماران طرشت (درشت) و کلین
    • شعرای تهران از قرن هفتم تا قرن دوازدهم
    • شرحی بر روضه الانوار سروش اصفهانی در مصائب کربلا


    آثار ترجمه‌ای وی به زبان فارسی:

    • ترجمه مقتل الحسین تأليف سید عبدالرزاق مقرم
    • ترجمه زندگانی زید شهید سید عبدالرزاق مقرم
    • ترجمه زندگانی امام سجاد سید عبدالرزاق مقرم
    • ترجمه اعلام الوری تأليف امین الاسلام طبرسی
    • ترجمه کتاب الغارات تأليف محمد بن ابراهیم ثقفی
    • ترجمه کتاب مشکوه الانوار تأليف طبرسی
    • ترجمه جلد پانزده بحار الانوار تأليف علامه مجلسی، ۲ جلد
    • ترجمه کتاب الارض و التربه الحسینیه
    • ترجمه النصایح الکافیه تأليف محمد بن عقیلی حضرمی
    • ترجمه مواعظ صدوق


    آثار تصحیحی وی به زبان فارسی:

    • تصحیح متون علمی، ادبی و تاریخی
    • تصحیح و مقابله نهج البلاغه با نسخه‌های قرن پنجم و قرن ششم
    • تصحیح و مقابله شرح نهج البلاغه تأليف قطب الدین راوندی کاشانی
    • تصحیح و مقابله شرح نهج البلاغه تأليف قطب الدین کیذری بیهقی
    • تصحیح و مقابله شرح نهج البلاغه از علی بن ناصر سرخسی
    • تصحیح و مقابله شرح نهج البلاغه از اعلام قرن ششم هجری
    • تصحیح و مقابله کتاب التدوین فی اخبار قزوین تأليف رافعی قزوینی
    • تصحیح و مقابله کلمات مکنونه تأليف فیض کاشانی
    • تصحیح کتاب اشراق السیاحه یا جغرافیای خراسان از جواد خراسانی
    • تصحیح جغرافیای نیمروز تأليف مهندس ذوالفقار کرمانی
    • تصحیح تقریرات خواجه رشید الدین فضل الله به قلم علامه حلی
    • مقدمه چاپ استناد نهج البلاغه تأليف امتیاز علی خان عرشی هندی

    خصایص اخلاقی

    خصايص اخلاقى و علمى و ويژگى‌هاى استاد عطاردى را مى‌توان در چند محور خلاصه كرد: 1. سخت‌كوشى؛ 2. استفاده از فرصت‌ها؛ 3. سفرهاى فراوان و آشنايى با شخصيت‌هاى علمى و كتاب خانه‌هاى معتبر جهان؛ 4. مطالعات ميدانى؛ 5. استقلال و خوداتّكايى.

    وفات

    عزیزالله عطاردی در سوم مرداد ۱۳۹۳ در تهران در سن ۸۶ سالگی درگذشت. پیکر او در تهران و مشهد تشییع شده و بنا به وصیتش در کنار مقبره شیخ طبرسی صاحب تفسیر مجمع البیان در حرم امام رضا(ع) در مشهد به خاک سپرده شد.

    پانویس

    1. رایحه،شماره 111، ص 11
    2. همان
    3. همان، ص 12
    4. همان


    وابسته‌ها


    زمین و تربت حسینی / نوع اثر: کتاب / نقش: مترجم

    کلمات مکنونة من علوم أهل الحکمة و المعرفة / نوع اثر: کتاب / نقش: مصحح

    مسند الإمام الرضا أبي الحسن علي إبن موسی علیهما السلام / نوع اثر: کتاب / نقش: گردآورنده

    اخبار و آثار حضرت امام رضا علیه السلام (ترجمه) / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده

    ترجمه مشکوة الانوار در اخلاق و مواعظ / نوع اثر: کتاب / نقش: مترجم

    المواعظ / نوع اثر: کتاب / نقش: مترجم

    مسند الإمام المجتبی أبي محمد الحسن بن علي عليهما السلام / نوع اثر: کتاب / نقش: گردآورنده

    مسند الإمام الشهيد أبي عبدالله الحسين بن علي عليهما السلام / نوع اثر: کتاب / نقش: گردآورنده

    مسند الإمام السجاد أبي محمد علي بن الحسين عليهما السلام / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده

    مسند الإمام الباقر أبي جعفر محمد بن علي عليهما السلام / نوع اثر: کتاب / نقش: گردآورنده

    مسند الإمام الصادق أبي عبدالله جعفر بن محمد عليهما السلام / نوع اثر: کتاب / نقش: گردآورنده

    مسند الإمام الکاظم أبي الحسن موسی بن جعفر عليهما السلام / نوع اثر: کتاب / نقش: گردآورنده

    مسند الإمام الجواد أبي جعفر محمد بن علي الرضا عليهما السلام / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده

    مسند الإمام الهادي أبي الحسن علي بن محمد عليهما السلام / نوع اثر: کتاب / نقش: گردآورنده

    مسند الإمام العسکري أبي محمد الحسن بن علي عليهما السلام / نوع اثر: کتاب / نقش: گردآورنده

    الغارات (ترجمه، عطاردی) / نوع اثر: کتاب / نقش: مترجم

    زندگانى چهارده معصوم عليهم السلام / نوع اثر: کتاب / نقش: مترجم

    اعلام نهج البلاغة (سرخسی) / نوع اثر: کتاب / نقش: محقق

    استناد نهج البلاغة / نوع اثر: کتاب / نقش: مقدمه‌نويس

    حدائق الحقائق فی شرح نهج البلاغة / نوع اثر: کتاب / نقش: محقق

    شرح نهج البلاغة (شارح قرن هشتم) / نوع اثر: کتاب / نقش: محقق

    نهج البلاغة (بنیاد نهج البلاغه) / نوع اثر: کتاب / نقش: محقق

    امیرالمومنین علیه السلام و نهج البلاغه (عطاردی) / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده

    علمای خراسان و نهج البلاغه / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده

    گردآورندگان سخنان امیرالمؤمنین علیه السلام قبل از سید رضی / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده

    ایمان و کفر از کتاب بحار الانوار / نوع اثر: کتاب / نقش: مترجم

    تفسیر گازر / نوع اثر: کتاب / نقش: گردآورنده

    التدوين في أخبار قزوين / نوع اثر: کتاب / نقش: محقق

    مسند فاطمة الزهراء عليها السلام / نوع اثر: کتاب / نقش: گردآورنده

    مسند الإمام الرضا أبي الحسن علي إبن موسی عليهما السلام / نوع اثر: کتاب / نقش: گردآورنده

    مسند حضرت عبدالعظیم حسنی علیه السلام / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده

    گردآورندگان سخنان امام امير المؤمنين(ع) قبل از علامه شريف رضي «مولف نهج البلاغه» / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده

    راویان امام رضا علیه السلام در مسند الرضا / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده

    ترجمه مسند ابا ابراهیم موسی بن جعفر الکاظم علیهما السلام / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده

    معجم البلاد و الأمکنة / نوع اثر: کتاب / نقش: گردآورنده

    المأمون عبدالله بن هارون الرشید / نوع اثر: کتاب / نقش: گردآورنده

    عطارد و عطاردی ها در حدیث، تاریخ و ادب / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده

    مسند الإمام أمیر المؤمنین علي بن أبي طالب علیه السلام / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده

    مسند امام هادی ابوالحسن علی بن محمد علیهما السلام / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده

    مسند امام مجتبی علیه السلام / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده

    مسند سیدالشهداء امام ابی عبدالله الحسین علیه السلام / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده

    تاریخ آستان قدس رضوی / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده

    اخبار و آثار حضرت امام رضا علیه السلام / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده

    مسند امام سجاد ابی محمد علی بن حسین علیهما السلام / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده

    مسند امام حسن بن علی العسکری علیهما السلام / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده

    نهمین کوکب آسمان ولایت / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده

    غرر الفرائد و درر القلائد من کلام الإمام أمیرالمؤمنین أبي الحسن علي بن أبي طالب علیه السلام / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده

    غریب الحدیث في تاج العروس / نوع اثر: کتاب / نقش: خلاصه کننده

    هارون الرشید / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده

    ترجمه مسند ابوجعفر امام باقر محمد بن علی بن الحسین علیهم السلام / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده

    المضمرات و المرسلات من أحادیث أهل البیت علیهم السلام / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده

    نهج البلاغة / نوع اثر: کتاب / نقش: مصحح

    رجال تاج العروس / نوع اثر: کتاب / نقش: خلاصه کننده

    مسند الإمام الکاظم أبي الحسن موسی بن جعفر عليهما السلام / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده

    مسند الإمام الرضا أبي الحسن علي ابن موسی عليهما السلام / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده

    جغرافیای نیمروز / نوع اثر: کتاب / نقش: گردآورنده

    مشایخ فقه و حدیث در جماران، کلین و درشت / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده

    منهاج البراعة في شرح نهج البلاغة / نوع اثر: کتاب / نقش: محقق

    مسند الإمام الجواد أبي جعفر محمد بن علي الرضا عليهما السلام / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده

    مسند الإمام العسکري أبي محمد الحسن بن علي عليهما السلام / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده

    مسند الإمام الهادي أبي الحسن علي بن محمد عليهما السلام / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده

    النصایح الکافیة لمن یتولی معاویة / نوع اثر: کتاب / نقش: مترجم

    روایت عشق / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده

    دعاها و زیارتهای حضرت امام رضا علیه السلام / نوع اثر: کتاب / نقش: گردآورنده