علم التصوف: تفاوت میان نسخه‌ها

    از ویکی‌نور
    جز (جایگزینی متن - 'علیهم السلام' به 'علیهم‌السلام')
    جز (جایگزینی متن - 'پور جوادی، نصر الله' به 'پورجوادی، نصرالله')
    خط ۶: خط ۶:
    | پدیدآوران =  
    | پدیدآوران =  
    [[مؤلف ناشناخته (قرن 5)]] (نويسنده)
    [[مؤلف ناشناخته (قرن 5)]] (نويسنده)
    [[پور جوادی، نصر الله ]] (محقق)
    [[پورجوادی، نصرالله ]] (محقق)
    [[سوری، محمد]] (محقق)
    [[سوری، محمد]] (محقق)
    |زبان
    |زبان

    نسخهٔ ‏۳۰ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۰۰

    علم التصوف
    علم التصوف
    پدیدآورانمؤلف ناشناخته (قرن 5) (نويسنده)

    پورجوادی، نصرالله (محقق)

    سوری، محمد (محقق)
    ناشرمؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ايران ** مطبعة شرکة التمدن الصناعیة
    مکان نشرآلمان - برلین ** ایران - تهران
    سال نشر1390ش
    چاپ1
    زبانعربی - فارسی
    تعداد جلد1
    نورلایبمطالعه و دانلود pdf

    علم التصوف نوشته نویسنده ناشناس، در حدود سال 400هجری قمری درباره معارف تصوف، به زبان عربی است که کار تصحیح و تحقیق آن‌را، نصرالله پورجوادی و محمد سوری عهده‌دار بوده‌اند.

    نصرالله پورجوادی در باره کتاب می‌گوید: کتابی که ما آن‌را «علم التصوف» نامیده‌ایم، مطابق با تنها نسخه خطی آن، که آغاز و انجام آن، افتاده‌است، مشتمل بر پنجاه‌وهفت باب است، آن‌چه که در این ابواب آمده‌است، علاوه بر آیات و سخنان پیامبران و ائمه علیهم‌السلام و صحابه و تابعان، اقوال و حکایت‌هایی است که از صوفیان قدیم بدون ذکر سند نقل شده‌است. [۱]

    کتاب «علم التصوف»، اساسا گردآوری اقوال صوفیه متقدم درباره موضوعات مختلفه صوفیانه و گاه اخلاقی است ولی مؤلف در چندجا، آراء و دیدگاه‌های خود را نیز، مطرح کرده‌است. [۲]

    در هنگام تصحیح نسخه خطی، ما متوجه شباهت این اثر با «تهذیب‌الأسرار» ابوسعد خرگوشی شدیم. نزدیکی کتاب «علم التصوف» به «تهذیب‌الأسرار» حتی بیش از نزدیکی آن به «گزیده در اخلاق وتصوف» است. [۳] ارتباط میان «علم التصوف» و «تهذیب‌الأسرار» موجب شد که ما بتوانیم در هنگام تصحیح متن، از «تهذیب‌الأسرار» به منزله نسخه‌بدل استفاده کنیم. . [۴]

    درباره نزدیکی کتاب «علم التصوف» به «تهذیب‌الأسرار» باید به یک نکته دیگر نیز اشاره‌کرد و آن علاقه هردو نویسنده به امامان شیعه است؛ البته، هم خرگوشی و هم نویسنده کتاب ما، همانند اکثر قریب به اتفاق صوفیان، اهل سنت بودند، ولی نکته این‌جاست که اهل سنت بودن ایشان، توأم با توجه خاص و حتی محبت به اهل‌بیت بوده‌است. [۵]

    مهم‌تر از مجهول‌بودن عنوان کتاب، ناشناخته‌بودن نویسنده است. احتمال می‌رود که در برگ اول نسخه خطی که افتاده‌است، ذکر شده‌باشد؛ متأسفانه مؤلف، نام خودرا در هیچ جای کتاب، نیاورده‌است؛ اما قراینی در کتاب هست که از روی آنها می‌توان به عصر مؤلف پی‌برد. [۶]

    از مجموع این قراین، می‌توان حدس زد که مؤلف، شخصی خراسانی و احتمالا نشاپوری، بوده و در هنگام جوانی، در اواسط قرن چهارم، سفرهایی به بین‌النهرین رفته و با صوفیان آن‌جا، صحبت داشته و گزارش‌هایی از ایشان شنیده، از جمله از یکی از اصحاب علی بن عبدالرحیم قناد، و سرانجام به خراسان بازگشته و کتاب خود را در اواخر همین‌قرن یا اوائل قرن‌پنجم، تألیف کرده‌است. [۷]

    پانویس

    1. ر.ک: مقدمه کتاب؛ ص20
    2. ر.ک: همان؛ ص22
    3. ر.ک: همان؛ ص25
    4. ر.ک: همان؛ ص26
    5. ر.ک: همان؛ ص31
    6. ر.ک: همان؛ ص33
    7. ر.ک: همان؛ ص35

    منبع مقاله

    مقدمه کتاب.

    وابسته‌ها