كتاب الحدود في الأصول

    از ویکی‌نور
    کتاب الحدود فی الاصول
    كتاب الحدود في الأصول
    پدیدآورانباجی، سلیمان بن خلف (نویسنده) حماد، نزیه (محقق)
    عنوان‌های دیگرکتاب الحدود فی الاصول
    ناشردار الآفاق العربية
    مکان نشرقاهره - مصر
    سال نشر1420 ق
    چاپ1
    شابک977-5797-47-9
    موضوعاصول فقه حدود (اصول فقه)
    زبانعربی
    تعداد جلد1
    کد کنگره
    ‏‎‏BP‎‏ ‎‏165‎‏ ‎‏/‎‏ب‎‏2‎‏ح‎‏3
    نورلایبمطالعه و دانلود pdf

    كتاب الحدود في الأصول، نوشته ابووليد سليمان بن خلف باجى اندلسى (متوفى 474ق)، با تحقيق نزيه حماد، رساله‌اى مختصر پيرامون تعريف اصطلاحات و واژگان مربوط به علم اصول است كه به زبان عربى و در سال 631ق، نوشته شده است[۱]

    ساختار

    كتاب با مقدمه محقق آغاز شده است. نویسنده در ابتدا، به تعريف «حد» و «علم ضرورى و نظرى» پرداخته و سپس ساير اصطلاحات كتاب را توضيح داده است كه برخى از آن‌ها عبارتند از: اعتقاد، جهل، شك، ظن، انقطاع، امر، بيان، تأثير، تأويل، ترجيح، تواتر، جايز، ظن، ظلم و...

    گزارش محتوا

    در مقدمه محقق، ابتدا زندگى‌نامه مفصلى از مؤلف ارائه گرديده و سپس، ضمن توضيحات مختصرى پيرامون كتاب و نسخ موجود از آن، به كتبى كه در زمينه حدود نوشته شده، اشاره شده است، مانند: «التعريفات» شريف جرجانى، «الكليات» ابوالبقاء كفوى و «كشاف اصطلاحات الفنون» تهانوى[۲]

    نوشتن كتاب در مورد فنون معروف و علوم مختلف و توضيح الفاظ و اصطلاحات متداول در آن علوم، همواره شيوه و روش علما بوده است و اثر حاضر نيز از جمله آن‌ها مى‌باشد.

    نویسنده در اين كتاب، به جمع‌آورى الفاظ متداول و اصطلاحات مربوط به علم اصول و توضيح و تشريح آن‌ها پرداخته است. وى در اين امر، در برخى موارد، به‌مناسبت مقام و موضوع مورد بحث، گاهى به توضيحات مختصر و كوتاه اكتفا نموده و در پاره‌اى موارد، به‌تفصيل سخن گفته است[۳]

    در برخى موارد، نویسنده تعريف و توضيح خاصى را براى اصطلاحات مذكور از طرف برخى از شيوخ يا معاصرين خويش ذكر مى‌كند، اما به آن اكتفا نكرده و به‌خاطر خلل و كاستى‌هاى آن تعريف، اعتراضات و اشكالات وارد بر آن را مطرح نموده و سپس تعريف بهتر، كامل‌تر و رساترى را ارائه كرده است[۴]

    روى‌هم‌رفته مى‌توان گفت اين اثر، كتابى ارزشمند و پربها است كه حتى علماى علم اصول و نويسندگان كتب اصولى از آن بى‌نياز نيستند[۵]

    وضعيت كتاب

    فهرست منابع مورد استفاده محقق، به‌همراه فهرست حدود و اصطلاحات مذكور در كتاب، به ترتيب حروف ابجدى، در انتهاى كتاب آمده است.

    در پاورقى‌ها، علاوه بر ذكر منابع[۶]، به توضيح برخى از كلمات و عبارات متن پرداخته شده است[۷]

    پانويس

    1. ر.ک: متن كتاب، ص80
    2. ر.ک: مقدمه، ص3-18
    3. ر.ک: همان، ص17
    4. ر.ک: همان
    5. ر.ک: همان
    6. ر.ک: پاورقى، ص7
    7. ر.ک: پاورقى، ص9

    منابع مقاله

    مقدمه و متن كتاب.