معيار العقول: تفاوت میان نسخه‌ها

    از ویکی‌نور
    جز (جایگزینی متن - 'همایی، جلال الدین' به 'همایی، جلال‌الدین')
    جز (جایگزینی متن - 'مقدمه نویس ' به 'مقدمه‌نویس ')
    برچسب‌ها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه
     
    (۱۷ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد)
    خط ۱: خط ۱:
    <div class='wikiInfo'>
    {{جعبه اطلاعات کتاب
    [[پرونده:NUR01731J1.jpg|بندانگشتی|معیار العقول]]
    | تصویر =NUR01731J1.jpg
    {| class="wikitable aboutBookTable" style="text-align:Right"
    | عنوان =معیار العقول
    |+ |
    | عنوان‌های دیگر =
    |-
    | پدیدآوران =  
    ! نام کتاب!! data-type='bookName'|معیار العقول
    [[ابن سینا، حسین بن عبدالله]] (نویسنده)
    |-
    |نام های دیگر کتاب
    |data-type='otherBookNames'|
    |-
    |پدیدآورندگان
    |data-type='authors'|[[ابن‌سینا، حسین بن عبدالله]] (نويسنده)


    [[همایی، جلال‌الدین]] (مقدمه نویس و مصحح)
    [[همایی، جلال‌الدین]] (مقدمه‌نویس و مصحح)
    |-
    | زبان =فارسی
    |زبان  
    | کد کنگره =‏BBR‎‏ ‎‏552‎‏ ‎‏1300
    |data-type='language'|فارسی
    | موضوع =
    |-
    جرثقیل
    |کد کنگره  
    |data-type='congeressCode' style='direction:ltr'|‏BBR‎‏ ‎‏552‎‏ ‎‏1300
    |-
    |موضوع  
    |data-type='subject'|جرثقیل


    فلسفه اسلامی - متون قدیمی تا قرن 14
    فلسفه اسلامی - متون قدیمی تا قرن 14
    |-
    | ناشر =
    |ناشر  
    انجمن آثار ملی
    |data-type='publisher'|انجمن آثار ملی
    | مکان نشر =تهران - ایران
    |-
    | سال نشر =  
    |مکان نشر  
    |data-type='publishPlace'|تهران - ایران
    |-
    |سال نشر  
    |data-type='publishYear'|
    |-class='articleCode'
    |کد اتوماسیون
    |data-type='automationCode'|AUTOMATIONCODE1731AUTOMATIONCODE
    |}
    </div>


     
    | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE01731AUTOMATIONCODE
    == معرفى اجمالى ==
    | چاپ =1
     
    | تعداد جلد =1
     
    | کتابخانۀ دیجیتال نور =01731
    «معيار العقول» كتابى است در علم جرثقيل يا به تعبير امروزى مكانيك كه به زبان فارسى تأليف گرديده و نسبتش را به [[ابن سینا، حسین بن عبدالله|ابن سينا]] داده‌اند، البته دليلى بر اينكه بتوان آن را با اطمينان به وى نسبت داد، وجود ندارد، زيرا با نگاهى به آثار فارسى [[ابن سینا، حسین بن عبدالله|ابن سينا]]، همچون دانش‌نامه علائى يا رساله نبض و... كه در رديف آثار فارسى قرن چهارم و پنجم هجرى مى‌باشند و مقايسه آنها با اين رساله، به وضوح معلوم مى‌شود كه هيچ هم‌آهنگى بين آنها وجود ندارد و اين دو گونه ادبيات نمى‌تواند از قلم يك نفر باشد، لكن شهرت انتساب آن به [[ابن‌سینا، حسین بن عبدالله|شيخ الرئيس]]، ما را به تأملى درباره‌ى آن وامى‌دارد تا شايد توجيهى همچون دست‌برد ناسخان در متن كتاب يا عواملى از اين دست، ما را راضى كند تا به چشم رساله‌اى از بوعلى بدان بنگريم.
    | کتابخوان همراه نور =01731
    | کد پدیدآور =
    | پس از =
    | پیش از =
    }}
    '''معيار العقول''' تصنیف [[ابن سینا، حسین بن عبدالله|شیخ رئیس ابوعلی سینا]]، با مقدمه و حواشی و تصحیح [[همایی، جلال‌الدین|جلال‌الدین همائی]]، كتابى است در علم جرثقيل يا به تعبير امروزى مكانيك كه به زبان فارسى تأليف گرديده و نسبتش را به [[ابن سینا، حسین بن عبدالله|ابن سينا]] داده‌اند، البته دليلى بر اينكه بتوان آن را با اطمينان به وى نسبت داد، وجود ندارد، زيرا با نگاهى به آثار فارسى [[ابن سینا، حسین بن عبدالله|ابن سينا]]، همچون دانش‌نامه علائى يا رساله نبض و... كه در رديف آثار فارسى قرن چهارم و پنجم هجرى مى‌باشند و مقايسه آنها با اين رساله، به وضوح معلوم مى‌شود كه هيچ هم‌آهنگى بين آنها وجود ندارد و اين دو گونه ادبيات نمى‌تواند از قلم يك نفر باشد، لكن شهرت انتساب آن به [[ابن سینا، حسین بن عبدالله|شيخ الرئيس]]، ما را به تأملى درباره‌ى آن وامى‌دارد تا شايد توجيهى همچون دست‌برد ناسخان در متن كتاب يا عواملى از اين دست، ما را راضى كند تا به چشم رساله‌اى از بوعلى بدان بنگريم.


    در هر صورت، رساله، از ابوعلى باشد يا از دانشمندى ديگر، حكايت از آگاهى دانشمندان اسلامى به اين علم دارد، چنان‌كه پسران موسى بن شاكر نيز در اين علم كتاب‌هاى مهمى تأليف نموده‌اند.
    در هر صورت، رساله، از ابوعلى باشد يا از دانشمندى ديگر، حكايت از آگاهى دانشمندان اسلامى به اين علم دارد، چنان‌كه پسران موسى بن شاكر نيز در اين علم كتاب‌هاى مهمى تأليف نموده‌اند.


    == ساختار ==
    == ساختار ==
    كتاب حاضر، در پنج باب تنظيم شده است؛ باب اول و پنجم، فصل‌بندى ندارد، ولى باب دوم داراى پنج فصل و باب سوم داراى سه فصل و باب چهارم داراى چهار فصل مى‌باشد.


    == گزارش محتوا ==
    باب اول<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/11589/1/25 متن کتاب، ص25]</ref>، در ذكر آلات جرثقيل، است كه عبارتند از: محور؛ فحل؛ بكره؛ لولب و اسفين. باب دوم، مشتمل بر پنج فصل است كه در آن هر يك از آلات جرثقيل، توضيح داده شده‌اند و وظيفه و موقعيت هر كدام همراه اشكالى كه نمايان‌گر آنهاست، معين گرديده‌اند. باب سوم، در به فعليت درآوردن محور، بكره و فحل است؛ يعنى طرز استفاده از هر كدام را توضيح مى‌دهد؛ براى مثال مى‌گويد: براى بلند كردن هزار من بار با استفاده از اين آلات چه ترتيبى بايد اتخاذ كرد. اين باب نيز همراه با اشكالى است تا مخاطب راحت‌تر با مقصود مؤلف آشنا و چيزهايى كه مى‌خواند كاربردى‌تر گردد. باب چهارم، در تركيب اين آلات و ادوات است كه در چهار فصل مى‌باشد: فصل اول، در تركيب محور بكره است كه براى مثال در هنگام بالا بردن ده هزار من بار كاربرد دارد.


    كتاب حاضر، در پنج باب تنظيم شده است؛ باب اول و پنجم، فصل‌بندى ندارد، ولى باب دوم داراى پنج فصل و باب سوم داراى سه فصل و باب چهارم داراى چهار فصل مى‌باشد.
    فصل دوم<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/11589/1/27 همان، ص27]</ref>، در تركيب محور و بيرم است كه در اين تركيب هم بالا كشيدن ده هزار من بار با نيروى دو من بار بالا خواهد رفت.


    == گزارش محتوا ==
    فصل سوم<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/11589/1/41 همان، ص41]</ref>، در تركيب محور و لولب است كه در اين‌جا نيز با نيروى دو من بار، ده هزار من بار جابه‌جا مى‌گردد.


    آخرين فصل<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/11589/1/50 همان، ص50]</ref> در تركيب آلات چهارگانه است كه با نيروى يك من بار، ده هزار من بار جابه‌جا مى‌شود.


    باب اول، در ذكر آلات جرثقيل، است كه عبارتند از: محور؛ فحل؛ بكره؛ لولب و اسفين. باب دوم، مشتمل بر پنج فصل است كه در آن هر يك از آلات جرثقيل، توضيح داده شده‌اند و وظيفه و موقعيت هر كدام همراه اشكالى كه نمايان‌گر آنهاست، معين گرديده‌اند. باب سوم، در به فعليت درآوردن محور، بكره و فحل است؛ يعنى طرز استفاده از هر كدام را توضيح مى‌دهد؛ براى مثال مى‌گويد: براى بلند كردن هزار من بار با استفاده از اين آلات چه ترتيبى بايد اتخاذ كرد. اين باب نيز همراه با اشكالى است تا مخاطب راحت‌تر با مقصود مؤلف آشنا و چيزهايى كه مى‌خواند كاربردى‌تر گردد. باب چهارم، در تركيب اين آلات و ادوات است كه در چهار فصل مى‌باشد: فصل اول، در تركيب محور بكره است كه براى مثال در هنگام بالا بردن ده هزار من بار كاربرد دارد.
    باب پنجم<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/11589/1/59 همان، ص59]</ref>، در ذكر مطالبى پراكنده راجع به برخى از مباحث پيشين است.


    فصل دوم، در تركيب محور و بيرم است كه در اين تركيب هم بالا كشيدن ده هزار من بار با نيروى دو من بار بالا خواهد رفت.
    == وضعيت كتاب ==


    فصل سوم، در تركيب محور و لولب است كه در اين‌جا نيز با نيروى دو من بار، ده هزار من بار جابه‌جا مى‌گردد.


    آخرين فصل در تركيب آلات چهارگانه است كه با نيروى يك من بار، ده هزار من بار جابه‌جا مى‌شود.
    فهرست اعلام رجال و فهرست مطالب، در پايان و توضيحات استاد [[همایی، جلال‌الدین|جلال‌الدين همايى]]، مصحح كتاب، در باب مطالب كتاب، در آغاز آمده است.


    باب پنجم، در ذكر مطالبى پراكنده راجع به برخى از مباحث پيشين است.
    ==پانویس ==
    <references/>


    == وضعيت كتاب ==


    [[رده:کتاب‌شناسی]]


    فهرست اعلام رجال و فهرست مطالب، در پايان و توضيحات استاد جلال‌الدين همايى، مصحح كتاب، در باب مطالب كتاب، در آغاز آمده است.
    [[رده:فلسفه، مذهب و روانشناسی]]


    [[رده:فلسفه اسلامی]]


    == پیوندها ==
    [[رده:عصر صاحب نظران فلسفه اسلامی]]
    [http://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Text/11589 مطالعه کتاب معیار العقول در پایگاه کتابخانه دیجیتال نور]
    [[رده:کتاب‌شناسی]]

    نسخهٔ کنونی تا ‏۲ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۴۷

    معیار العقول
    معيار العقول
    پدیدآورانابن سینا، حسین بن عبدالله (نویسنده) همایی، جلال‌الدین (مقدمه‌نویس و مصحح)
    ناشرانجمن آثار ملی
    مکان نشرتهران - ایران
    چاپ1
    موضوعجرثقیل فلسفه اسلامی - متون قدیمی تا قرن 14
    زبانفارسی
    تعداد جلد1
    کد کنگره
    ‏BBR‎‏ ‎‏552‎‏ ‎‏1300
    نورلایبمطالعه و دانلود pdf

    معيار العقول تصنیف شیخ رئیس ابوعلی سینا، با مقدمه و حواشی و تصحیح جلال‌الدین همائی، كتابى است در علم جرثقيل يا به تعبير امروزى مكانيك كه به زبان فارسى تأليف گرديده و نسبتش را به ابن سينا داده‌اند، البته دليلى بر اينكه بتوان آن را با اطمينان به وى نسبت داد، وجود ندارد، زيرا با نگاهى به آثار فارسى ابن سينا، همچون دانش‌نامه علائى يا رساله نبض و... كه در رديف آثار فارسى قرن چهارم و پنجم هجرى مى‌باشند و مقايسه آنها با اين رساله، به وضوح معلوم مى‌شود كه هيچ هم‌آهنگى بين آنها وجود ندارد و اين دو گونه ادبيات نمى‌تواند از قلم يك نفر باشد، لكن شهرت انتساب آن به شيخ الرئيس، ما را به تأملى درباره‌ى آن وامى‌دارد تا شايد توجيهى همچون دست‌برد ناسخان در متن كتاب يا عواملى از اين دست، ما را راضى كند تا به چشم رساله‌اى از بوعلى بدان بنگريم.

    در هر صورت، رساله، از ابوعلى باشد يا از دانشمندى ديگر، حكايت از آگاهى دانشمندان اسلامى به اين علم دارد، چنان‌كه پسران موسى بن شاكر نيز در اين علم كتاب‌هاى مهمى تأليف نموده‌اند.

    ساختار

    كتاب حاضر، در پنج باب تنظيم شده است؛ باب اول و پنجم، فصل‌بندى ندارد، ولى باب دوم داراى پنج فصل و باب سوم داراى سه فصل و باب چهارم داراى چهار فصل مى‌باشد.

    گزارش محتوا

    باب اول[۱]، در ذكر آلات جرثقيل، است كه عبارتند از: محور؛ فحل؛ بكره؛ لولب و اسفين. باب دوم، مشتمل بر پنج فصل است كه در آن هر يك از آلات جرثقيل، توضيح داده شده‌اند و وظيفه و موقعيت هر كدام همراه اشكالى كه نمايان‌گر آنهاست، معين گرديده‌اند. باب سوم، در به فعليت درآوردن محور، بكره و فحل است؛ يعنى طرز استفاده از هر كدام را توضيح مى‌دهد؛ براى مثال مى‌گويد: براى بلند كردن هزار من بار با استفاده از اين آلات چه ترتيبى بايد اتخاذ كرد. اين باب نيز همراه با اشكالى است تا مخاطب راحت‌تر با مقصود مؤلف آشنا و چيزهايى كه مى‌خواند كاربردى‌تر گردد. باب چهارم، در تركيب اين آلات و ادوات است كه در چهار فصل مى‌باشد: فصل اول، در تركيب محور بكره است كه براى مثال در هنگام بالا بردن ده هزار من بار كاربرد دارد.

    فصل دوم[۲]، در تركيب محور و بيرم است كه در اين تركيب هم بالا كشيدن ده هزار من بار با نيروى دو من بار بالا خواهد رفت.

    فصل سوم[۳]، در تركيب محور و لولب است كه در اين‌جا نيز با نيروى دو من بار، ده هزار من بار جابه‌جا مى‌گردد.

    آخرين فصل[۴] در تركيب آلات چهارگانه است كه با نيروى يك من بار، ده هزار من بار جابه‌جا مى‌شود.

    باب پنجم[۵]، در ذكر مطالبى پراكنده راجع به برخى از مباحث پيشين است.

    وضعيت كتاب

    فهرست اعلام رجال و فهرست مطالب، در پايان و توضيحات استاد جلال‌الدين همايى، مصحح كتاب، در باب مطالب كتاب، در آغاز آمده است.

    پانویس