نظم العقیان فی أعیان الأعیان: تفاوت میان نسخه‌ها

    از ویکی‌نور
    بدون خلاصۀ ویرایش
    جز (جایگزینی متن - 'ه ای ' به 'ه‌ای ')
     
    (۳۸ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد)
    خط ۱: خط ۱:
    <div class='wikiInfo'>
    {{جعبه اطلاعات کتاب
    [[پرونده:NUR11947J1.jpg|بندانگشتی|نظم العقيان في أعيان الأعيان]]
    | تصویر =NUR11947J1.jpg
    {| class="wikitable aboutBookTable" style="text-align:Right"
    | عنوان =نظم العقيان في أعيان الأعيان  
    |+ |
    | عنوان‌های دیگر =عنوان فرعی:: تراجم مشاهير القرن التاسع الهجری في مصر و سوريا و العراق و الحجاز و سائر العالم الاسلامى
    |-
    ! نام کتاب!! data-type='bookName'|نظم العقيان في أعيان الأعيان  
    |-
    |نام های دیگر کتاب
    |data-type='otherBookNames'|عنوان فرعي : : تراجم مشاهير القرن التاسع الهجري في مصر و سوريا و العراق و الحجاز و سائر العالم الاسلامي


    |-
    | پدیدآوران =
    |پدیدآورندگان
    [[سیوطی، عبدالرحمن بن ابی‌بکر]] (نویسنده)
    |data-type='authors'|[[سیوطی، عبدالرحمن بن ابی‌بکر]] (نويسنده)


    [[حتی، فیلیپ خوری]] (محقق)
    [[حتی، فیلیپ خوری]] (محقق)
    |-
    | زبان =عربی
    |زبان  
    | کد کنگره =‏BP‎‏ ‎‏54‎‏ ‎‏/‎‏س‎‏9‎‏ن‎‏6‎‏ ‎‏1300*  
    |data-type='language'|عربي
    | موضوع =
    |-
    1.اسلام - سرگذشت‌نامه
    |کد کنگره  
    2.مجتهدان و علما - سرگذشت‌نامه
    |data-type='congeressCode' style='direction:ltr'|‏BP‎‏ ‎‏54‎‏ ‎‏/‎‏س‎‏9‎‏ن‎‏6‎‏ ‎‏1300*  
    | ناشر =
    |-
    دار و مکتبة بيبليون  
    |موضوع  
    | مکان نشر =لبنان - جبيل
    |data-type='subject'|1.اسلام - سرگذشت نامه
    | سال نشر = 2005م
    2.مجتهدان و علما - سرگذشت نامه
    |-
    |ناشر  
    |data-type='publisher'|دار و مکتبة بيبليون  


    |-
    | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE11947AUTOMATIONCODE
    |مکان نشر
    | چاپ =1
    |data-type='publishPlace'|لبنان - جبيل
    | تعداد جلد =1
    |-
    | کتابخانۀ دیجیتال نور =11947
    |سال نشر
    | کتابخوان همراه نور =11947
    |data-type='publishYear'| 2005م
    | کد پدیدآور =
    |-class='articleCode'
    | پس از =
    |کد اتوماسیون
    | پیش از =
    |data-type='automationCode'|AUTOMATIONCODE11947AUTOMATIONCODE
    }}
    |}
    </div>


    '''نظم العقیان فی أعیان الأعیان'''، تألیف [[سیوطی، عبدالرحمن بن ابی‌بکر|عبدالرحمن بن ابوبکر سیوطی]] (متوفی 911ق)، مشتمل بر شرح حال تعدادی از سلاطین عثمانی و مغول، محدثین، شعرا، منجمین و رجال سیاسی است. اهمیت این اثر بدین لحاظ است که از برخی از شخصیت‌های آن در دیگر آثار نامی‌برده نشده است.


    == معرفی اجمالی ==
    [[حتی، فیلیپ خوری|فلیپ خوری حتی]] تحقیق کتاب را به انجام رسانده است.
    '''نظم العقیان فی أعیان الأعیان'''، تألیف [[سیوطی، عبدالرحمن بن ابی‌بکر|عبدالرحمن بن ابوبکر سیوطی]] (متوفی 911ق)، مشتمل بر شرح حال تعدادی از سلاطین عثمانی و مغول، محدثین، شعرا، منجمین و رجال سیاسی است. اهمیت این اثر بدین لحاظ است که از برخی از شخصیت‌های آن در دیگر آثار نامی برده نشده است.


    «حتی فلیپ خوری» تحقیق کتاب را به انجام رسانده است.
    == ساختار ==
    == ساختار ==
    کتاب با مقدمه ای به قلم محقق، در معرفی نویسنده، نسخه‌های کتاب و اهمیت آن آغاز شده است. پس از آن مقدمه نویسنده و شرح حال اعیان به ترتیب حروف الفبا ذکر شده است.
    کتاب با مقدمه‌ای به قلم محقق، در معرفی نویسنده، نسخه‌های کتاب و اهمیت آن آغاز شده است. پس از آن مقدمه نویسنده و شرح حال اعیان به ترتیب حروف الفبا ذکر شده است.


    == گزارش محتوا ==
    == گزارش محتوا ==
    فلیپ خوری حتی، درباره این کتاب می‌نویسد: «در بیروت به نسخه خطی جدیدی با نام »نظم العقیان فی أعیان الأعیان« تألیف حافظ جلال الدین عبدالرحمن بن ابوبکر سیوطی دست یافتم. این نسخه در 117 صفحه با خطی زیبا و تمیز به قطع بزرگ بود. پس از جستجو مشخص شد که این نسخه خطی از یک نسخه خطی قدیمی بی نظیر نقل شده است که در کتابخانه تیموریه قاهره موجود است. از احمد تیمور پاشا اجازه خواستم که دو نسخه را با هم مقابله کنم و نسخه مادر را عاریه گرفتم»<ref>ر.ک: حتی، فلیپ، ص309-308</ref>.
    [[حتی، فیلیپ خوری|فلیپ خوری حتی]]، درباره این کتاب می‌نویسد: «در بیروت به نسخه خطی جدیدی با نام «نظم العقیان فی أعیان الأعیان» تألیف حافظ جلال‌الدین عبدالرحمن بن ابوبکر سیوطی دست یافتم. این نسخه در 117 صفحه با خطی زیبا و تمیز به قطع بزرگ بود. پس از جستجو مشخص شد که این نسخه خطی از یک نسخه خطی قدیمی بی نظیر نقل شده است که در کتابخانه تیموریه قاهره موجود است. از احمد تیمور پاشا اجازه خواستم که دو نسخه را با هم مقابله کنم و نسخه مادر را عاریه گرفتم»<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/19738/308 ر.ک: حتی، فلیپ، ص309-308]</ref>


    وی سپس با معرفی نسخه خطی چنین می‌افزاید: «به تألیفات فرنگی و عربی در تاریخ آداب لغت عربی - که تألیفات برکلمان آلمانی، نکلسون انگلیسی، هوار فرانسوی و جرجی زیدان از آن جمله است - مراجعه کردم و هیچ کدام اشاره ای به این تألیف برای سیوطی نکرده‌اند. سیوطی که در سال‌های 911-849ق زندگی می‌کرده از سیصد اثر خود یاد نموده، اما در بین آنها »نظم العقیان« نیست. فلوگل (متوفی 1870م) خاورشناس آلمانی هم تعداد کتب سیوطی را 561 اثر دانسته و کتاب مورد بحث در بین آنها نیست»<ref>ر.ک: همان</ref>.
    وی سپس با معرفی نسخه خطی چنین می‌افزاید: «به تألیفات فرنگی و عربی در تاریخ آداب لغت عربی - که تألیفات برکلمان آلمانی، نکلسون انگلیسی، هوار فرانسوی و جرجی زیدان از آن جمله است - مراجعه کردم و هیچ کدام اشاره‌ای به این تألیف برای سیوطی نکرده‌اند. سیوطی که در سال‌های 911-849ق زندگی می‌کرده از سیصد اثر خود یاد نموده، اما در بین آنها» نظم العقیان «نیست. فلوگل (متوفی 1870م) خاورشناس آلمانی هم تعداد کتب سیوطی را 561 اثر دانسته و کتاب مورد بحث در بین آنها نیست»<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/19738/308 ر.ک: همان]</ref>


    فلیپ حتی از کشف الظنون حاجی خلیفه به عنوان منبعی یاد می‌کند که یک بار از عنوان «نظم» و بار دیگر با عنوان «اعیان» یاد کرده که شکی باقی نمی گذارد که سیوطی کتابی نوشته که عنوانش این بوده است. بنابراین احتمال دارد نسخه این کتاب بااینکه در زمان حاجی خلیفه معروف بوده، اکنون نادر و مفقود گردیده و نسخه تیموریه تنها نسخه موجود است و نسخه بیروت از آن نقل شده است<ref>همان</ref>.
    فلیپ حتی از [[كشف الظنون عن أسامي الكتب و الفنون|کشف الظنون]] حاجی خلیفه به عنوان منبعی یاد می‌کند که یک بار از عنوان «نظم» و بار دیگر با عنوان «اعیان» یاد کرده که شکی باقی نمی‌گذارد که سیوطی کتابینوشته که عنوانش این بوده است. بنابراین احتمال دارد نسخه این کتاب بااینکه در زمان حاجی خلیفه معروف بوده، اکنون نادر و مفقود گردیده و نسخه تیموریه تنها نسخه موجود است و نسخه بیروت از آن نقل شده است<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/19738/308 همان]</ref>


    در این کتاب دویست شرح حال از اعیان مرد و زن عالم اسلامی در قرن نهم هجری (پانزدهم میلادی) در مصر، سوریه، حجاز، عراق و‌اندلس از سلاطین عثمانی و مغول، قضات، محدثین، شعرا، منجمین و رجال سیاسی گردآوری شده است. بیشتر این افراد از معاصرین سیوطی هستند. برخی را سیوطی شخصاً می‌شناخته است. در شرح حال این اعلام، سیوطی سال میلاد و وفات، اسامی اساتید و مصنفات را ذکر کرده است<ref>ر.ک: مقدمه محقق، ص28</ref>.
    در این کتاب دویست شرح حال از اعیان مرد و زن عالم اسلامی در قرن نهم هجری (پانزدهم میلادی) در مصر، سوریه، حجاز، عراق و‌اندلس از سلاطین عثمانی و مغول، قضات، محدثین، شعرا، منجمین و رجال سیاسی گردآوری شده است. بیشتر این افراد از معاصرین سیوطی هستند. برخی را سیوطی شخصاً می‌شناخته است. در شرح حال این اعلام، سیوطی سال میلاد و وفات، اسامی اساتید و مصنفات را ذکر کرده است<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/17794/1/28 ر.ک: مقدمه محقق، ص28]</ref>


    این کتاب به منزله آینه ای است که در آن احوال اجتماعی و ادبی اواخر عصر ممالیک که مؤلف در آن زندگی می‌کرده منعکس شده است<ref>ر.ک: حتی، فلیپ، ص311</ref>.
    این کتاب به منزله آینه‌ای است که در آن احوال اجتماعی و ادبی اواخر عصر ممالیک که مؤلف در آن زندگی می‌کرده منعکس شده است<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/19738/311 ر.ک: حتی، فلیپ، ص311]</ref>


    آنچه بر اهمیت این کتاب می‌افزاید این است که برخی از اشخاص، جز در این منبع نشانی از آنها در دیگر منابع نمی یابیم<ref>ر.ک: مقدمه محقق، ص29</ref>.
    آنچه بر اهمیت این کتاب می‌افزاید این است که برخی از اشخاص، جز در این منبع نشانی از آنها در دیگر منابع نمی‌یابیم<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/17794/1/29 ر.ک: مقدمه محقق، ص29]</ref>


    نویسنده در شماره 53 از والدش کمال الدین ابوبکر ذکر کرده است. سیوطی که با عبارت «والدی الإمام العلامة ذوالفنون» از پدر یاد کرده است، به تاریخ دقیق ولادت اشاره نکرده و به طور تقریبی آن را در ابتدای قرن نهم دانسته است. پس از آن به علوم مختلفی که در آن تبحر داشته و تعدادی از شاگردان و آثار او اشاره کرده است<ref>ر.ک: متن کتاب، ص95</ref>.
    نویسنده در شماره 53 از والدش کمال‌الدین ابوبکر ذکر کرده است. سیوطی که با عبارت «والدی الإمام العلامة ذوالفنون» از پدر یاد کرده است، به تاریخ دقیق ولادت اشاره نکرده و به طور تقریبی آن را در ابتدای قرن نهم دانسته است. پس از آن به علوم مختلفی که در آن تبحر داشته و تعدادی از شاگردان و آثار او اشاره کرده است<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/17794/1/95 ر.ک: متن کتاب، ص95]</ref>


    اگرچه درباره برخی اعلام مانند شمس الدین نواجی (متوفی 859ق) به ده اثر و بیش از پنجاه بیت از اشعارش اشاره شده است، درباره برخی، اطلاعات ‌اندکی ارائه شده؛ چنان که درباره مدین صوفی (متوفی 862ق) تنها به عبارت «مدین بن احمد شیخ عارف مسلک و یکی از مشاهیر است که در ربیع الاول سال 851 درگذشت» بسنده شده است<ref>ر.ک: همان، ص175</ref>.
    اگرچه درباره برخی اعلام مانند شمس‌الدین نواجی (متوفی 859ق) به ده اثر و بیش از پنجاه بیت از اشعارش اشاره شده است، درباره برخی، اطلاعات ‌اندکی ارائه شده؛ چنان که درباره مدین صوفی (متوفی 862ق) تنها به عبارت «مدین بن احمد شیخ عارف مسلک و یکی از مشاهیر است که در ربیع الاول سال 851 درگذشت» بسنده شده است<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/17794/1/175 ر.ک: همان، ص175]</ref>


    همچنین فراوان از حکام نام برده؛ چنان که در شماره 59 از شریف برکات امیر مکه (متوفی 859ق) و اشعار او و در شماره 88 از مستکفی بالله سلیمان بن محمد حاکم عباسی (متوفی 855ق) نام برده است<ref>ر.ک: همان، ص100 و 117</ref>.
    همچنین فراوان از حکام نام برده؛ چنان که در شماره 59 از شریف برکات امیر مکه (متوفی 859ق) و اشعار او و در شماره 88 از مستکفی بالله سلیمان بن محمد حاکم عباسی (متوفی 855ق) نام برده است<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/17794/1/100 ر.ک: همان، ص100] و [https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/17794/1/117 117]</ref>


    == وضعیت کتاب ==
    == وضعیت کتاب ==
    فهرست مطالب در انتهای کتاب ذکر شده است. اختلاف نسخه‌ها، توضیحات محقق و ارجاع به دیگر منابع در پاورقی‌ها ذکر شده است.
    فهرست مطالب در انتهای کتاب ذکر شده است. اختلاف نسخه‌ها، توضیحات محقق و ارجاع به دیگر منابع در پاورقی‌ها ذکر شده است.
    ==پانویس ==
    ==پانویس==
    <references />
    <references/>


    == منابع مقاله ==
    == منابع مقاله ==
    #مقدمه و متن کتاب.
    #مقدمه و متن کتاب.
    #[[:noormags:998673|فیلیپ، حتی، «نظم العقیان فی أعیان الأعیان للعلامة جلال الدین السیوطی»، پایگاه مجلات تخصصی نور، مجله المجمع اللغة العربیة بدمشق، ذی الحجة 1343، العدد 55، ص308 تا 312]].
    #[[:noormags:376899|فیلیپ، حتی، «نظم العقیان فی أعیان الأعیان للعلامة جلال‌الدین السیوطی»، پایگاه مجلات تخصصی نور، مجله المجمع اللغة العربیة بدمشق، ذی الحجة 1343، العدد 55، ص308 تا 312]].


    == وابسته‌ها ==
    ==وابسته‌ها==
    {{وابسته‌ها}}


    ==پیوندها==
    [[نظم العقيان في أعيان الأعيان (مکتبة الثقافیة الدینیة)]]
    [http://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/17794 مطالعه کتاب نظم العقیان فی أعیان الأعیان در پایگاه کتابخانه دیجیتال نور]


    [[رده:کتاب‌شناسی]]
    [[رده:کتاب‌شناسی]]

    نسخهٔ کنونی تا ‏۱۲ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۲۹

    نظم العقيان في أعيان الأعيان
    نظم العقیان فی أعیان الأعیان
    پدیدآورانسیوطی، عبدالرحمن بن ابی‌بکر (نویسنده) حتی، فیلیپ خوری (محقق)
    عنوان‌های دیگرعنوان فرعی:: تراجم مشاهير القرن التاسع الهجری في مصر و سوريا و العراق و الحجاز و سائر العالم الاسلامى
    ناشردار و مکتبة بيبليون
    مکان نشرلبنان - جبيل
    سال نشر2005م
    چاپ1
    موضوع1.اسلام - سرگذشت‌نامه 2.مجتهدان و علما - سرگذشت‌نامه
    زبانعربی
    تعداد جلد1
    کد کنگره
    ‏BP‎‏ ‎‏54‎‏ ‎‏/‎‏س‎‏9‎‏ن‎‏6‎‏ ‎‏1300*
    نورلایبمطالعه و دانلود pdf

    نظم العقیان فی أعیان الأعیان، تألیف عبدالرحمن بن ابوبکر سیوطی (متوفی 911ق)، مشتمل بر شرح حال تعدادی از سلاطین عثمانی و مغول، محدثین، شعرا، منجمین و رجال سیاسی است. اهمیت این اثر بدین لحاظ است که از برخی از شخصیت‌های آن در دیگر آثار نامی‌برده نشده است.

    فلیپ خوری حتی تحقیق کتاب را به انجام رسانده است.

    ساختار

    کتاب با مقدمه‌ای به قلم محقق، در معرفی نویسنده، نسخه‌های کتاب و اهمیت آن آغاز شده است. پس از آن مقدمه نویسنده و شرح حال اعیان به ترتیب حروف الفبا ذکر شده است.

    گزارش محتوا

    فلیپ خوری حتی، درباره این کتاب می‌نویسد: «در بیروت به نسخه خطی جدیدی با نام «نظم العقیان فی أعیان الأعیان» تألیف حافظ جلال‌الدین عبدالرحمن بن ابوبکر سیوطی دست یافتم. این نسخه در 117 صفحه با خطی زیبا و تمیز به قطع بزرگ بود. پس از جستجو مشخص شد که این نسخه خطی از یک نسخه خطی قدیمی بی نظیر نقل شده است که در کتابخانه تیموریه قاهره موجود است. از احمد تیمور پاشا اجازه خواستم که دو نسخه را با هم مقابله کنم و نسخه مادر را عاریه گرفتم»[۱]

    وی سپس با معرفی نسخه خطی چنین می‌افزاید: «به تألیفات فرنگی و عربی در تاریخ آداب لغت عربی - که تألیفات برکلمان آلمانی، نکلسون انگلیسی، هوار فرانسوی و جرجی زیدان از آن جمله است - مراجعه کردم و هیچ کدام اشاره‌ای به این تألیف برای سیوطی نکرده‌اند. سیوطی که در سال‌های 911-849ق زندگی می‌کرده از سیصد اثر خود یاد نموده، اما در بین آنها» نظم العقیان «نیست. فلوگل (متوفی 1870م) خاورشناس آلمانی هم تعداد کتب سیوطی را 561 اثر دانسته و کتاب مورد بحث در بین آنها نیست»[۲]

    فلیپ حتی از کشف الظنون حاجی خلیفه به عنوان منبعی یاد می‌کند که یک بار از عنوان «نظم» و بار دیگر با عنوان «اعیان» یاد کرده که شکی باقی نمی‌گذارد که سیوطی کتابینوشته که عنوانش این بوده است. بنابراین احتمال دارد نسخه این کتاب بااینکه در زمان حاجی خلیفه معروف بوده، اکنون نادر و مفقود گردیده و نسخه تیموریه تنها نسخه موجود است و نسخه بیروت از آن نقل شده است[۳]

    در این کتاب دویست شرح حال از اعیان مرد و زن عالم اسلامی در قرن نهم هجری (پانزدهم میلادی) در مصر، سوریه، حجاز، عراق و‌اندلس از سلاطین عثمانی و مغول، قضات، محدثین، شعرا، منجمین و رجال سیاسی گردآوری شده است. بیشتر این افراد از معاصرین سیوطی هستند. برخی را سیوطی شخصاً می‌شناخته است. در شرح حال این اعلام، سیوطی سال میلاد و وفات، اسامی اساتید و مصنفات را ذکر کرده است[۴]

    این کتاب به منزله آینه‌ای است که در آن احوال اجتماعی و ادبی اواخر عصر ممالیک که مؤلف در آن زندگی می‌کرده منعکس شده است[۵]

    آنچه بر اهمیت این کتاب می‌افزاید این است که برخی از اشخاص، جز در این منبع نشانی از آنها در دیگر منابع نمی‌یابیم[۶]

    نویسنده در شماره 53 از والدش کمال‌الدین ابوبکر ذکر کرده است. سیوطی که با عبارت «والدی الإمام العلامة ذوالفنون» از پدر یاد کرده است، به تاریخ دقیق ولادت اشاره نکرده و به طور تقریبی آن را در ابتدای قرن نهم دانسته است. پس از آن به علوم مختلفی که در آن تبحر داشته و تعدادی از شاگردان و آثار او اشاره کرده است[۷]

    اگرچه درباره برخی اعلام مانند شمس‌الدین نواجی (متوفی 859ق) به ده اثر و بیش از پنجاه بیت از اشعارش اشاره شده است، درباره برخی، اطلاعات ‌اندکی ارائه شده؛ چنان که درباره مدین صوفی (متوفی 862ق) تنها به عبارت «مدین بن احمد شیخ عارف مسلک و یکی از مشاهیر است که در ربیع الاول سال 851 درگذشت» بسنده شده است[۸]

    همچنین فراوان از حکام نام برده؛ چنان که در شماره 59 از شریف برکات امیر مکه (متوفی 859ق) و اشعار او و در شماره 88 از مستکفی بالله سلیمان بن محمد حاکم عباسی (متوفی 855ق) نام برده است[۹]

    وضعیت کتاب

    فهرست مطالب در انتهای کتاب ذکر شده است. اختلاف نسخه‌ها، توضیحات محقق و ارجاع به دیگر منابع در پاورقی‌ها ذکر شده است.

    پانویس

    منابع مقاله

    1. مقدمه و متن کتاب.
    2. فیلیپ، حتی، «نظم العقیان فی أعیان الأعیان للعلامة جلال‌الدین السیوطی»، پایگاه مجلات تخصصی نور، مجله المجمع اللغة العربیة بدمشق، ذی الحجة 1343، العدد 55، ص308 تا 312.

    وابسته‌ها