وقعة الجمل: تفاوت میان نسخه‌ها

    از ویکی‌نور
    بدون خلاصۀ ویرایش
    بدون خلاصۀ ویرایش
     
    (۴۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۸ کاربر نشان داده نشد)
    خط ۱: خط ۱:
    <div class='wikiInfo'>
    {{جعبه اطلاعات کتاب
    [[پرونده:NUR02445J1.jpg|بندانگشتی|وقعة الجمل]]
    | تصویر =NUR02445J1.jpg
    {| class="wikitable aboutBookTable" style="text-align:Right"
    | عنوان =وقعة الجمل
    |+ |
    | عنوان‌های دیگر =
    |-
    | پدیدآوران =  
    ! نام کتاب!! data-type='bookName'|وقعة الجمل
    [[سید ضامن بن شدقم]] (نویسنده)
    |-
    |نام های دیگر کتاب
    |data-type='otherBookNames'|
    |-
    |پدیدآورندگان
    |data-type='authors'|[[ضامن بن شدقم]] (نويسنده)


    [[آل‌‌شبیب موسوی، تحسین]] (محقق)
    [[آل‌‌شبیب موسوی، تحسین]] (محقق)
    |-
    | زبان =عربی
    |زبان  
    | کد کنگره =‏BP‎‏ ‎‏37‎‏/‎‏95‎‏ ‎‏/‎‏ض‎‏2‎‏و‎‏7*
    |data-type='language'|عربی
    | موضوع =
    |-
    جنگ جمل، 36ق.
    |کد کنگره  
    |data-type='congeressCode' style='direction:ltr'|‏BP‎‏ ‎‏37‎‏/‎‏95‎‏ ‎‏/‎‏ض‎‏2‎‏و‎‏7*
    |-
    |موضوع  
    |data-type='subject'|جنگ جمل، 36ق.


    علی بن ابی طالب (ع)، امام اول، 23 قبل از هجرت - 40ق. - جنگ‏ها
    علی بن ابی‌طالب(ع)، امام اول، 23 قبل از هجرت - 40ق. - جنگ‏ها
    |-
    | ناشر =
    |ناشر  
    السید تحسین آل شبیب الموسوی
    |data-type='publisher'|السید تحسین آل شبیب الموسوی
    | مکان نشر =[بی جا] - [بی جا]
    |-
    | سال نشر = 1420 ق  
    |مکان نشر  
    |data-type='publishPlace'|[بی جا] - [بی جا]
    |-
    |سال نشر  
    |data-type='publishYear'| 1420 هـ.ق  
    |-class='articleCode'
    |کد اتوماسیون
    |data-type='automationCode'|2445
    |}
    </div>


    | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE02445AUTOMATIONCODE
    | چاپ =1
    | تعداد جلد =1
    | کتابخانۀ دیجیتال نور =02445
    | کتابخوان همراه نور =02445
    | کد پدیدآور =
    | پس از =
    | پیش از =
    }}


    == معرفى اجمالى ==
    '''وقعة الجمل'''، نوشته [[سید ضامن بن شدقم|سید ضامن بن شدقم مدنى]]، دربردارنده گزارش‌هاى جنگ جمل است که در منطقه بصره اتفاق افتاد. این کتاب، در عین اختصار، حاوى مستندات مهم تاریخى در این رابطه است که آن را جزو منابع اولیه تحقیق و پژوهش در سیره حضرت [[امام على(ع)|امیرالمؤمنین(ع)]] قرار داده است.


     
    این کتاب، به زبان عربى بوده و تحقیق و دیباچه آن، توسط جناب آقاى [[آل‌‌شبیب موسوی، تحسین|سید تحسین آل شبیب موسوى]] صورت گرفته است.
    كتاب«وقعة الجمل»، نوشته السيد ضامن بن شدقم المدنى، دربردارنده گزارش‌هاى جنگ جمل است كه در منطقه بصره اتفاق افتاد. اين كتاب، در عين اختصار، حاوى مستندات مهم تاريخى در اين رابطه است كه آن را جزو منابع اوليه تحقيق و پژوهش در سيره حضرت امير المؤمنين(ع) قرار داده است.
     
    اين كتاب، به زبان عربى بوده و تحقيق و ديباچه آن، توسط جناب آقاى سيد تحسين آل شبيب الموسوى صورت گرفته است.


    == ساختار ==
    == ساختار ==
     
    کتاب، مشتمل است بر یک مقدمه از محقق و چهار عنوان کلى با نام‌های «ابتداء الفتنة»، «الخروج إلى البصرة»، «الوقائع حین الحرب» و «الوقائع بعد الحرب». فهرست مطالب نیز زیر عنوان «المحتویات» ذکر شده است.
     
    كتاب، مشتمل است بر يك مقدمه از محقق و چهار عنوان كلى با نام‌هاى«ابتداء الفتنة»، «الخروج الى البصرة»، «الوقائع حين الحرب» و«الوقائع بعد الحرب». فهرست مطالب نيز زير عنوان«المحتويات» ذكر شده است.


    == گزارش محتوا ==
    == گزارش محتوا ==
    نویسنده، در فصل اول کتاب، به اسباب و علل جنگ جمل مى‌پردازد؛ جنگى که بلا فاصله بعد از به حکومت رسیدن ظاهرى حضرت [[امام على(ع)]]، به وقوع پیوست. ایشان، در این فصل، به مهم‌ترین عوامل شعله‌ور نمودن آتش جنگ اشاره مى‌نماید که موارد ذیل، از جمله این علل مى‌باشد:


    #مساوى قرار دادن مواجب عرب و غیر عرب از بیت المال؛
    #برترى ندادن مهاجرین و انصار بر سایر مردمى که در دوران‌هاى بعد به دین مبین اسلام مشرف گردیدند، در حقوق اجتماعى؛
    #بغض و کینه امویان نسبت به ایشان؛
    #عدم مشورت [[امام على(ع)|حضرت امیر]](ع) با طلحه و زبیر در رتق و فتق امور؛ و...


    نويسنده، در فصل اول كتاب، به اسباب و علل جنگ جمل مى‌پردازد؛ جنگى كه بلا فاصله بعد از به حكومت رسيدن ظاهرى حضرت امام على(ع)، به وقوع پيوست. ايشان، در اين فصل، به مهم‌ترين عوامل شعله‌ور نمودن آتش جنگ اشاره مى‌نمايد كه موارد ذيل، از جمله اين علل مى‌باشد:
    [[سید ضامن بن شدقم|ابن شدقم،]] در فصل دیگر کتاب، به ملحق شدن جبهه نفاق(بیعت‌شکنان)، به معاویه و نامه‌نگارى‌هاى صورت گرفته بین آنان و پسر ابوسفیان اشاره مى‌نماید؛ به عنوان مثال، وقتى که [[امام على(ع)|حضرت امیر]](ع)، بعد از بیعت مردم مدینه، به معاویه نامه‌اى نوشتند و در آن، ماجراى بیعت مردم مدینه و مهاجر و انصار را با خویش خاطرنشان کردند و خواستار بیعت وى و اهل شام شدند، معاویه بدون اینکه پاسخ نامه امام(ع) را بدهد، نامه‌اى را به زبیر بن العوام نوشت و در آن ادعا کرد که از اهل شام براى حکومت او(زبیر) بیعت گرفته است، پس از وى خواست که به سمت کوفه و بصره حرکت نموده و مردم را به خون‌خواهى عثمان تحریک نماید و در پایان این نامه نیز یادآور شد که بعد از او، طلحه، امیر خواهد بود و بیعت براى او را نیز از اهل شام گرفته است.
     
    مساوى قرار دادن مواجب عرب و غير عرب از بيت المال؛
     
    برترى ندادن مهاجرين و انصار بر ساير مردمى كه در دوران‌هاى بعد به دين مبين اسلام مشرف گرديدند، در حقوق اجتماعى؛


    بغض و كينه امويان نسبت به ايشان؛
    نامه‌نگارى‌هاى معاویه، به این‌جا ختم نشد، بلکه او با تهییج احساسات بنى امیه و ترساندن آنها از حکمرانى [[امام على(ع)|حضرت امیر]](ع)، آنها را براى نبرد با حضرت ابوالحسن(ع) مهیا کرد. نامه‌هاى پسر هند، به مروان بن الحکم، سعید بن العاص، عبدالله بن عمر، یعلى بن امیة، ولید بن عقبة بن ابى معیط و پاسخ این افراد به او، در این کتاب آمده است.


    عدم مشورت حضرت امير(ع) با طلحه و زبير در رتق و فتق امور؛
    خطبه‌هاى آتشین حضرت مرتضى(ع) و بیان نمودن فسق و فجور طلحه و زبیر و پیمان‌شکنان، بخش دیگر این کتاب را تشکیل مى‌دهد. نویسنده، در این قسمت، به خروج ام المؤمنین، عایشه بر امام برحق و واجب الاطاعة خود اشاره مى‌نماید و اینکه چگونه این زن، مخالف آیه صریح قرآن که در حق زنان پیامبر(ص) مبنى بر اینکه باید در خانه‌هاى خود باشند و در فتنه‌هایى که بین مسلمانان اتفاق مى‌افتد، شرکت نکنند اشاره مى‌کند؛ آیه‌اى که در آن، خداوند متعال مى‌فرماید: '''(و قرن فى بیوتکن و لاتبرجن تبرج الجاهلیة الأولى)'''.


    و...
    خروج ایشان با یادآورى مناقب [[امام على(ع)|حضرت امیر]](ع) توسط ام المؤمنین، جناب ام سلمة، همسر دیگر حضرت رسول(ص) صورت گرفت که با ذکر فضایل [[امام على(ع)]] و گفتارهاى پیامبر(ص) در حق ایشان و اینکه حضرت ختمى مرتبت(ص)، به‌طور تلویحى خروج او را خبر داده بودند، همراه بود. عاقبت، ام المؤمنین، عایشه، از قصد خود منصرف گردید و تصمیم به عدم خروج گرفت، اما با اغواى عبدالله بن زبیر و به یاد آوردن کینه‌هاى قدیمى خود نسبت به [[امام على(ع)|حضرت امیر]](ع)، به همه اهل مکه اعلام کرد که قصد خروج از مکه را دارد و هر کس که مایل است، به وى ملحق شود.


    ابن شدقم، در فصل ديگر كتاب، به ملحق شدن جبهه نفاق(بيعت‌شكنان)، به معاويه و نامه‌نگارى‌هاى صورت گرفته بين آنان و پسر ابو سفيان اشاره مى‌نمايد؛ به عنوان مثال، وقتى كه حضرت امير(ع)، بعد از بيعت مردم مدينه، به معاويه نامه‌اى نوشتند و در آن، ماجراى بيعت مردم مدينه و مهاجر و انصار را با خويش خاطرنشان كردند و خواستار بيعت وى و اهل شام شدند، معاويه بدون اينكه پاسخ نامه امام(ع) را بدهد، نامه‌اى را به زبير بن العوام نوشت و در آن ادعا كرد كه از اهل شام براى حكومت او(زبير) بيعت گرفته است، پس از وى خواست كه به سمت كوفه و بصره حركت نموده و مردم را به خون‌خواهى عثمان تحريك نمايد و در پايان اين نامه نيز يادآور شد كه بعد از او، طلحه، امير خواهد و بيعت براى او را نيز از اهل شام گرفته است.
    نویسنده، به این نکته اشاره مى‌نماید که ارتش طلحه و زبیر به فرماندهى عایشه، به قصد ملحق شدن به معاویه عازم بلاد شام گردید، اما در نیمه راه، عبدالله بن عامر(کارگزار عثمان در بصره)، به آنها ملحق شد و به آنها گفت که معاویه به همراهى با شما تن نخواهد داد؛ ازاین‌رو پیشنهاد تصرف بصره را مطرح نمود و هزار هزار درهم همراه با دویست شتر به آنها داد.


    نامه‌نگارى‌هاى معاويه، به اين‌جا ختم نشد، بلكه او با تهييج احساسات بنى اميه و ترساندن آنها از حكمرانى حضرت امير(ع)، آنها را براى نبرد با حضرت ابو الحسن(ع) مهيا كرد. نامه‌هاى پسر هند، به مروان بن الحكم، سعيد بن العاص، عبد الله بن عمر، يعلى بن امية، وليد بن عقبة بن ابى معيط و پاسخ اين افراد به او، در اين كتاب آمده است.
    اصحاب جمل، به محض رسیدن به بصره با عثمان بن حُنَیف و یاران او درگیر شده و با لشکر سى‌هزار نفرى جمل، بر آنها ظفر یافته و او را به اسارت برده و هفتاد نفر از یاران او را با فجیع‌ترین وجهى به شهادت رساندند.


    خطبه‌هاى آتشين حضرت مرتضى(ع) و بيان نمودن فسق و فجور طلحه و زبير و پيمان‌شكنان، بخش ديگر اين كتاب را تشكيل مى‌دهد. نويسنده، در اين قسمت، به خروج ام المؤمنين، عايشه بر امام برحق و واجب الاطاعة خود اشاره مى‌نمايد و اينكه چگونه اين زن، مخالف آيه صريح قرآن كه در حق زنان پيامبر(ص) مبنى بر اينكه بايد در خانه‌هاى خود باشند و در فتنه‌هايى كه بين مسلمانان اتفاق مى‌افتد، شركت نكنند اشاره مى‌كند؛ آيه‌اى كه در آن، خداوند متعال مى‌فرمايد: '''(و قرن فى بيوتكن و لاتبرجن تبرج الجاهلية الأولى)'''.
    [[امام على(ع)|حضرت امیر]](ع)، همراه با سپاهى بیست هزار نفرى(که در رأس آنها مهاجرین و انصار بودند)، بعد از چهار ماه، روانه بصره شدند و بعد از واقعه‌اى خونین که طى آن، هزاران نفر از هر دو گروه کشته شدند، دستور دادند که تعداد زیادى از بانوان شیردل که به هیئت مردان در آمده بودند، ام المؤمنین، عایشه را به مدینه بازگردانند.


    خروج ايشان با يادآورى مناقب حضرت امير(ع) توسط ام المؤمنين، جناب ام سلمة، همسر ديگر حضرت رسول(ص) صورت گرفت كه با ذكر فضايل امام على(ع) و گفتارهاى پيامبر(ص) در حق ايشان و اينكه حضرت ختمى مرتبت(ص)، به‌طور تلويحى خروج او را خبر داده بودند، همراه بود. عاقبت، ام المؤمنين، عايشه، از قصد خود منصرف گرديد و تصميم به عدم خروج گرفت، اما با اغواى عبد الله بن زبير و به ياد آوردن كينه‌هاى قديمى خود نسبت به حضرت امير(ع)، به همه اهل مكه اعلام كرد كه قصد خروج از مكه را دارد و هر كس كه مايل است، به وى ملحق شود.
    {{امام علی علیه‌السلام}}


    نويسنده، به اين نكته اشاره مى‌نمايد كه ارتش طلحه و زبير به فرماندهى عايشه، به قصد ملحق شدن به معاويه عازم بلاد شام گرديد، اما در نيمه راه، عبد الله بن عامر(كارگزار عثمان در بصره)، به آنها ملحق شد و به آنها گفت كه معاويه به همراهى با شما تن نخواهد داد؛ ازاين‌رو پيشنهاد تصرف بصره را مطرح نمود و هزار هزار درهم همراه با دويست شتر به آنها داد.
    ==وابسته‌ها==
    {{وابسته‌ها}}


    اصحاب جمل، به محض رسيدن به بصره با عثمان بن حُنَيف و ياران او درگير شده و با لشكر سى‌هزار نفرى جمل، بر آنها ظفر يافته و او را به اسارت برده و هفتاد نفر از ياران او را با فجيع‌ترين وجهى به شهادت رساندند.
    [[نبرد جمل (ترجمه وقعة الجمل)]]


    حضرت امير(ع)، همراه با سپاهى بيست هزار نفرى(كه در رأس آنها مهاجرين و انصار بودند)، بعد از چهار ماه، روانه بصره شدند و بعد از واقعه‌اى خونين كه طى آن، هزاران نفر از هر دو گروه كشته شدند، دستور دادند كه تعداد زيادى از بانوان شيردل كه به هيئت مردان در آمده بودند، ام المؤمنين، عايشه را به مدينه بازگردانند.
    [[الجمل و النصرة لسيد العترة في حرب البصرة]]


    [[الجمل]]


    == وابسته‌ها ==
    [[الكافئة في إبطال توبة الخاطئة]]
    [[نبرد جمل ( ترجمه وقعة الجمل)]]
    == پیوندها ==


    [[رده:کتاب‌شناسی]]
    [[رده:کتاب‌شناسی]]
    [[رده:اسلام، عرفان، غیره]]
    [[رده:اسلام، عرفان، غیره]]
    [[رده:سرگذشت‌ نامه‌ها]]
    [[رده:سرگذشت‌نامه‌ها]]
    [[رده:سرگذشت‌ نامه‌های فردی]]
    [[رده:سرگذشت‌‌نامه‌های فردی]]
    [[رده:ائمه اثنی عشر (دوازده امام)]]
    [[رده:ائمه اثنی عشر (دوازده امام)]]
    [[رده:حالات فردی]]
    [[رده:حالات فردی]]
    [[رده:علی بن ابی طالب (ع)]]
    [[رده:امام علی(ع)]]
    [[رده:تاریخ اسلام]]

    نسخهٔ کنونی تا ‏۲۰ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۰۴

    وقعة الجمل
    وقعة الجمل
    پدیدآورانسید ضامن بن شدقم (نویسنده) آل‌‌شبیب موسوی، تحسین (محقق)
    ناشرالسید تحسین آل شبیب الموسوی
    مکان نشر[بی جا] - [بی جا]
    سال نشر1420 ق
    چاپ1
    موضوعجنگ جمل، 36ق. علی بن ابی‌طالب(ع)، امام اول، 23 قبل از هجرت - 40ق. - جنگ‏ها
    زبانعربی
    تعداد جلد1
    کد کنگره
    ‏BP‎‏ ‎‏37‎‏/‎‏95‎‏ ‎‏/‎‏ض‎‏2‎‏و‎‏7*
    نورلایبمطالعه و دانلود pdf

    وقعة الجمل، نوشته سید ضامن بن شدقم مدنى، دربردارنده گزارش‌هاى جنگ جمل است که در منطقه بصره اتفاق افتاد. این کتاب، در عین اختصار، حاوى مستندات مهم تاریخى در این رابطه است که آن را جزو منابع اولیه تحقیق و پژوهش در سیره حضرت امیرالمؤمنین(ع) قرار داده است.

    این کتاب، به زبان عربى بوده و تحقیق و دیباچه آن، توسط جناب آقاى سید تحسین آل شبیب موسوى صورت گرفته است.

    ساختار

    کتاب، مشتمل است بر یک مقدمه از محقق و چهار عنوان کلى با نام‌های «ابتداء الفتنة»، «الخروج إلى البصرة»، «الوقائع حین الحرب» و «الوقائع بعد الحرب». فهرست مطالب نیز زیر عنوان «المحتویات» ذکر شده است.

    گزارش محتوا

    نویسنده، در فصل اول کتاب، به اسباب و علل جنگ جمل مى‌پردازد؛ جنگى که بلا فاصله بعد از به حکومت رسیدن ظاهرى حضرت امام على(ع)، به وقوع پیوست. ایشان، در این فصل، به مهم‌ترین عوامل شعله‌ور نمودن آتش جنگ اشاره مى‌نماید که موارد ذیل، از جمله این علل مى‌باشد:

    1. مساوى قرار دادن مواجب عرب و غیر عرب از بیت المال؛
    2. برترى ندادن مهاجرین و انصار بر سایر مردمى که در دوران‌هاى بعد به دین مبین اسلام مشرف گردیدند، در حقوق اجتماعى؛
    3. بغض و کینه امویان نسبت به ایشان؛
    4. عدم مشورت حضرت امیر(ع) با طلحه و زبیر در رتق و فتق امور؛ و...

    ابن شدقم، در فصل دیگر کتاب، به ملحق شدن جبهه نفاق(بیعت‌شکنان)، به معاویه و نامه‌نگارى‌هاى صورت گرفته بین آنان و پسر ابوسفیان اشاره مى‌نماید؛ به عنوان مثال، وقتى که حضرت امیر(ع)، بعد از بیعت مردم مدینه، به معاویه نامه‌اى نوشتند و در آن، ماجراى بیعت مردم مدینه و مهاجر و انصار را با خویش خاطرنشان کردند و خواستار بیعت وى و اهل شام شدند، معاویه بدون اینکه پاسخ نامه امام(ع) را بدهد، نامه‌اى را به زبیر بن العوام نوشت و در آن ادعا کرد که از اهل شام براى حکومت او(زبیر) بیعت گرفته است، پس از وى خواست که به سمت کوفه و بصره حرکت نموده و مردم را به خون‌خواهى عثمان تحریک نماید و در پایان این نامه نیز یادآور شد که بعد از او، طلحه، امیر خواهد بود و بیعت براى او را نیز از اهل شام گرفته است.

    نامه‌نگارى‌هاى معاویه، به این‌جا ختم نشد، بلکه او با تهییج احساسات بنى امیه و ترساندن آنها از حکمرانى حضرت امیر(ع)، آنها را براى نبرد با حضرت ابوالحسن(ع) مهیا کرد. نامه‌هاى پسر هند، به مروان بن الحکم، سعید بن العاص، عبدالله بن عمر، یعلى بن امیة، ولید بن عقبة بن ابى معیط و پاسخ این افراد به او، در این کتاب آمده است.

    خطبه‌هاى آتشین حضرت مرتضى(ع) و بیان نمودن فسق و فجور طلحه و زبیر و پیمان‌شکنان، بخش دیگر این کتاب را تشکیل مى‌دهد. نویسنده، در این قسمت، به خروج ام المؤمنین، عایشه بر امام برحق و واجب الاطاعة خود اشاره مى‌نماید و اینکه چگونه این زن، مخالف آیه صریح قرآن که در حق زنان پیامبر(ص) مبنى بر اینکه باید در خانه‌هاى خود باشند و در فتنه‌هایى که بین مسلمانان اتفاق مى‌افتد، شرکت نکنند اشاره مى‌کند؛ آیه‌اى که در آن، خداوند متعال مى‌فرماید: (و قرن فى بیوتکن و لاتبرجن تبرج الجاهلیة الأولى).

    خروج ایشان با یادآورى مناقب حضرت امیر(ع) توسط ام المؤمنین، جناب ام سلمة، همسر دیگر حضرت رسول(ص) صورت گرفت که با ذکر فضایل امام على(ع) و گفتارهاى پیامبر(ص) در حق ایشان و اینکه حضرت ختمى مرتبت(ص)، به‌طور تلویحى خروج او را خبر داده بودند، همراه بود. عاقبت، ام المؤمنین، عایشه، از قصد خود منصرف گردید و تصمیم به عدم خروج گرفت، اما با اغواى عبدالله بن زبیر و به یاد آوردن کینه‌هاى قدیمى خود نسبت به حضرت امیر(ع)، به همه اهل مکه اعلام کرد که قصد خروج از مکه را دارد و هر کس که مایل است، به وى ملحق شود.

    نویسنده، به این نکته اشاره مى‌نماید که ارتش طلحه و زبیر به فرماندهى عایشه، به قصد ملحق شدن به معاویه عازم بلاد شام گردید، اما در نیمه راه، عبدالله بن عامر(کارگزار عثمان در بصره)، به آنها ملحق شد و به آنها گفت که معاویه به همراهى با شما تن نخواهد داد؛ ازاین‌رو پیشنهاد تصرف بصره را مطرح نمود و هزار هزار درهم همراه با دویست شتر به آنها داد.

    اصحاب جمل، به محض رسیدن به بصره با عثمان بن حُنَیف و یاران او درگیر شده و با لشکر سى‌هزار نفرى جمل، بر آنها ظفر یافته و او را به اسارت برده و هفتاد نفر از یاران او را با فجیع‌ترین وجهى به شهادت رساندند.

    حضرت امیر(ع)، همراه با سپاهى بیست هزار نفرى(که در رأس آنها مهاجرین و انصار بودند)، بعد از چهار ماه، روانه بصره شدند و بعد از واقعه‌اى خونین که طى آن، هزاران نفر از هر دو گروه کشته شدند، دستور دادند که تعداد زیادى از بانوان شیردل که به هیئت مردان در آمده بودند، ام المؤمنین، عایشه را به مدینه بازگردانند.

    وابسته‌ها